Nga Ben Andoni
Kosova dhe Shqipëria, por njësoj mund të thuhet Shqipëria dhe Kosova, përbëjnë sot një eksperiment të këndshëm për studiuesit e politikës dhe sociologjisë. Ca më shumë do jetë për ata të së ardhmes. E nëse për Shqipërinë është ende herët të flitet për pjekuri politike (pas komunizmit të egër), Kosova është realisht një eksperiment edhe më interesant sesi politika shqiptare është e aftë në aspektin politik dhe sociologjik t’i shërbejë zhvillimit të vendit të saj. Kjo sepse politika kosovare, ndryshe nga ajo shqiptare, ka ardhur nga realitet tjetër dhe është asistuar dhe vëzhgohet qysh nga fillimi prej faktorit ndërkombëtar. Ky i fundit, i paqartë për të ardhmen e vet, por edhe sfidat e shekullit, të gjitha pasiguritë i ka përcjellë te një shoqëri politike krejt e pakultivuar, që ka nxjerrë for kartat e nacionalizmit. Është e vërtetë se politikanët shqiptarë të dy anëve të kufirit e kanë ndryshuar sintaksën dhe leksikun, por në të vërtetë në thelb, kanë mbetur në fazat fillestare të zhvillimit politik. Rasti i Shqipërisë është flagrant për të parë zhvillimin parapolitik të klasës së saj, kurse Kosova përbën ende një eksperiment sesi shqiptarët në politikë, nën sloganet e patriotizmit dhe nacionalizmit, bëjnë gjithçka thjesht për pushtetin, duke shfrytëzuar populizmin dhe karta të tjera syresh në mënyrë shumë të papërpunuar. Ndërkohë që politikanët e të dy vendeve shqipfolëse kishin mundësi që të njësonin shumë gjëra dhe të ndihnin zhvillimin e njëra-tjetrës, por ato duket se ndahen dhe thjesht për propogandë tregojnë se jemi më afër.
Ky patriotizëm old fashion dhe ky nacionalizëm manipulativ, që po duket në Kosovë, është bërë i lodhshëm, por më shumë se kaq edhe agresiv. O me të ose pa të! Opozita në Kosovë dhe njësoj dhe Pozita e saj, bëjnë sikur nuk e kuptojnë se njerëzve nuk i bën më përshtyje se cili do të vi në fuqi prej tyre, njerëzit duan çfarë do t’i ofrojnë realisht e që mund realisht të zbatohet. Ata që janë më kokë-ftohtë njohin rastin e Shqipërisë që ua ka treguar paq se klasa politike thjesht e ka kthyer në profesion politikën, që do të thotë sundim politik dhe ekonomik mbi bashkëqytetarët, por asesi mundësi për zhvillimin dhe të ardhmen. Opozita e Kosovës këtë duhet të ketë parasysh për të sjellë një qasje të re, që të jetë realisht alternative, sepse loja me Zajednicën dhe marrëveshjet e tjera të Brukselit janë bërë realisht të lodhshme për veshët e njerëzve të thjeshtë. Dhe, jo më kot, Thaçi do shprehej cinik pak ditë më parë se: Ditën e Pavarësisë, kur është menduar protesta, Pozita mund të mblidhte deri më 1 milion tubues, kundrejt protestës së Opozitës!
Në një farë mënyre, ndryshimet pozitive dhe recetat si zor të vinë ende nga brenda vendeve tona, që shërbejnë thjesht si eksperimente. Këto realitete kanë nevojë për procese të gjata dhe jo këtë mënyrë sempliciste mendimi, që ka për prirje t’u shmanget problemeve të ndjeshme morale… E duke vazhduar arsyetimin e Brzhinskit: Ndreqja e duhur nuk do të vijë nga ndonjë listë me rekomandime politike. Ajo mund të lindë vetëm si pasojë e një rrjedhe të re historike, që do të përfshijë një ndryshim qoftë në vlera e qoftë në sjellje…Por për këtë, në vise shqiptarësh, nuk mund të flitet, sepse jemi ende eksperiment, që varemi nga politika dhe recetat e të huajve. Dhe kur elitat politika po dështojnë në të gjithë Lindjen, përfshirë dhe Shqipërinë, Kosova mbetet një eksperiment, që për fat të gjithë presim në fund të mos jetë i keq, të paktën për qytetarët e vet.
