Nga Rudina Koromani
Në botën e re që pritet të vijë nuk do të jetë peshku i madh që ha të voglin por peshku më i shpejtë që ha të më të ngadaltin
Robotika është vetëm një nga shumë teknologjitë që ndihmojnë të përkufizohet Revolucioni i 4-t Industrial.
Çfarë është saktësisht Revolucioni i Katërt Industrial ?
Nga Inteligjenca Artificiale në Web3, këto janë teknologjitë që do katapultojnë biznesin dhe shoqërinë në fazën tjetër të njerëzimit.
Revolucioni i Katërt Industrial është një mënyrë për të përshkruar mjegullimin e kufijve midis botës fizike, digjitale dhe biologjike. Është një shkrirje e përparimeve në inteligjencën artificiale (IA), robotikën, Internet of Things (IoT), Web3, Blockchain, Printimin 3D, Inxhinierinë gjenetike, Informatikë kuantike dhe teknologji të tjera…produkte dhe shërbimeve që po bëhen me shumë shpejtësi të domosdoshme për jetën moderne. Sisteme GPS që sugjerojnë rrugën më të shpejtë për në një destinacion, asistentët virtualë të aktivizuar me zë si Siri i Apple, rekomandimet e personalizuara të Netflix dhe aftësinë e mediave sociale për të njohur fytyrën tuaj dhe për t’ju etiketuar në foton e një miku.
Tekonologjia WEB3
Si rezultat i kësaj stuhie të përsosur teknologjish, Revolucioni i Katërt Industrial po i hap rrugën ndryshimeve transformuese në mënyrën se si jetojmë dhe po prish rrënjësisht pothuajse çdo sektor biznesi e individi po ndjehet gjithnjë e më shumë kaotik e i stresuar. Gjithçka po ndodh me një ritëm të paprecedentë …Ndërsa Revolucioni i Katërt Industrial (ndonjëherë i quajtur 4IR ose Industria 4.0) është vendosur të ndryshojë shoqërinë si kurrë më parë, ai bazohet në themelet e hedhura nga tre revolucionet e para industriale.
Shfaqja e motorit me avull në shekullin e 18-të çoi në Revolucionin e parë Industrial, duke lejuar që prodhimi të mekanizohej për herë të parë dhe duke nxitur ndryshime shoqërore ndërsa njerëzit u urbanizuan gjithnjë e më shumë.
Në Revolucionin e dytë Industrial, energjia elektrike dhe përparime të tjera shkencore çuan në prodhimin masiv.
Një revolucion i tretë industrial, duke filluar në vitet 1950, erdhi me shfaqjen e kompjuterëve dhe teknologjisë dixhitale. Kjo çoi në automatizimin në rritje të prodhimit dhe ndërprerjen e industrive duke përfshirë bankat, energjinë dhe komunikimet.
Kush e krijoi termin “Revolucioni i Katërt Industrial”?
Personi që etiketoi përparimet e sotme si një revolucion të ri ishte Klaus Schwab, themelues dhe kryetar ekzekutiv i Forumit Ekonomik Botëror dhe autor i librit Revolucioni i Katërt Industrial. Në një artikull të vitit 2016, Schwab shkroi se ” Ashtu si revolucionet që i paraprinë, Revolucioni i Katërt Industrial ka potencialin të rrisë nivelet globale të të ardhurave dhe të përmirësojë cilësinë e jetës për popullatat në mbarë botën”.
“Në të ardhmen, inovacioni teknologjik do të çojë gjithashtu në një mrekulli nga ana e ofertës, me përfitime afatgjata në efikasitet dhe produktivitet. Kostot e transportit dhe komunikimit do të ulen, logjistika dhe zinxhirët e furnizimit global do të bëhen më efektive dhe kostoja e tregtisë do të ulet, të gjitha këto do të hapin tregje të reja dhe do të nxisin rritjen ekonomike.
