Nga Armando META/
Italia prej 3 muajsh ndodhet në krizë, për shkak se zgjedhjet e marsit 2018 nuk skicuan dot një fitues të qartë të këtyre zgjedhjeve. Presidenti italian Matarella mbrëmë nuk dekretoi kandidaturen e Kontes për kryeministër, me argumentin sepse është një euroskeptik. Konte erdhi si kandidatur për kryeministër mbi bazën e një marrëveshje politike për bashkëqeverisje mes dy partive: Lega dhe “5 Yjet”. Ky realitet, ku forcat politike nuk arrijnë dot të krijojnë një qeveri pas zgjedhjeve nuk është diçka e re për Italinë. Që pas luftës së dytë botërore, Italia shquhet në këtë drejtim, ku mesatarja e jetëgjatësisë së një qeverie nuk ka shkuar më shumë se 11 muaj.
Por ky realitet nuk ka arritur asnjëherë të cënojë bazat e shtetit italian, ku pavarësisht krizave ciklike në të cilat enden forcat politike, shteti vijon të kryejë tërësisht funksionet e tij pa u ndikuar nga këto kriza. Një realitet ky krejt i kundërt me atë çka ndodh në Shqipëri, ku shpesh edhe mazhorancat e konsoliduara vuajnë ose janë viktima të mungesës së shtetit dhe të funksioneve bazë të tij.
Që pas viteve ’90 Shqipëria ka pasur disa mazhoranca të super të mëdha, të cilat në realitet më shumë kanë dëmtuar forcimin e shtetit, duke zbehur deri dhe funksionet jetike të tij. Krahasuar me Italinë ne kemi pasur dhe kemi mazhoranca të forta qeverisëse, por kemi shtet shumë të dobët, i cili thuajse në të gjitha rastet luhatet mbi bazën e humoreve politilke. Dobësimi i shtetit shqiptar ka qenë një lëvizje e qëllimshme dhe e mirëmenduar e mazhorancave, pasi shtetin e shiheshin jo vetëm në funksion elektoral, por nga ana tjetër një shtet i dobët i varur ‘kokë e këmbë’ nga politika, i bënte liderët qeverisës të mos jepnin llogari askund për aferat e tyre korruptive dhe vendimarrjet në favor të klientelave ekonomike.
Nga ana tjetër Shqipëria është ‘shquar’ edhe për qeverisje nga minoranca, si në rastin e qeverisë “Berisha 2”, e cila për të mbijetuar u detyrua të ‘blejë’ deputet nga kundërshtarët politik. Lëvizja të tilla akrobatike janë dhe shprehja më e qartë e dobësive të theksuara të shtetit, i cili humbet kuptimin e tij duke u vënë në funksion të pushtetit të një njeriu. Thënë troç shteti është parë si një zgjatim i forcave politike qeverisëse dhe jo si një instrument që ruan ekuilibrat dhe funksionet e tij, pavarësisht krizave politike që prodhojnë ose me të cilat përballen forcat politike në luftën e tyre për pushtet. Italia është shembull në këtë drejtim pasi, pavarësisht betejave mes forcave politike, shteti vijon të funksionojë normalisht duke vënë deri dhe para bankës së drejtësisë të gjithë ata liderë politik e qeverisës, të cilët kanë abuzuar me pushtetin apo kanë përfituar duke i’u shmangur detyrimeve ndaj shtetit.
Shqipërinë e pret një rrugë e gjatë për të konsoliduar shtetin, i cili në shumicën e rasteve është thuajse inekzistent, pasi ende dominojnë vullnetet individuale të liderve politik e qeverisës, në zgjidhjen e shumë çështjeve të cilat janë thjeshtë atribut i shtetit. Nga Italia kemi marrë shumë gjëra të mira dhe të këqija, por nëse ka diçka që vërtetë do i’a vlente është pikërisht kjo: ajo e ndarjes së shtetit nga lufta e partive politike për pushtet, ku shteti nuk shihet si plaçkë për t’u ndarë mes pushtetit. /javanews.al
