Në vitin 2019, në Fortaleza të Brazilit, 28-vjeçari shqiptar Alban Gropcaj, banues në Vicoforte të Italisë, u vra me armë zjarri në një ngjarje të cilësuar fillimisht si një grabitje e dështuar. Ai ndodhej në Brazil me punëdhënësin e tij, biznesmenin italian Guido Bertola, i cili mbijetoi sulmin.
Fillimisht, autoritetet braziliane nuk e konsideruan një vrasje me motive të fshehta, por në vitin 2022 çështja mori një kthesë dramatike. Prokuroria e Ceará-s akuzoi Guido Bertolën dhe një grua braziliane, S.H.R.S., si urdhëruesit e ekzekutimit të Gropcajt. Sipas hetimeve, motivet mund të kenë qenë financiare dhe personale.
Tani, pas pothuajse 6 vitesh, më 5 maj 2025, nis zyrtarisht procesi gjyqësor ndaj S.H.R.S. Ndërkohë, për Bertolën, që ndodhet në Itali, pritet të dërgohet një kërkesë zyrtare për gjykim përmes një procedure ndërkombëtare. Familja e Gropcajt kërkon drejtësi, ndërsa mbrojtja e Bertolës mohon akuzat dhe i cilëson ato si të pabaza. Familja e 28-vjeçarit shqiptar përfaqësohet nga avokati brazilian Carlos Rebouças i cili ka folur për mediat italiane lidhur me rastin duke dhënë detaje për ecurinë e hetimeve nga Prokuroria Publike e Brazilit. Falë insistimit të tij dhe gjetjes së provave, autoritetet braziliane rihapën çështjen.
-Avokati Rebouças, pas gati gjashtë vitesh, çfarë është bërë nga Prokuroria Publike braziliane?
Më kontaktoi vëllai i viktimës, zoti Ilir, më 5 dhjetor 2020. Seksioni i Vrasjeve në Fortaleza-Ceará kishte tashmë të akuzuar Guido Bertola dhe S.H.R.S. si urdhërues të krimit, por ende nuk ishte paraqitur asnjë kërkesë për hapjen e një procesi penal ndaj të dyshuarve. Prandaj, fillova të bashkëpunoja me Policinë, e cila kishte dërguar një raport në Prokurori, duke theksuar provat kundër të dyve si porositës të vrasjes. Megjithatë, Prokuroria Publike kërkoi hetime të mëtejshme. Unë besoja se puna e Policisë ishte e plotë, por meqenëse Prokuroria nuk kishte ngritur ende akuzë për nisjen e gjykimit penal, duke argumentuar se provat ishin të pamjaftueshme, fillova një hetim timin, mblodha prova shtesë dhe i shtova ato në dosjen hetimore në seksionin përkatës.
Pavarësisht kësaj, akuza ndaj të dyshuarve nuk u formalizua menjëherë. U paraqita disa herë në Prokurori për të bërë presion. Në atë kohë ekzistonte vetëm një kërkesë nga avokati mbrojtës i Guido Bertolës për të mbyllur çështjen dhe për të mos vazhduar me akuzën, duke u mbështetur në mendimin e Prokurorisë për mungesën e provave në hetimin e Policisë. Pas integrimit të materialit të ri, një tjetër Prokuror e paraqiti akuzën, e cila u pranua nga gjykatësi. Pas kësaj, u hap procesi penal, duke i kthyer të dyshuarit në të pandehur për vrasje.
-Për çfarë arsye janë shkaktuar vonesat?
Fatkeqësisht, numri i vrasjeve në Brazil është shumë i lartë. Vetëm në vitin 2019, në shtetin Ceará u regjistruan 2.257 raste. Kësaj i shtohet edhe numri i kufizuar i Gjykatave kompetente: në juridiksionin e Caucaia, ku zhvillohet ky proces, ekziston vetëm një Gjykatë me Jurinë Popullore, e cila është përgjegjëse për gjykimin e krimeve të vrasjes. Gjithashtu, numri i kufizuar i stafit e ngadalëson ecurinë e procedurave.
–Dy proceset kundër Bertolës dhe S.H.R.S. janë ndarë. Cilat janë datat e seancave të para?
