Nga Roland Lami
Dhuna nuk është një mjet politik, edhe pse shpesh përdoret si i tillë. Sali Berisha e ka treguar këtë qartë gjatë karrierës së tij 34-vjeçare edhe pse e di më mirë se kushfo tjetër që nuk i sjell fitore, vazhdon ta përdorë. Pasi në thelb, dhuna nuk ka funksion për të fituar kapital politik por ajo shërben për të maskuar nevojën e tij psikologjike për përmbushje egoje. Siç e shpjegojnë jo pak psikolog që analizojnë fenomenin e dhunës në politikë, ajo prodhon një ndjesi të menjëhershme pushteti dhe kontrolli që logjika politike nuk mund ta ofrojë, dhe për një lider që e ka ndërtuar identitetin mbi dominimin, kjo ndjesi është shpesh më e rëndësishme se çdo rezultat politik.
Në këtë nivel, dhuna bëhet një qëllim në vetvete. Nuk ka rëndësi nëse ajo është e efektshme për të fituar mbështetje; rëndësi ka ndjesia që i jep liderit që ai të ndjehet dominues, i pamposhtur, dhe i pranishëm. Çdo akt dhune është një rikthim i menjëhershëm i pushtetit mbi situatën dhe mbi njerëzit që e rrethojnë.
Një dimension tjetër është varësia psikologjike që krijon përdorimi i dhunës. Pas dekadash përdorimi të konfliktit dhe tensionit si mënyrë veprimi, qetësia bëhet e dyshimtë dhe pa vlerë. Lideri mëson të reagojë automatikisht me dhunë kur ndjen se po humbet kontrollin ose të fitoj kontroll. Dhuna nuk është zgjedhje strategjike, por refleks, një mekanizëm i instaluar brenda mënyrës si e percepton botën, për të gjithçka matet me kontrollin e pushtetit dhe jo me rezultatet.
Në mendësinë e tij dominon ideja se është më mirë të jesh problem për të tjerët sesa i parëndësishëm. Qetësia nuk prodhon vëmendje, frikë apo reagim, ndërsa dhuna, edhe kur është e dëmshme politikisht, garanton një gjë që të gjithë merren me ty. Në këtë mënyrë, dhuna bëhet një lloj instrumenti jo për të fiyuar kapital politik por për tu mos u harruar. Për një ego që mat veten jo me rezultate, por me intensitetin e pranisë, kjo mjafton.
Në fund, paradoksi është i thjeshtë dhe i hidhur. Dhuna nuk përdoret sepse funksionon politikisht, por sepse funksionon psikologjikisht. Është një mënyrë për të ushqyer ego-n, për të rikthyer menjëherë ndjesinë e fuqisë dhe për të mbajtur kontroll mbi perceptimin e të tjerëve. Dhe për një lider që e ka identitetin e lidhur kaq ngushtë me dominimin, kjo ndjesi është shpesh më e vlefshme se çdo fitore elektorale.
Kur dhuna bëhet mjet i qëllimshëm për të imponuar prani, ajo normalizon frikën, tensionin dhe konfliktin, duke e bërë veten pjesë të “zakonshme” të marrëdhënieve publike. Publiku mëson të përballet me agresivitetin si rutinë, ndërsa vetë lideri zhytet gjithnjë më shumë në një realitet psikologjik ku çdo sukses matet jo me vota, por me nivelin e terrorit që mund të shkaktojë. Kjo krijon një cikël të rrezikshëm ku egoja ushqehet nga dhuna, dhuna deformon perceptimin shoqëror, dhe shoqëria mësohet të gjykojë fuqinë nga agresiviteti, jo nga argumenti apo meritë.
