Kryeministri kanadez Mark Carney foli të enjten, më 17 shtator, në Parlamentin Europian, pasi presidenti amerikan Donald Trump sugjeroi se dhënia e statusit të anëtarit të asociuar të BE‑së për Kanadanë mund të përbëjë një “akt armiqësor” dhe kërcënoi se do të vendoste tarifa të tjera ndaj Europës.
“Liria duhet mbrojtur çdo ditë”, deklaroi kryeministri kanadez.
Sa i përket boshtit Europë‑Kanada, ai tha: “Europa dhe Kanadaja janë të forta, së bashku janë edhe më të forta”.
Dhe më tej, për politikat energjetike: “Aleanca jonë mund të kontribuojë në përmbushjen e nevojave të Europës për furnizim të besueshëm, nevojave të Kanadasë për kapacitete të avancuara përpunimi dhe objektivin tonë të përbashkët për të ndërtuar zinxhirë të plotë vlere. Kanadaja mund të furnizojë me GNL dhe hidrogjen në shkallë të gjerë për të mbështetur sigurinë energjetike të Europës, përmes zhvillimit dhe valorizimit të infrastrukturave të reja portuale në veri të largët dhe në bregun tonë lindor”.
Mbi teknologjinë: “Ajo transformon natyrën e luftës, strukturën e ekonomisë dhe aftësinë e qytetarëve për të qeverisur. Platformat teknologjike aspirojnë sovranitetin. Duan të vendosin kushte për aksesin, duan të diktojnë rregullat mbi normat dhe privatësinë dhe madje t’i anashkalojnë ato. Duan të zëvendësojnë identitetet, të imponojnë pikëpamjen e tyre dhe madje të marrin një pjesë të të drejtave tona. Kjo situatë përfaqëson një sfidë të madhe. Një sfidë që nuk mund të përballohet nga një vend i vetëm”.
Sa i përket bashkëpunimit më të madh me BE‑në, ai theksoi: “Dua gjithashtu të sqaroj se çfarë nuk po propozoj. Nuk propozoj një bllok të tretë të synuar thjesht për t’u bërë një fuqi e madhe rivale, por me mënyra më të sjellshme. Nuk kërkojmë pushtet për të dominuar të tjerët. Përkundrazi, ndjekim qëndrueshmërinë, në mënyrë që askush të mos mund të kontrollojë tregjet tona të hapura, të komprometojë sovranitetin tonë, të kërcënojë integritetin tonë territorial apo të cenojë liritë tona, demokracitë tona dhe shtetin tonë të së drejtës”, shtoi ai.
“Janë pikërisht këto motivime themelore, të bashkuara me potencialin tonë të hard power, që na lejojnë të kontribuojmë në krijimin e rendit të ardhshëm botëror: të drejtë, të qëndrueshëm dhe të begatë”.
Koha dhe mënyrat, nga ana kanadeze: Do të ketë një debat dhe një votim, por Carney theksoi se “ky është vetëm fillimi i një rruge”. Ai shtoi se tashmë ka pasur bisedime me të dërguar specialë, me presidentët e Parlamentit Europian dhe të Komisionit Europian, si dhe “diskutime informale” me disa liderë europianë. Në fund të tetorit do të mbahet një samit në Montreal gjatë të cilit do të hyhet në detaje.
Propozimi i BE‑së
Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, ka propozuar që Kanadaja të bëhet anëtari i parë i asociuar i bllokut, ndërsa tarifat e Trump, kërkesat për koncesione ekonomike dhe hipotezat e përsëritura për ta shndërruar Kanadanë në shtetin e 51‑të të SHBA‑ve po e shtyjnë Otavën të afrohet me Europën.
Carney ka nxitur fuqitë e mesme të reduktojnë varësinë e tyre nga fuqitë dominuese, duke paralajmëruar, me rastin e Forumit Ekonomik Botëror në Davos të janarit të kaluar, se integrimi ekonomik mund të shndërrohet në një instrument detyrimi.
Kanadaja dhe BE‑ja po forcojnë gjithashtu bashkëpunimin në sektorët e mbrojtjes, energjisë dhe lëndëve të para kritike.
