Pandemia ka ndikuar në rritjen e fortë të vdekshmërisë edhe në Kosovë.
Sipas të dhënave zyrtare të publikuara nga Agjencia e Statistikave të Kosovës, gjithsej, në vitin 2020 u regjistruan 11.1 mijë jetë të humbura, me një rritje prej 16% sesa vitin e mëparshëm, ose 1,556 më shumë.
Në krahasim me mesataren 5 vjeçare, 2015-2019, vdekshmëria është rritur me 22%, ose rreth 2 mijë persona më shumë. (shiko grafikun: Vdekjet vjetore, Kosova).
Shifrat zyrtare të ASK-së, që raportohen dhe në bazë mujore, tregojnë se Kosova e ka pasur valën më të keqe të pandemisë në korrik dhe gusht dhe shtator, me rritje përkatësisht 48%, 67.7% dhe 59%, në raport me muajt përkatës të një viti më parë. Pas qetësimit në tetor, në nëntor e dhjetor sërish u shënua një rritje e lartë e fataliteteve me përkatësisht 53% dhe 39%. (shih grafikun: Vdekjet sipas muajve, Kosova).
Të ndara sipas gjinisë, rritja e vdekjeve ishte më e lartë te meshkujt (+19.8%), se e femrave (+12.2%), në linjë me tendencën globale, ku pandemia po rezulton më fatale te burrat. Rreth 65% e shtesës së vdekjeve e përbënin meshkujt.
Kosova raportoi më shumë fatalitetve nga Covid, por shtesën e vdekjeve Shqipëria e ka shumë më të lartë (në raport me popullsinë)
Deri në fund të vitit 2020, Ministria e Shëndetësisë së Kosovës deklaroi zyrtarisht 1,335 humbje jete nga pandemia, përkundrejt 1,556 persona që ishte shtesa e vdekjeve në raport me 2019-n, apo rreth 2 mijë nëse llogaritet si mesatare e 5 viteve të fundit, me një diferencë që varion midis 221 (në raport me 2019) dhe 729 persona (me mesataren 2015-2019).
Në kontrast, në Shqipëri, zyrtarisht, deri më fund të vitit 2020, numri i vdekjeve zyrtare të raportuara nga Covid-19 nga Ministria e Shëndetësisë ishte 1,181, rreth 11% më i ulët se në Kosovë. Kjo shifër e raportuar zyrtarisht rezultoi pesë herë më e ulët se shtesa e vdekjeve në të njëjtën periudhë. Në vitin 2020 kanë humbur jetën në vend rreth 28 mijë persona, sipas të dhënave zyrtare që “Monitor” ka siguruar pas një kërkese për informacion drejtuar Drejtorisë së Gjendjes Civile dhe që përfshin vdekjet e ndodhura në territorin e Shqipërisë.
Në krahasim me vitin 2019 dhe me mesataren e periudhës 2015-2019 (rreth 22 mijë, po e njëjtë me vitin 2019), janë rreth 6 mijë jetë të humbura më shumë, me rritje prej rreth 28%, duke shënuar nivelin më të lartë historik, të paktën që nga viti 1990, kur INSTAT raporton të dhënat.
Nëse krahasohet shtesa e vdekjeve për 1 milion banorë, në Kosovë, ajo luhatet midis 859-1100 persona.
Për Shqipërinë ky tregues është shumë më i lartë dhe rezulton në 2,105 persona, ose dy herë më shumë sesa Kosova, në raport me popullsinë përkatëse. Kosova favorizohet edhe nga fakti që është një nga popullsitë më të reja në Europë, me moshë mesatare rreth 30 vjeç, përkundrejt 36-37 në Shqipëri./Monitor
g.kosovari
