Edhe nëse kriza në Ceuta duket, ndoshta vetëm për momentin, se po qetësohet, Spanja dhe Italia po mbajnë retorikë të ashpër, me secilën palë që kërcënon me hakmarrje.
Vendimi i Romës javën e kaluar për të pezulluar Marrëveshjen e Shengenit për mbërritjet nga Spanja, duke rivendosur kështu kontrollet kufitare, e ka zemëruar Madridin.
Spanja kërcënoi dje Italinë me hakmarrje nëse kontrollet kufitare nuk hiqen menjëherë.
Brenda dy ditësh, të enjten dhe të premten e kaluar, rreth 78,000 emigrantë, marokenë dhe nga vendet e Afrikës Subsahariane, kaluan në territorin spanjoll të Ceutës.
Shumica dërrmuese janë larguar nga Ceuta, por pothuajse 1,400 të mitur, disa prej të cilëve janë “djem dhe vajza shumë të vegjël”, ende mbeten në Ceuta. Rreth 100 kanë humbur jetën.
Spanja sot dha një afat deri të dielën, 9 gusht, dhe shtoi se do të merrte “masa proporcionale” (të cilat nuk i specifikoi) nëse Italia nuk do të ndryshonte vendimin e saj.
Përgjigja e Spanjës ishte e menjëhershme: nga njëra anë, ajo theksoi se nuk pranon “ultimatume ose imponime” nga Madridi , dhe nga ana tjetër, se masat do të mbeten në fuqi të paktën deri më 15 gusht, një datë në të cilën, siç pohon ajo, Spanja “pret një valë të re migrimi” në Ceuta. Ajo njoftoi gjithashtu se nuk do ta rishikojë këtë vendim “derisa të përjashtohen rreziqet terroriste dhe të sigurisë”.
Vonë natën, qeveria spanjolle njoftoi se po rivendoste kontrollet kufitare në aeroportet dhe portet e vendit për udhëtarët që vijnë nga Italia, në përgjigje të masave të ngjashme të marra nga Roma.
Sipas Ministrisë së Brendshme Spanjolle, kontrollet e pasaportave dhe vizave do të kryhen për pasagjerët italianë, si dhe për vizitorët nga vende të tjera që mbërrijnë në Spanjë nëpërmjet Italisë, “për shkak të presionit të vazhdueshëm migrator” me të cilin përballet Italia.
Masat janë të përkohshme. Ato do të hyjnë në fuqi në mesnatë sonte, sipas orës lokale (01:00 sipas orës greke) dhe do të zgjasin deri më 7 shtator.
Pyetje që kërkojnë përgjigje
Sidoqoftë, kjo është një pikë e re e ulët në marrëdhëniet midis kryeministrit spanjoll Pedro Sanchez dhe homologes së tij italiane Giorgia Meloni, e cila në përgjithësi bën thirrje për rregulla më të rrepta mbi migracionin në BE.
Por pyetja mbetet: Pse dhjetëra mijëra migrantë janë përpjekur të kalojnë në Ceuta?
Komisioneri Evropian për Migracionin, Magnus Brunner, ka sugjeruar se rrjetet kriminale që përhapin dezinformata janë fajtore, një qëndrim me të cilin pajtohet edhe qeveria spanjolle. Kalimet ndodhën pas një vendimi të Gjykatës Supreme të Spanjës se migrantët e kapur në det ndërsa përpiqeshin të arrinin në Ceuta ose Melilla nuk mund të kthehen menjëherë në Marok.
Maroku, nga ana e tij, fajësoi gjykatën për krizën, me një burim anonim qeveritar që u tha mediave lokale se “elementi pengues i sistemit u shemb dhe barriera u thye, jo nën peshën e kriminelëve, por nën peshën e vendimit të një gjyqtari”.
Është gjithashtu e paqartë pse rojet kufitare marokene nuk u përpoqën t’i ndalonin migrantët. Ndërkohë, kriza në Ceuta pati edhe një dimension evropian.
Vendimi i Italisë për të pezulluar marrëveshjen u mbështet nga Finlanda dhe Danimarka, ndërsa Republika Çeke bëri thirrje për pezullimin e përkohshëm të anëtarësimit të Spanjës.
Ndërsa Roma theksoi se qytetarët spanjollë përjashtohen nga kontrollet shtesë pas mbërritjes në Itali, pasi këto masa shtesë kanë të bëjnë vetëm me banorët jo-BE, El País raportoi se radhë të gjata dhe kohë pritjeje janë vërejtur në disa stacione mbërritjeje ditët e fundit, me pasagjerët që vijnë nga Spanja që drejtohen në një radhë të veçantë për kontrolle.
