AKU ka marrë masa administrative ndaj njësive të qeverisjes vendore për kushtet e papërshtatshme të tregjeve dhe mosmenaxhim të hapsirave publike.
Autoriteti Kombëtar i Ushqimit, institucioni që ka për detyrë garantimin e sigurisë ushqimore në territorin e Republikës së Shqipërisë, shpeshherë ka hasur pengesa në kryerjen e këtij misioni. Shkak për këtë është bërë mosndërhyrja në tregjet e hapura nga pushteti vendor, si dhe lejimi nga ky i fundit i tregtimit të hapur në rrugë, trotuare e shpeshherë vend e pavend nga individë që nuk janë objekt i inspektimit nga Autoriteti Kombëtar i Ushqimit. Ndërkohë, që njësitë e qeverisjes vendore, në këtë rast bashkitë, nuk kanë marrë masat e duhura për menaxhimin e situatës së tregjeve në territoret që ato administrojnë, si dhe nuk kanë zbatuar detyrat funksionale të parashikuara në ligj, për lirimin e hapsirave publike, duke lejuar tregëtimin e shumë personave që nuk janë të pajisur me QKR dhe që nuk mund të inspektohen nga AKU.
Për Autoritetin Kombëtar të Ushqimit, mbrojtja e konsumatorit dhe garantimi i sigurisë ushqimore të tij, prevalon mbi gjithçka tjetër. Për këtë arsye, e cila është edhe detyrë funksionale jona, si dhe duke e parë si mision të vështirë ndryshimin e situatës në ato hapsira që menaxhohen nga bashkitë, AKU ka vendosur që të marrë masa administrative me gjobë gjobë ndaj njësive të qeverisjes vendore.
Drejtoritë Rajonale të AKU-së në 12 qarqet e vendit, për ditë me radhë kanë inspektuar në terren tregjet e hapura të menaxhuara nga bashkitë, apo që iu janë dhënë me qira subjekteve të ndryshme po nga pushteti lokal.
Një nga kriteret e sigurisë ushqimore janë edhe kushtet se si duhen trajtuar produktet ushqimore në tregjet e hapura, të cilat administrohen nga Bashkia apo që janë miratuar nga njësitë vendore dhe janë në administrim te subjekteve private.
Përsa më sipër, Autoriteti Kombëtar i Ushqimit ka penalizuar me gjoba gjoba nga 300 deri në 500 mijë lekë disa bashki, si dhe disa kompani që administrojnë tregjet e hapura të miratuara nga njësitë e qeverisjes vendore, apo edhe subjekte të ndryshme, si vijon:
QARKU TIRANË
- Bashkia Tiranë, gjobitet 300.000 lekë për tregjet te Pazari i Ri dhe Hamdi Pepa në Kombinat.
- Bashkia Kamëz, 300.000 lekë për tregun Agroushqimor
- Bashkia Rrogozhinë, 300 mijë lek, për tregun Agoushqimor
- Dy subjekte private që menaxhojnë tregje të hapura në territorin e Bashkisë Tiranë, Rr.Him Kolli dhe Kodër Kamëz, me nga 300 mijë lek secilin.
QARKU SHKODER
- Bashkia Shkodër, gjobitet me 500.000 lekë
- Paralajmërime dhe lënje detyrash për 14 subjekte
QARKU FIER
- Bashkia Lushnjë, 300.000 lekë
- Bashkia Ballsh, 300.000 lekë
- Bashkia Roskovec, 300.000 lekë
QARKU DURRES
Detyra për administratorët me afat 10-ditor për plotësimin e kushteve në dy subjekte private për:
Tregun e fruta-perimeve dhe produkteve ushqimore në Lagjen 14, Rr. Vath Truja, territor i Bashkisë Durrës.
Tregun e fruta-perimeve dhe produkteve ushqimore në qendër Fushe-Krujë.
