Sot i jepet lamtumira akademikut të njohur të shkencave, Arben Puto. Dje u nda nga jeta, në moshën 92-vjeçare, akademiku Arben Puto duke lënë në pikëllim të thellë familjen dhe të afërmit, miqtë dhe dashamirësit e shumtë, bashkësinë e studiuesve brenda dhe jashtë vendit. Ceremonia e varrimit të Akademik Arben Puto (1924-2016) do të bëhet sot, datë 12 Nëntor 2016, ora 12.00, adresa: Rruga Lidhja e Prizrenit, Pallati 3, Ap. 5, Tiranë.
Puto, historian dhe politolog i mirënjohur lindi në vitin 1924, anëtar i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë. Ai u nda nga jeta dje, në moshën 92-vjeçare. Arben Puto ishte një figurë qendrore e shkencës shqiptare të gjysmës së dytë të shekullit XX e në vijim.
I lindur në një familje të njohur tradicionale gjirokastrite, Arben Puto u bë pjesë e lëvizjes përparimtare të rinisë dhe më pas mori pjesë në veprimin antifashist shqiptar, duke ndërprerë për këtë shkak studimet e mesme, të cilat i përfundoi pas Luftës. Pas diplomimit në Moskë në fushën e së drejtës ndërkombëtare, Arben Puto u bë një prej përfaqësuesve të brezit themelues të Universitetit të Tiranës. Në këtë institucion bazal të formimit të brezave të rinj ai ishte profesori i dashur dhe i ditur dhe drejtuesi e funksionari i nderuar prej punonjësve e kolegëve të tij në disa nivele.
Veprimtaria shkencore e akademik Arben Putos shtrihet në më shumë se një gjysmë shekulli. Ai me të drejtë konsiderohet studiuesi më autoritar i historisë diplomatike të Shqipërisë, i rolit të faktorit gjeopolitik në çështjen shqiptare. Në një varg veprash monografike, të hartuara mbështetur në burime shqiptare e të huaja, Arben Puto ka bërë të njohur aspektet ndërkombëtare të pavarësisë së Shqipërisë, kushtëzimin e saj prej interesave të faktorëve vendimmarrës europianë e botërorë, rolin individual të protagonistëve politikë shqiptarë në periudhën midis dy luftërave, marrëveshjet dhe protokollet e fshehta, demagogjinë dhe padrejtësitë e kohërave.
Shkencëtar dinjitoz, Arben Puto nderohet për koherencën e mendimit të tij shkencor, duke mbetur një shembull i pavarësisë së dijes nga ideologjitë dhe tendencat.
Si bashkautor i tekstit të historisë së Shqipërisë në disa gjuhë të huaja, Arben Puto është një prej emrave më të kuotuar në historiografinë albanologjike e ballkanologjike europiane dhe amerikane.
Arben Puto mori përgjegjësi qytetare në momente kritike për vendin. Ishte bashkëthemelues i Komitetit Shqiptar të Helsinkit dhe President i Asamblesë së tij, me një rol parësor në mbrojtjen e të drejtave të qytetarëve, çështje së cilës i kushtoi energji, inteligjencë dhe botime. Akademik Arben Puto la një boshllëk të madh në studimet për historinë politike e diplomatike të çështjes shqiptare. Vepra e tij është një referencë e patejkalueshme për brezat e studiuesve. Akademia e Shkencave e Shqipërisë u shpreh ngushëllimet e veta familjes dhe të afërmve të prof. Arben Putos, brezave të studiuesve dhe studentëve që u formuan prej tij, kolegëve e miqve të shumtë, botës së studiuesve të historisë së Shqipërisë si histori e së drejtës kombëtare e ndërkombëtare, si histori diplomatike e politike.
