Projektligji i ri për rivlerësimin kalimtar të gjyqtarëve dhe prokurorëve do t’u garantojë imunitet qytetarëve që kanë paguar ryshfet, nëse denoncojnë magjistratët që kanë kryer korrupsion, shkruan “Panorama”.
Këtë parashikim në projektligjin e vetingut, Bashkimi Europian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës e kanë përfshirë te “çështje që nuk negociohen”, apo siç u theksua ndryshe “vijat e kuqe”.
Por çfarë parashikon konkretisht ky nen, i cili flet për bashkëpunëtorët e drejtësisë? Këtë status mund ta përfitojë çdo person që ka marrë pjesë në kryerjen e një vepre penale të korrupsionit, qoftë me gjyqtarët apo me prokurorët.
E veçanta e këtij neni është fakti se personi që deklarohet se ka dhënë para për të marrë një vendim në favorin e tij, nëse ka prova për këtë shkelje ligjore ai nuk dënohet. Projektligji i ri i rezervon denoncimit, i cili është bashkëfajtor në korrupsion, status të veçantë të “bashkëpunëtorit të drejtësisë”.
“Nëse arrihet marrëveshja e bashkëpunimit, bashkëpunëtori i drejtësisë duhet të japë informacion të plotë dhe pa asnjë rezervë ose kusht, për të gjitha faktet, ngjarjet dhe rrethanat që shërbejnë si prova vendimtare për zbulimin, hetimin dhe parandalimin e korrupsionit të subjekteve të rivlerësimit. Dëshmia e dhënë me shkrim nga bashkëpunëtori i drejtësisë përpara prokurorit përbën një provë thelbësore për procesin e rivlerësimit dhe procese të tjera ligjore”, thuhet në nenin 50 të projektligjit.
PËRFITIMI
Po çfarë përfitojnë “bashkëpunëtorët e drejtësisë”? Përveç faktit që ata nuk dënohen për veprën penale të korrupsionit, denoncuesi mund të rifitojë shumën që i ka dhënë si ryshfet gjyqtarit apo prokurorit.
Këto para mund të rikthehen mbrapsht nga gjyqtarët apo prokurorët, nëse vendimi i dhënë nëpërmjet ryshfetit është dhënë pas janarit të vitit 2016.
“Subjekti i rivlerësimit që ka përfituar shumën mbart detyrimin t’ia kthejë atë bashkëpunëtorit të drejtësisë, pavarësisht se ka shkelur ligjin. Subjekti i rivlerësimit nuk legjitimohet të ngrejë pretendimin se fitimi i ardhur për shkak të kësaj shume ka humbur gjatë kalimit të kohës.
Kthimi i shumës mund t’i kërkohet drejtpërdrejt dhe çdo personi të lidhur me subjektin e rivlerësimit, nëse vërtetohet se atij i ka kaluar një vlerë më e madhe se 100.000 ALL pa shkak të ligjshëm, që nga 01.01.2006. Subjekti i rivlerësimit dhe personat e lidhur kanë të drejtë të paraqesin në gjykatë padi regresi ndaj personave të tretë që mund të kenë përfituar shumën përkatëse”, thuhet në nenin 50 të projektligjit të vetingut.
Neni 50.
Bashkëpunëtori i drejtësisë
1. Personi që ka marrë pjesë në kryerjen e një vepre penale të korrupsionit me subjektin e rivlerësimit ka të drejtë t’i drejtohet zyrës së prokurorisë kompetente për hetimin e veprave penale të korrupsionit, sipas legjislacionit penal.
2. Prokurori mund t’i japë statusin e bashkëpunëtorit të drejtësisë personit që shpreh vullnetin për të dhënë informacion të mjaftueshëm për praktikën korruptive ndërmjet tij dhe subjektit të rivlerësimit.
3. Personi ka të drejtë përfaqësohet nga mbrojtësi i tij ligjor.
4 Nëse arrihet marrëveshja e bashkëpunimit, bashkëpunëtori i drejtësisë duhet të japë informacion të plotë dhe pa asnjë rezervë ose kusht, për të gjitha faktet, ngjarjet dhe rrethanat që shërbejnë si prova vendimtare për zbulimin, hetimin dhe parandalimin e
korrupsionit të subjekteve të rivlerësimit. Dëshmia e dhënë me shkrim nga bashkëpunëtori i drejtësisë përpara prokurorit, përbën një provë thelbësore për
procesin e rivlerësimit dhe procese të tjera ligjore.
5. Bashkëpunëtori i drejtësisë nuk mund të ndiqet penalisht për veprat e korrupsionit që ka kryer me subjektin e rivlerësimit, sipas dëshmisë së dhënë. Një kopje e dëshmisë dhe e marrëveshjes së bashkëpunimit, i jepet bashkëpunëtorit të drejtësisë dhe institucioneve të rivlerësimit.
6. Marrëveshja e bashkëpunimit mund të revokohet në rast se bashkëpunëtori i drejtësisë nuk dorëzon provat pranë institucioneve të rivlerësimit, ose jep dëshmi të rreme për të cilën mban përgjegjësi penale sipas legjislacionit penal.
7. Subjekti i rivlerësimit që ka përfituar shumën mbart detyrimin t’ia kthejë atë bashkëpunëtorit të drejtësisë, pavarësisht se ka shkelur ligjin. Subjekti i rivlerësimit nuk
legjitimohet të ngrejë pretendimin se fitimi i ardhur për shkak të kësaj shume ka humbur gjatë kalimit të kohës. Kthimi i shumës mund t’i kërkohet drejtpërdrejt dhe çdo personi të lidhur me subjektin e rivlerësimit, nëse vërtetohet se atij i ka kaluar një vlerë më e madhe se 100.000 ALL pa shkak të ligjshëm, që nga 01.01.2006. Subjekti i rivlerësimit dhe personat e lidhur kanë të drejtë të paraqesin në gjykatë padi regresi ndaj personave të
tretë, që mund të kenë përfituar shumën përkatëse