QARKU VLORE
- Bashkia Vlore, 300.000 lekë
- Bashkia Sarandë, 300.000 lekë
QARKU GJIROKASTER
- Administratori i tregut në Përmet, 300.000 lekë
QARKU LEZHE
- Bashkia Lezhë, gjobë 300 mijë subjektit kontraktor, përgjegjës për administrimin e Tregut të hapur.
- Bashkisë Lezhë, iu lanë detyra për përmirësimin e kushteve në dy tregje të qytetit, si dhe largimi i ambulantëve nga rrugët.
- Bashkia Kurbin, 300.000 lekë gjobë për tregun e mishit dhe kafshëve të gjalla Milot, si dhe paralajmërim më afat 20-ditor për përmirësimin e kushteve në tregun Laç.
QARKU DIBER
- Bashkia Bulqizë, gjobë 300.000 lekë për tregun Shupenzë
- Paralajmërime për bashkitë Peshkopi, Burrel dhe Klos, për kontrollin e hapsirave publike dhe menaxhimin e tregjeve.
QARKU ELBASAN
- Gjoba dy subjekteve private me nga 100.000 lekë gjobë
- Paralajmërime me afat 20 deri në 30 ditë për bashkitë dhe personat që administrojnë tregjet e hapura Elbasan, Gostimë, Belsh, Mollas, Pajovë, Papërr, Qukës.
QARKU BERAT
- Gjobe 1 subjekti (Tregu i lire Poshnje) në vlerën 300.000. Aktiviteti në territorin e bashkisë Ura Vajgurore.
Baza ligjore:
- Ligji për Ushqimin, Nr. 9863 datë 28.01.2008 (i ndryshuar)
- Ligji Nr.10465 dt.29.09.2011, Për Shërbimin Veterinar (i ndryshuar)
- Ligji 139/2015 “Për vetëqeverisjen Vendore”, nenet 28 dhe 66, “detyrat e administrates se njësisë vendore”.
Problematikat e konstatuara:
- Mugesë e kushteve higjeno-sanitare
- Mungesë e kushteve për ruajtjen dhe dhe tregtimit të produkteve ushqimore sipas natyrës
- Mungesë plani DDD
- Mungesë librezash shëndetësore.
- Kushtet higjieno-sanitare e veterinare
- Mospaisja me fletë-analize e produkteve dhe nenprodukteve shtazore.
- Therja e kafshëve në natyrë ose në pika therjeje të palicensuara.
- Mosrespektimimi i kushteve të transportit të kafshëve të gjalla dhe mishit në këto tregje
- Mosrespektimi i temperaturave të ruajtjes transportit dhe tregtimit të produkteve ushqimore me origjinë shtazore
- Nuk garantohet gjurmueshmëria e produkteve ushqimore
- Tregjet e miratuara nga bashkitë, apo të cilat mbikqyren nga administrator, nuk garatojnë ujë dhe nyje higjienike për këta tregtarë.
Për sa më sipër, Autoriteti Kombëtar i Ushqimit, duke mos reshtur në punën për garantimin e sigurisë ushqimore, veç detyrave të veta funksiolane për kontrollin e të gjithë zinxhirit ushqimor, nuk do të ndalet së kërkuari nga pushteti vendor marrjen e masave nga ky i fundit, për detyrat që i përcakton ligji, siç dhe nuk do të hezitojë në marrjen e masave administrative ndaj bashkive, saherë të konstatohen probleme me tregjet e hapura që administrohen prej tyre dhe derisa të ndalojë njëherë e mirë tregtimi i hapur në rrugë e trotuare. AKU, nga sot e në vijim, do të jetë më kërkuese dhe do të marrë masa të tjera, nëse situata nuk përmirësohet.
Nga ana tjetër, në muajin Mars 2016, Autoriteti Kombëtar i Ushqimit, me shkresë zyrtare, iu ka kërkuar 61 bashkive që të hartojnë planet e masave për kontrollin e tregjeve, si dhe lirimin e hapsirave publike nga shitësit ambulantë dhe ata pranë shkollave, duke iu garantuar edhe ndihmën me inspektorë nga ana jonë, saherë që njësitë e qeverisjes vendore ta kërkojnë.
