Pesë sulme të pretenduara në Londër brenda një jave.
Ky është një kërcënim i ri me të cilin duhet të përballet policia britanike antiterroriste në kontekstin e luftës në Iran. Bëhet fjalë për një grup të lidhur me Republikën Islamike, i quajtur Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiya (HAYI, Lëvizja Islame e “shokëve të së djathtës”).
Që nga muaji i kaluar, ky grup i vogël ka marrë përgjegjësinë për rreth dhjetë sulme ndaj objektivave hebreje ose izraelite, kryesisht në kryeqytetin britanik, por edhe në Holandë dhe Belgjikë.
Nga shpërthime të kufizuara deri te zjarre të kontrolluara shpejt, këto veprime deri tani nuk kanë shkaktuar viktima dhe kanë sjellë pak dëme materiale. Për vëzhguesit, kjo strukturë mund të jetë një zgjatim i regjimit iranian në Evropë.
Cilat sulme lidhen me grupin Ashab al-Yamin?
Shfaqja e parë e grupit daton më 9 mars 2026, disa ditë pas fillimit të luftës izraelito-amerikane kundër Iranit më 28 shkurt.
Atë ditë, para agimit, një pajisje shpërthyese shpërtheu para sinagogës së Liezhit në Belgjikë, pa të lënduar dhe pa dëme të mëdha.
Grupi e mori përgjegjësinë dy ditë më vonë dhe shpalli “fillimin e operacioneve ushtarake kundër interesave amerikane dhe izraelite në mbarë botën”. Emri i grupit i referohet Ditës së Gjykimit në Kuran, kur të drejtët marrin librin e veprave në dorën e djathtë.
Që atëherë i atribuohen disa veprime: një zjarr para një sinagoge në Roterdam, një shpërthim që dëmtoi një shkollë hebreje në Amsterdam, djegia e një automjeti në lagjen hebreje të Antwerpit dhe djegia e katër ambulancave të organizatës hebreje Hatzola në Londër më 23 mars.
Incidentet janë shtuar në Londër: një bombë zjarrvënëse u hodh më 19 prill në një sinagogë në Kenton, pas tentativave për djegien e një sinagoge tjetër, një qendre hebreje dhe zyrave të kanalit Iran International, si dhe një përpjekje për të fluturuar dronë mbi ambasadën izraelite.
Lidhjet me Iranin dhe “boshti i rezistencës”
Zyrtarja britanike kundër terrorizmit, Vicki Evans, deklaroi se po hetohen motivet dhe mundësit e porositjes së këtyre sulmeve.
Shumë elemente sugjerojnë lidhje me Teheranin dhe rrjetin e tij rajonal. Logoja e grupit ngjan me atë të Hezbollahut dhe Gardës Revolucionare Iraniane. Detaje të tilla kanë ngritur dyshime për operacione me “mbulim të rremë” për të krijuar mohueshmëri të mundshme.
Sulmet përputhen me ideologjinë e “boshtit të rezistencës”: objektiva hebreje, izraelite dhe amerikane. Sipas raportimeve, aktiviteti i grupit lidhet edhe me kanale Telegram pro-iraniane dhe me milici të mbështetura nga Irani në Irak.
Metodat dhe reagimi evropian
Sulmet janë të kufizuara në shkallë, duke synuar më shumë frikësimin sesa dëme të mëdha.
Kjo strategji synon të shmangë reagime të forta ndërkombëtare ndaj Iranit. Autoritetet evropiane ende po përpiqen të përcaktojnë natyrën e saktë të grupit dhe lidhjet e tij.
Hetimet tregojnë se shpesh përfshihen individë lokalë, pa lidhje të drejtpërdrejtë ideologjike, të rekrutuar për pagesa, një kombinim mes krimit të organizuar dhe terrorizmit.
Autoritetet evropiane ende nuk kanë një strategji të unifikuar për përballimin e këtij fenomeni, ndërsa prania policore në disa zona është shtuar.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se këto sulme, edhe pse pa viktima deri tani, mund të nxisin përshkallëzim të mëtejshëm të dhunës në Evropë.
