Nga Ben Andoni
Është kufizuar shumë koha deri në zgjedhjen e presidentit të ri të Kosovës. Deri më tash, dy janë emrat përbërës potencialë të fushatës: zëvendëskryeministri Hashim Thaçi dhe presidentja aktuale, Jahjaga. Emrat e tjerë as nuk llogariten, për të mos thënë se s’kanë as mbështetjen më të vogël në morinë e tollovisë kosovare.
Por teksa debati mbetet vetëm tek dy emrat, shqetësimi është se si nuk po mundet shoqëria kosovare dhe ajo shqiptare të gjenerojnë emra jashtë politikës, por qoftë dhe brenda saj që të marrin një nderim konsensual. Kuptohet se sistemi aktual nuk të lë: Vendosin krerët e partive, kurse militantëve u mbetet të çajnë ajrin me kartonin “Pro”. Një arsye e dimë të gjithë dhe kjo lidhet me nivelin e dobët të demokracisë, por sot e kësaj dite nuk mund të kuptohet sesi Kosova dhe Shqipëria nuk punojnë ndershmërisht të paktën për riciklimin elitave të tyre politike. Janë të njëjtit kryetarë, të njëjtit protagonistë, që edhe pse kanë të regjistruar gabime pa fund në karrierë, ekzistojnë ende dhe “sfidojnë” veten.
Argumenti këtu nuk është shumë për Shqipërinë, edhe pse ajo është tërësisht brenda saj, por për Kosovën. Të gjithë e dinë se Hashim Thaçi s’mund të jetë më unifikues nëse zgjidhet në një Kuvend, ku opozita parlamentare tani e urren dhe bjerrja e tij është e plotë. Kurse presidentja aktuale Jahjaga, edhe pse mund të përbëjë një logjikë më të drejtë si zgjedhje, me dobësinë e saj i dha ushqim kësaj tollovie që po jeton Kosova. Ky realitet ka bërë që në Kosovë të mbeten të njëjtit njerëz.
Dikur, vala represive sllave i shpalli luftë reale elitës politike e kulturore, kurse kjo kohë në Kosovë thjesht ka krijuar elita, por të emëruara prej politikës, kryesisht mbi bazë besnikërie dhe militantizmi. Media e shton tollovinë, sepse fjalën e fundit nuk e merr te specialistët, por te politikani dhe specialisti partiak. Kjo ka bërë që pas vdekjeve të Hotit, Rugovës, Xhaferrit, të mos kemi pika reference kaq të spikatura në Shqipërinë Natyrale. E mjer’ të dëgjosh dialogun politik të Kosovës, por mbetet e dhimbshme dhe groteske të ndjesh atë që bëhet në Maqedoni, Mal të Zi dhe Serbi! Shoqërisë kosovare, por edhe shqiptare, jo vetëm i mungojnë institucionet funksionale dhe liria e tyre, por po i bjerren edhe kapacitetet e mjaftueshme në ushqimin dhe rritjen e elitave.
Në të shkuarën, Kosova duke jetuar nën ombrellën sllave pati një regjim diferencues ndaj elitës së saj, që gjithsesi e gjeti udhën me emra të shumtë, që për hir të artit dhe shkencës, u ngulën në profesionet e tyre, kurse paslufte elita e re është zëvendësuar me lloj-lloj politikanësh “të fortë”, që sot as nuk duan e as e respektojnë elitën. E megjithatë, Kosova për fat ka plot individë të shquar, ka të rinj të shkolluar dhe mendje që duhet të sponsorizohen për të mirën e saj, e për të keqen e këtij monopoli partiak, që me sa duket do ta mbajë me ciklin e Rozafës dhe më vonë.
Ndaj është trishtim që Kosova është ngulfatur vetëm në dy emra dhe nuk përcjell emra realë individësh, që u dhemb realisht vendi i tyre dhe nuk presin, si në rastin e z. Thaçit, ombrellë nga Gjykata Speciale, kurse në rastin e znj. Jahjgaga, ku ta dish ndonjë zarf tjetër si ai që e zgjoi nga anonime në presidente.
E ashtuqujtura elitë e sotme politike në Kosovë me egoizmin e saj po çon dëm grupe të tëra individësh. Ndaj vazhdon eksodi i të rinjve të arsimuar, që s’mund ta ndjejë angazhimin për ndryshimin e duhur shoqëror në Kosovë. Mu atë që i volitet edhe emrave të sotëm të politikës kosovare, që kanë monopolizuar gjithçka, madje edhe frymën e të ardhmes së të tyre. A ka shpresë?
Nuk është vonë, thjesht duhet pak më shumë shpirt, që politika kosovare të ushqehet me mendje të freskëta dhe jo kaq konfiktuale. Dhe, shembulli mund të jepej që me emrat alternativë të presidentit të ri të Kosovës…
