“Dubai-zoj”. Një folje që më parë nuk ekzistonte, tani po përpiqet — falë fuqisë së kapitaleve emiratase dhe fushatave të marrëdhënieve me publikun — të fitojë vendin e saj në gjuhën e re globale. Dëshmitar i jashtëzakonshëm është vetë sheiku Mohammed bin Rashid Al Maktoum, me një interpretim pa asnjë nuancë: “Dubai-it”, shpjegon ai, «do të thotë të arrish rezultate me shpejtësi, të punosh me përpikëri dhe të sigurosh rezultate që bota mund t’i shohë në kohë rekord».
Por ndoshta më shumë sesa vetë formula, rëndësi ka koha kur ajo shfaqet. Armëpushimi mes SHBA-së dhe Iranit është ende vetëm një skicë në letër, ndërsa qyteti-emirat që rrezikoi më shumë nga ai konflikt po përpiqet të shkruajë një histori të re. Le të “dubai-zojmë”, pra. Dhe — duket se thotë operacioni — le të harrojmë më shumë se njëqind ditët e errëta të shënuara nga raketa, dronë, alarme, largimi i emigrantëve të huaj, turistët që iknin, qendrat tregtare të boshatisura dhe zemërimin e qeverisë ndaj të huajve që në rrjetet sociale nuk luanin më lojën e kartolinës rozë.
Le t’i rikthehemi asaj që këtu dihet të bëhet më mirë se kudo tjetër: të rritesh, të ndërtosh, të shesësh një premtim sigurie dhe ta shndërrosh atë në produkt. Edhe pse dronët që goditën zonën e Burj Al Arabit, simbolit jozyrtar të Dubait, dhe aeroportin ndërkombëtar, e kanë krisur idenë se këtu rreziku rajonal mbetet vetëm një sëmundje ekzotike.
Prandaj sheiku shfaqet në një video të vjetër duke fluturuar me helikopter mbi Dubain e 40 viteve më parë, një hapësirë rëre ku dalloheshin vetëm pak ndërtesa. Në të njëjtën kohë, ai kryen të njëjtin fluturim mbi Dubain e sotëm: një pyll prej betoni, xhami dhe pasurie.
Është propagandë, sigurisht. Por është edhe autobiografia e pushtetit.
Mohammed bin Rashid Al Maktoum nuk është vetëm sundimtari absolut i Dubait, nënpresident dhe kryeministër i Emirateve të Bashkuara Arabe; ai është edhe regjisori politik i rrëfimit me të cilin emirati ka bindur botën se e ardhmja mund të ndërtohet paraprakisht, të jetë e klimatizuar, e financuar dhe e dorëzuar “çelës në dorë”.
Në fund të fundit, për kryeqytetin e “soft power”-it të Gjirit, flukset e naftës që mund të rikthehen në normalitet me përfundimin e luftës — edhe pse askush nuk e di si dhe kur, pasi Ngushtica e Hormuzit konsiderohej e hapur sipas Komandës Qendrore Amerikane dhe e mbyllur sipas deklaratave iraniane — nuk janë burimi kryesor i të ardhurave.
Sipas të dhënave të fundit zyrtare, Dubai ka një Prodhim të Brendshëm Bruto prej rreth 255 miliardë dollarësh, ndërsa e gjithë ekonomia e Emirateve vlen rreth 500 miliardë dollarë. Por ndërsa Rijadi, Doha dhe Kuvajti presin vetëm të hapin sërish rubinetët e naftës, këtu energjia përbën më pak se 5% të ekonomisë.
Pjesa tjetër mbështetet te tregtia, financat, pasuritë e paluajtshme, logjistika dhe teknologjia, të gjitha të favorizuara nga mungesa e tatimit mbi të ardhurat personale.
Dhe sigurisht turizmi: në vitin 2025 Dubai priti gati 20 milionë vizitorë, duke shënuar rekordin e tretë vjetor radhazi. Një rekord që këtë vit nuk do të përsëritet.