Megjithatë, nuk janë të gjitha lajmet e mira…
Sipas Klaus Schwab, Revolucioni i Katërt Industrial do të kulmojë në një seri rezultatesh kyçe gjeopolitike në të cilat do dominojë një treg i polarizuar i punës – i cili do të çojë në pabarazi më të madhe dhe rritje të tensioneve sociale.
Pabarazia më e madhe do të shihet “veçanërisht në potencialin e tij për të prishur tregjet e punës”. Për më tepër, tregu i punës mund të ndahet gjithnjë e më shumë në rolet “me aftësi të ulëta/pagë të ulët” dhe “me aftësi të larta/pagë të lartë”, gjë që mund të përshkallëzojë tensionin social.
Kjo shpegon dhe faktin se: Pse kaq shumë punonjës janë të zhgënjyer dhe të frikësuar se të ardhurat e tyre reale dhe të fëmijëve të tyre? Pse klasat e mesme në mbarë botën po përjetojnë gjithnjë e më shumë një ndjenjë të përhapur pakënaqësie dhe padrejtësie?
Përhapja e teknologjive dixhitale dhe dinamika e shkëmbimit të informacionit të tipizuar nga mediat sociale ka filluar të shfaqë pakënaqësi. Më shumë se 30 për qind e popullsisë globale tani përdor platformat e mediave sociale për t’u lidhur, mësuar dhe shkëmbyer informacion. Në një botë ideale, këto ndërveprime do të ofronin një mundësi për mirëkuptim dhe kohezion ndërkulturor. Megjithatë, ato gjithashtu kanë krijuar e po përhapin pritshmëri jorealiste se çfarë përbën sukses për një individ ose një grup, si dhe kanë afruar mundësi për përhapjen e ideve dhe ideologjive ekstreme.
Revolucioni i 4-të Industrial shihet nga disa studiues se po pakësojnë gradualisht kapacitetet njerëzore si dhembshuria dhe bashkëpunimi. Siguria, besimi, përgjegjësia dhe çështjet e privatësisë së të dhënave personale janë kthyer në sfidat e kesaj epoke. Inovacionet dixhitale në zhvillim po rriskojnë të zgjerojnë hendekun social dhe ekonomik midis elitave dhe joelitave ose të pasurve dhe të varfërve, duke vërtetuar hipotezat e Schwab.
4IR do të ndikojë shumë në identitetin tonë, ndjenjën tonë të privatësisë, modelet e konsumit, punën dhe kohën e lirë, mënyrën se si ne kultivojmë aftësitë dhe karrierën tonë, takimet dhe edukimin e marrëdhënieve dhe padyshim stilin e jetës familjare midis fushave të tjera (Schwab, 2016)
Gjithashtu, sfida thelbësore që po parashtrohet nga këto teknologji të reja të informacionit është mungesa e privatësisë. Lidhja e vazhdueshme me të gjitha avancimet e automatizuara mund të na pengojë dhe të na privojë nga koha për të ndalur, reflektuar dhe përfshirë në biseda dhe marrëdhënie kuptimplota dhe ushqyese.
Se si do të ndikojë 4IR dhe transformimet teknologjike në kohezionin familjar të së ardhmes dhe miqënien psikologjike të individit mbetet për tu parë ..,.ajo që mund të thuhet me saktësi është se me rritjen e konfuzionit dhe tensioneve të individit lidhur përvetësimin e aftësive për ti përdorur këto risi teknologjike, të cilat dalin me shpejtësinë e dritës, dhe me rritjen e problematikave të shëndetit mendor që po shihet gjithnjë e më shumë – tashmë kemi hyrë në botën e re të revolucionit të 4-t industrial ku njeriut modern i nevoitet të jetë më inteligjent se kurrë dhe aspak neglizhent ndaj këtyre zhvillimeve.
Në botën e re që pritet të vijë nuk do të jetë peshku i madh që ha të voglin por peshku më i shpejtë që ha të më të ngadaltin – Klaws Schwab (Krijues dhe Drejtues i WEF).
Përgatiti Rudina Koromani, Psikologe Klinike
3 shkurt 2025