Procesi u nda sepse S.H.R.S. është thirrur, ndërsa Bertola jo, pasi ai u kthye në Itali pas kthimit të pasaportës nga drejtësia braziliane. Kjo e bëri të vështirë njoftimin zyrtar, pasi ai duhet të kryhet përmes një letre rogatore ndërkombëtare. Këtë javë u përgatitën dokumentet për dërgimin e ‘letrës rogatore’, me përkthimin përkatës, dhe ajo do të dërgohet me postë në Ministrinë e Drejtësisë në kryeqytetin e Brazilit, Brasília, nga ku do t’i përcillet drejtësisë italiane. Për sa i përket procesit kundër S.H.R.S., seanca e parë është caktuar më 5 maj.
-Çfarë parashikon sistemi gjyqësor brazilian?
Në procesin për të cilin është caktuar seanca, do të dëgjohen fillimisht dëshmitarët e akuzës, më pas ata të mbrojtjes dhe në fund e pandehura. Më pas, gjyqtari do të hapë afatin për paraqitjen e përfundimeve me shkrim. Pastaj do të japë një vendim, i quajtur ‘vendim përfundimtar’, ku do të vendosë nëse e pandehura do të dërgohet në Gjykatën e Jurisë Popullore apo jo. Nëse gjyqtari vlerëson se ka prova të mjaftueshme, e pandehura do të dërgohet për gjykim dhe do të caktohet një datë për procesin.
Për sa i përket procesit kundër sipërmarrësit, sapo ai të marrë njoftimin, do të ketë 10 ditë për të paraqitur mbrojtjen me shkrim. Pas kësaj, gjyqtari, pasi të verifikojë që nuk ka arsye për një pafajësi të menjëhershme, do të caktojë një datë për seancën e shqyrtimit dhe gjykimit, më pas do të hapë afatin për paraqitjen e përfundimeve përfundimtare me shkrim nga akuzuesit dhe mbrojtja. Pas kësaj, siç u tha më parë, gjyqtari do të japë një vendim përfundimtar, duke vendosur nëse i pandehuri do të gjykohet nga Gjykata e Jurisë Popullore.
-Akuzat janë për ‘vrasje të kualifikuar’. Cilat janë dënimet e parashikuara?
Dënimi i parashikuar është burgim nga 12 deri në 30 vjet.
-Çfarë përfaqëson për ju një çështje si kjo, që përfshin disa vende (Itali, Brazil dhe gjithashtu Shqipëri)?
Është një çështje që meriton më shumë vëmendje nga autoritetet braziliane. Jo sepse një jetë vlen më shumë se një tjetër, por për imazhin e Brazilit ndaj kombeve të tjera, të cilat e kanë të vështirë të kuptojnë vonesat në drejtësinë braziliane. Sa për mua, unë e bëj këtë punë për më shumë se njëzet vjet me vëmendje të madhe, sepse ka të bëjë me njerëz që kanë humbur një të dashur në mënyrë të papritur, pa pasur as mundësinë t’i thonë lamtumirë. Është një situatë e tmerrshme.
-Çfarë mund të thoni për gjendjen emocionale të familjes Gropcaj, e cila vazhdon të kërkojë të vërtetën?
Kontakti im kryesor është zoti Ilir, vëllai i viktimës. Ai është shumë i prekur nga humbja, është një dhimbje që vetëm ata që e përjetojnë mund ta kuptojnë. Megjithatë, ai është një burrë shumë i fortë dhe ka ruajtur vendosmërinë e tij pavarësisht dhimbjes.
-A pajtoheni me rindërtimin e dinamikës dhe motivit të propozuar nga prokurori Jairo Pequeno Neto (një vrasje me pagesë e ekzekutuar nga një nip i të pandehurës)?
Po, besoj se kjo është vërtetuar. Akuzat bazohen në dinamikën e krimit, në mospërputhjet në dëshmi dhe në dëshminë e vëllait të të pandehurës, i cili foli për planin e organizuar nga motra e tij dhe italiani.
Si e parashikoni përfundimin e këtij procesi?
Shpresoj që të ketë një gjykim të drejtë dhe të bëhet drejtësi për familjen e viktimës.
***
Rasti mbetet i hapur dhe ky proces mund të hedhë dritë mbi të vërtetën e një vrasje që ka tronditur tre vende: Shqipërinë, Italinë dhe Brazilin.
