COVID-19 erdhi vonë në Turqi – më 11 mars – por shpejt u gjend në çdo cep të vendit. Brenda një muaji ishin prekur të gjitha 81 provincat.
Sipas BBC, ishte një nga shpërthimet në rritje më të shpejtë në botë – më keq se Kina apo Mbretëria e Bashkuar.
Në këtë drejtim, po sipas BBC, kishte frikë se numri i vdekjeve do të shndërronte Turqinë në një Itali tjetër, që ishte atëherë vendi më i goditur.
Por, tre muaj pas kësaj, kjo nuk ka ndodhur, madje pa pasur një bllokim total.
Numri zyrtar i vdekjeve është 4.397. Disa mjekë këtu kundërshtojnë ato, duke pretenduar se shifra e vërtetë mund të jetë dy herë më e lartë sepse Turqia përfshin vetëm ata që dalin pozitivë në testet për coronavirus.
Sido që të jetë, në analet e tmerrshme të epokës COVID-19, është një numër relativisht i ulët për një popullsi prej 83 milionë.
Një bllokim i pazakontë
Ekspertët paralajmërojnë se është e vështirë të arrihet në përfundime dhe të krahasohen statistikat ndërsa vendet ende po varrosin të vdekurit e tyre.
Por Turqia “ka shmangur qartë një fatkeqësi shumë më të madhe”, sipas Dr Jeremy Rossman, Ligjërues në Virologji në Universitetin e Kent, përcjell Telegrafi.
“Turqia përshtatet në kategorinë e disa vendeve që u përgjigjën mjaft shpejt me testimin, gjurmimin, izolimin dhe kufizimet e lëvizjes”, i tha ai BBC. “Është një grup mjaft i vogël i vendeve që kanë qenë mjaft të efektshëm në zvogëlimin e përhapjes së viruseve”.
Ndërsa virusi shumëfishohej, autoritetet reaguan me disa masa që ndikuan në jetën e përditshme – pa ulje në kafene, pa blerje në tregje të mbushura me njerëz, pa lutje në xhami.
Ata të moshës mbi 65-vjeç dhe nën 20-vjeç u mbyllën plotësisht, u vendosën shtetrrethime të fundjavës dhe qytetet e mëdha u mbyllën.
Stambolli ishte qendra e epidemisë. Qyteti humbi ritmin e tij, si një zemër që vazhdon të humbasë rrahjet.
Si e gjurmon Turqia virusin
Tani kufizimet po lehtësohen gradualisht, por Dr Melek Nur Aslan mbetet në gatishmëri.
Ajo është drejtore e shëndetit publik për rrethin e Fatih, një zonë me shumë popullsi në zemër të Stambollit të vjetër.
Dr Aslan, që është e artikuluar dhe energjike, drejton një operacion për gjetjen e kontakteve. Në të gjithë Turqinë ka 6000 ekipe.
“Ne e ndiejmë se jemi në një luftë”, thotë ndër tjerash ajo.
Dr Aslan thotë se ata filluan të gjurmojnë virusin në ditën e parë – më 11 mars – falë përvojave të dekadave për përcjelljen e fruthit.
“Ato plane ishin gati”, thotë ajo. “Ne vetëm i kemi hequr nga rafti dhe filluam t’i përdorim ato”.
Vendi ka mësime të shëndetit publik për të ofruar, sipas shefit të detyrës së Organizatës Botërore të Shëndetit (OBSH) në Turqi, Dr Irshad Shaikh.
“Fillimisht ishim të shqetësuar”, i tha ai BBC-së, përcjell Telegrafi. “Ata kishin 3.500 raste pozitive në ditë. Por ajo që ka funksionuar është testimi. Dhe atyre nuk u duhej të prisnin pesë ose gjashtë ditë për rezultate”.
Ai gjithashtu vlerëson masat e karantinës, izolimit dhe gjurmimit të kontakteve, por thotë se është shumë shpejt për të gjykuar protokollin e trajtimit të Turqisë për pacientët.
Gjithsesi, trajtimit të pandemisë nga qeveria nuk i është dhënë një “faturë e pastër” shëndetësore nga Shoqata Mjekësore Turke.
Ajo thotë se ka pasur shumë gabime në përgjigjen “e papërshtatshme” të Ankarasë ndaj pandemisë, duke përfshirë lënien e kufijve të hapur për shumë kohë.
Në shkrimin e BBC vlerësohet se Turqia ka përparësi në luftën kundër COVID-19, duke përfshirë një popullsi të re dhe një numër të madh të shtretërve të Kujdesit Intensiv.
Përkundër kësaj, raste të reja vazhdojnë të regjistrohen, aktualisht në masën rreth 1.000 në ditë.
Dhe ndërsa vendi po shihet si një histori suksesi, ka ende shumë kujdes sepse historia nuk ka mbaruar ende. /Telegrafi
g.kosovari
