Evropës iu mor fryma dje nën peshën e një vale të zgjatur të nxehti, një situatë e favorshme për zjarret, numri dhe intensiteti i të cilëve nxiten nga ngrohja globale dhe që po rriten veçanërisht në Gadishullin Iberik.
Alarme të kuqe për valë të nxehti janë lëshuar në Itali, Francë, Portugali, Ballkan dhe Spanjë, ku Agjencia Kombëtare Meteorologjike (AEMET) njoftoi se vala e të nxehtit “ndoshta” do të vazhdojë deri të hënën.
Në Spanjë, ku disa dhjetëra zjarre janë aktualisht aktive, një burrë vdiq nga djegiet gjatë natës së hënës ndaj të martës në një zjarr në Tres Cantos, një qytet i vendosur 25 kilometra në veri të Madridit, i cili shkatërroi rreth 1 500 hektarë.
“Ne jemi në rrezik ekstrem nga zjarret në pyje”, komentoi kryeministri spanjoll, Pedro Sanchez në rrjetin X.
Rreth 1 000 ushtarë nga Njësia Ushtarake e Emergjencave (UME), e cila i përgjigjet fatkeqësive natyrore, janë vendosur në të gjitha fatkeqësitë e mëdha.
Gati 6 000 banorë u detyruan të kalonin natën jashtë shtëpive të tyre, ndonjëherë me evakuime të nxituara.
Shumë prej tyre kanë filluar të kthehen në shtëpi falë situatës së përmirësuar.
Në Spanjën jugore, një tragjedi u shmang të hënën në mbrëmje kur një zjarr shpërtheu përsëri pranë Tarifës, në Andaluzi, një zonë turistike e njohur që ishte goditur tashmë javën e kaluar.
– “Kohë rekord” –
“Ne përjetuam momente rreziku ekstrem, sepse flakët po arrinin hyrjet e qyteteve”, shpjegoi Antonio Sanz, ministri i Brendshëm i qeverisë rajonale andaluziane, i cili shtoi se evakuimet u kryen “në kohë rekord”.
Nga afërsisht 2 000 persona të evakuuar në provincën e Cadiz, disa qindra u lejuan të ktheheshin në shtëpi të martën në mëngjes.
Në mënyrë të ngjashme, afërsisht 600 banorë të disa fshatrave të evakuuar për shkak të zjarrit që shkatërroi vendin natyror të Las Medulas, një Vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, në rajonin e Castile dhe Leon, ishin në gjendje të ktheheshin në shtëpi të martën në mëngjes, por disa zjarre mbetën aktive në të njëjtin rajon, veçanërisht pranë Zamorës.
Një burrë është arrestuar me dyshimin se ka ndezur qëllimisht një zjarr që shkatërroi 2 200 hektarë në provincën e Avilës.
– Kupola e nxehtësisë –
Në Portugalinë fqinje, vendi tjetër më i goditur nga zjarret, kambanat ranë këtë mëngjes për të ngritur alarmin në fshatin Trancoso, ndërsa një re e dendur tymi ngrihej në distancë.
Rreth 700 zjarrfikës dhe mjete ajrore janë në vendngjarje, por banorët janë mobilizuar, duke pastruar tokën përreth shtëpive të tyre me shpresën për të ngadalësuar përhapjen e flakëve.
Greqia i ka bërë thirrje mekanizmit të zjarrfikjes në pyje të Bashkimit Evropian për t’iu përgjigjur shpërthimeve të reja.
Më të rrezikshmet ndodhen në ishullin Zakynthos në detin Jon (perëndim), në Vonicë dhe Prevezë, qytete në Greqinë kontinentale perëndimore, dhe në prefekturën e Akaisë në Peloponezin perëndimor, ku janë kryer rreth 20 evakuime parandaluese.
Italia nuk është kursyer, me 11 qytete të vendosura në alarm të kuq për shkak të valës së të nxehtit, duke përfshirë praktikisht të gjitha qytetet më të mëdha të vendit (Romë, Milano dhe Torino).
Në Francë, ku një zjarr masiv që dogji 16 000 hektarë u vu nën kontroll të dielën në jug, disa zona në jugperëndim dhe në qendër të lindjes janë në alarm të kuq për valë të nxehti.
“Është mbytës, nuk ka ajër, vetëm beton”, thotë Andrea, 21 vjeç.
“Është tashmë shumë vapë”, ankohet Alain Bichot, 34 vjeç, i ulur herët në mëngjes në një tarracë në Dijon.
“Do të preferoja të shkoja në zyrë. Të paktën ka ajër të kondicionuar”, shton ai.
“Vala e të nxehtit që aktualisht prek Francën, Spanjën dhe vendet e Ballkanit nuk është për t’u habitur”, shpjegoi Akshays Deoras, një ekspert i meteorologjisë në Universitetin e Reading, Britani e Madhe.
“Shkaku është një kupolë nxehtësie që vazhdon mbi Evropën. Për shkak të ndryshimeve klimatike, tani jetojmë në një botë dukshëm më të ngrohtë dhe ky realitet po rrit si frekuencën ashtu edhe intensitetin e valëve të nxehtësisë”, vazhdoi ai.
Për shembull, Kosova përjetoi ditën e saj më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë në korrik, me një temperaturë prej 42,4°C.
Thatësira është bërë një realitet i përditshëm për më shumë se gjysmën e Evropës, kryesisht rreth Mesdheut, për disa muaj, një situatë që ofron terren ideal për zjarre.
Në një shenjë alarmuese të një fenomeni që kërcënon të gjithë Evropën, Agjencia e Mjedisit e Mbretërisë së Bashkuar njoftoi të martën se mungesa e ujit në Angli tani u klasifikua si “e rëndësishme në nivel kombëtar”.
Gjashtë muajt e parë të vitit ishin më të thatët që nga viti 1976, një vit i shënuar nga një thatësirë e rëndë në Evropë.
Një alarm për ndotjen e ajrit u lëshua në Londër nga këshilli i qytetit dhe trafiku hekurudhor u ndërpre.
Në juglindje të kontinentit, Ballkani është gjithashtu në vijën e parë, qoftë në Shqipëri, ku disa qindra zjarrfikës dhe ushtarë po luftojnë me flakët, apo në Mal të Zi dhe Kroaci.
ATSH / AFP
