Kopje e rrallë e Deklaratës së Pavarësisë së SHBA zbulohet nga një vullnetar në arkivat britanike
Një kopje e rrallë e mbijetuar e Deklaratës së Pavarësisë së SHBA-ve është zbuluar në The National Archives në Kew, duke qenë i vetmi ekzemplar i njohur i këtij lloji jashtë Shteteve të Bashkuara.
Ai është një nga 11 kopjet e shtypura në Exeter, New Hampshire në korrik të vitit 1776, me qëllim përhapjen e lajmit për pavarësinë amerikane në kolonitë, përpara se të kapej nga forcat britanike.
Vullnetari Michael Scurr tha se ndjeu emocion të fortë kur hapi dokumentin dhe kuptoi se çfarë kishte në duar.
“Thirra shefin tim dhe i thashë: ‘Mendoj se duhet të vini ta shikoni këtë’” , u shpreh ai për BBC News.
Pas punimeve restauruese, kopja do të ekspozohet në ekspozitën e arkivave mbi rrugën drejt pavarësisë amerikane, e cila u hap muajin e kaluar.
Drejtori ekzekutiv i The National Archives, Saul Nassé, e cilësoi gjetjen si “një zbulim i jashtëzakonshëm”.
“Është një kopje jashtëzakonisht e rrallë e Deklaratës së Pavarësisë, e gjetur jo në Amerikë, por këtu në Mbretërinë e Bashkuar”, shtoi ai.
Dokumenti u sekuestrua nga Marina Mbretërore më 24 dhjetor 1776, kur anija HMS Raisonable kapi një anije amerikane, Dalton, pranë brigjeve të Portugalisë, pas një ndjekjeje shtatëorëshe.
Dr. Graham Moore nga The National Archives tha se ky zbulim është “një nga format më të rralla të Deklaratës që njohim”, duke shtuar se ajo nuk ishte menduar të ruhej, pasi ishte krijuar për t’u shpërndarë shpejt.
“Pas shtypjes origjinale më 4 korrik, lajmi për Deklaratën po përhapej me shpejtësi në Amerikën e Veriut dhe po ribotohej në çdo koloni”, tha ai për BBC.
“Kjo kopje është një nga vetëm 11 të mbijetuara nga shtypjet e para në New Hampshire.”
Anija e kapur u dërgua më pas në Britani, ku u sekuestruan dokumentet e saj, përfshirë lejen e privatizimit, udhëzimet e Kongresit Kontinental dhe vetë Deklaratën.
Sipas Moore, dokumenti u gjet i palosur mes letrave të kapitenit Thomas Fitzherbert dhe u dërgua në Plymouth në janar 1777, përpara se të transferohej në Whitehall të Londrës.
Ai ishte regjistruar nga Marina Mbretërore thjesht si “një tjetër letër” dhe kishte mbetur i fshehur në arkiva për shekuj me radhë.
Moore tha se kjo është kopja e vetme e njohur e Deklaratës së marrë si rezultat i veprimeve ushtarake.
Kopja e rrallë i është nënshtruar restaurimit për të stabilizuar letrën dhe për të riparuar një grisje të vogël, duke e bërë të sigurt për studim dhe ekspozim.
Ajo do të ekspozohet si pjesë e ekspozitës “Revolution 250: America’s Independence Story, 1763–1783” në The National Archives.
Arkivat britanike tashmë mbajnë tre kopje origjinale të Deklaratës së Pavarësisë të shtypura nga John Dunlap në Filadelfia më 4 korrik 1776.
Rreth 200 kopje mendohet të jenë shtypur atë natë, ndërsa vetëm 26 prej tyre njihen si të mbijetuara deri sot.
