Shqiptarët raportohen se formojnë diasporën e tretë më të madhe në botë. Kukësi, ky qytet i vogël në veri të vendit është një nga më të goditurit nga kjo shkallë masive migracioni.
Deri në 40% e popullsisë së saj vlerësohet të ketë migruar që nga rënia e komunizmit në 1991. Edhe ata që dikur u kthyen janë gati të largohen përsëri.
Luli u largua nga Shqipëria në të 20-at. Ai u vendos në Mbretërinë e Bashkuar dhe mori një pasaportë britanike.
Kur nëna e tij u sëmur, ai u kthye dhe investoi në materiale ndërtimi. Biznesi i tij tani është afër falimentimit. Ai thotë se ka 8 muaj që nuk ka marrë asnjë porosi.
“Është shumë e vështirë, sepse kam shpenzuar shumë para për të ndërtuar këto gjëra” shprehet Luli Nerguti.
“A është penduar për kthimin, ai thotë se është i mërzituar e ndonjëherë mendon të lërë gjithçka dhe të largohet. Nuk ka rëndësi se ku do të shkojë, vetëm të largohet.
Luli dëshmon vështirësitë e një rajoni ku papunësia është e përhapur dhe rreth 20% e popullsisë jeton nën kufirin e varfërisë. Shumë e shohin migrimin si të vetmen rrugëdalje.
Megjithatë, kryebashkiaku i qytetit refuzon kategorikisht etiketën “qytet fantazmë”. Ai thotë se qeveritë vendore dhe kombëtare janë të vetëdijshme për sfidën dhe punojnë në mënyrë aktive për zgjidhjet.
“Ne po ndihmojmë të rinjtë që kanë punuar dy, tre ose pesë vjet si emigrantë në Angli, Gjermani apo gjetkë. Ne po lehtësojmë kthimin e tyre duke u mundësuar atyre që të mos paguajnë taksat lokale këtu, nga një deri në tre vjet. Një fond prej 5000 euro është për më tepër të akorduara nga qeveria në këtë fazë të parë të instalimit të tyre”, theksoi Safet Gjici.
“Situata sociale dhe ekonomike është disi e ndryshme këtu në Tiranë, kryeqytetin e vendit. Por edhe këtu të rinjtë thonë se janë të shqetësuar për të ardhmen e tyre. Dhe disa kanë vendosur të veprojnë”, shprehet Julian Lopez Gomez, korrespondenti i Euronews.
Shqipëria aplikoi për anëtarësim në BE në vitin 2009. Negociatat filluan vitin e kaluar dhe do të jenë të gjata, duke ushqyer padurimin e të rinjve të etur për Evropën.
Pa shpresë, këta studentë dhe aktivistë thonë se të rinjtë si ata do të vazhdojnë të kërkojnë në Evropë atë që nuk mund të gjejnë këtu. Ata mbrojnë idenë se duhen ndryshime urgjente në politikë, dhe mbi të gjitha në sistemin arsimor. ”
“Nëse doni të shkatërroni një vend, ju shkatërroni arsimin e tij. Në thelb ju po shkatërroni rrënjët e tij. Pra, ajo që unë pres nga qeveria ime do të ishte që të investonte në arsim, jo vetëm në arsimin e lartë në universitete, por edhe në arsimin fillor”, shprehet Dragana Kurti, studente për Marrëdhëniet Ndërkombëtare.