Pikërisht sektori i pasurive të paluajtshme është ai që duhet vëzhguar menjëherë për të kuptuar nëse gjithçka po kthehet në normalitet.
Të dhënat e publikuara nga kompania kërkimore ValuStrat tregojnë se shitjet e pasurive të paluajtshme në maj ranë me 19% krahasuar me prillin, pas një rënieje prej 4% në muajin pararendës. Numri i transaksioneve është tashmë më pak se gjysma e atij të një viti më parë.
Një tjetër analizë, nga Reidin, tregon se në maj u realizuan shitje me vlerë 6.1 miliardë dollarë, 42% më pak se në prill.
Pikërisht këtu fillon të zbehet imazhi perfekt. Çmimet nuk kanë rënë ndjeshëm, por blerësit ndërkombëtarë janë bërë më të kujdesshëm. Disa marrëveshje mbyllen me ulje çmimesh nga 20 deri në 25%, ndërsa apartamentet e zakonshme dhe zonat më pak ikonike po japin shenja lodhjeje.
Gjërat po ecin më mirë për Emirates, kompaninë ajrore kombëtare dhe shtetërore, e cila ka ndërtuar këtu një nga qendrat më të mëdha globale të trafikut ajror.
Pak ditë më parë ajo prezantoi një sigurim udhëtimi që mbulon deri në 25 mijë dollarë shpenzime mjekësore të lidhura me konfliktin, si dhe zgjatje falas të udhëtimit deri në 30 ditë.
Nëse bota ende ka dyshime për të zbritur në Dubai, Dubai po përpiqet ta sigurojë botën kundër shqetësimeve të saj.
Ndërkohë avionët janë rikthyer në qiell: Emirates ka arritur tashmë në 90% të frekuencave që kishte para luftës.
Po rriten edhe dy tregues të tjerë domethënës: kapitalizimi i bursës dhe numri i çantave të markave luksoze që shihen sërish në qendrat tregtare të mbushura me njerëz.
Dubai Financial Market po i afrohet niveleve rekord dhe sapo ka kaluar pragun e një trilion dirhamëve, më shumë se 270 miliardë dollarë kapitalizim.
Në korridoret e qendrave të mëdha tregtare janë rikthyer klientët dhe me ta edhe skenografia e zakonshme e konsumit luksoz si shprehje e besimit.
Edhe investitorët po japin sinjale pozitive: 43 katet e hotelit Shangri-La sapo janë shitur për rreth 300 milionë dollarë.
Ndërkohë, përgjatë Sheikh Zayed Road, autostradës kryesore të qytetit që mban emrin e themeluesit të federatës dhe shtrihet për 50 kilometra paralelisht me bregdetin, sloganet reklamuese ushqejnë krenarinë kombëtare.
“Emiratet do të jenë gjithmonë shtëpia jonë”, shpall gjiganti i pasurive të paluajtshme Damac.
Në mënyrë më pragmatike, reklamat premtojnë edhe një fitim marramendës prej 7% në vit për ata që depozitojnë në bankat lokale kapitale të ardhura nga jashtë.
“Business as usual” edhe në tregun tradicional të arit në qytetin e vjetër, ku rojet e sigurisë me helmeta dhe jelekë antiplumb shtyjnë karroca të mbushura me metal të çmuar, ndërsa blerësit indianë lëvizin mes vitrinave që shkëlqejnë nga ari.
Kështu rikthehemi te pyetja fillestare: a do të mjaftojë një fushatë publicitare, sado e sofistikuar qoftë, për të rikthyer besimin?
Basti është që bota të harrojë shpejt tronditjet që erdhën nga rajoni dhe që prekën edhe Gjirin Persik, duke iu besuar sërish këtij cepi të botës.
Logjika është se marka “Dubai”, sado e paprekshme dhe abstrakte të duket, është në fakt një infrastrukturë e vërtetë që vë në lëvizje gjithçka tjetër.
Poshtë helikopterit të sheikut, atje ku dikur shtrihej shkretëtira, sot ngrihen qiellgërvishtëset. Dhe bashkë me to, edhe shumë shpresa./ La Repubblica
