Një ekip kërkimor nga Instituti i Gjeologjisë dhe Gjeofizikës të Akademisë Kineze të Shkencave, ka zbuluar njohuri të reja mbi historinë e ndikimeve të asteroideve në sistemin Tokë-Hënë, duke analizuar mostrat e tokës hënore të kthyera nga misioni “Chang’e-6” i Kinës.
Studimi, i udhëhequr nga ekipi i studiuesit Lin Yangting, sugjeron që asteroidet karbonike – të konsideruara prej kohësh si bartës të mundshëm të ujit dhe materialeve organike në sistemin Tokë-Hënë dhe të lidhura ngushtë me shfaqjen e mjedisit të banueshëm të Tokës, filluan të ndikojnë në sistemin Tokë-Hënë më vonë se sa mendohej më parë.
Ndryshe nga Toka, ku të dhënat e meteoritëve pasqyrojnë vetëm ngjarjet e ndikimit nga 2 milion vitet e fundit dhe të dhënat e mëparshme janë jashtëzakonisht të pakta, Hëna ruan një arkiv më të plotë të përplasjeve kozmike. Shkencëtarët mund të identifikojnë llojet e asteroideve përmes grimcave metalike hekur-nikeli të ngulitura në tokën hënore.
Nga mostrat hënore të “Chang’e-6”, studiuesit identifikuan 40 fragmente të lidhura me ndikimin që përmbajnë grimca metalike. Këto fragmente u ndanë në dy grupe. Njëri prej tyre e ka origjinën nga bazalti hënor i formuar rreth 2.8 miliardë vjet më parë, duke regjistruar ngjarje relativisht të kohëve të fundit të impaktit. Tjetri erdhi nga një material shumë më i vjetër i malësisë hënore, që daton rreth 4.3 miliardë vjet më parë.
Analiza tregon një ndryshim të qartë në përbërjen e asteroideve që bien ndesh me tokën me kalimin e kohës. Në mostrat më të vjetra, grimcat metalike të lidhura me asteroidet karbonike ishin jashtëzakonisht të rralla. Megjithatë, në mostrat më të reja, përqindja e tyre u rrit ndjeshëm.
Mostrat hënore të sjella nga “Chang’e-6”. /VCG
Kjo tregon se midis 4.3 miliardë dhe 2.8 miliardë vjet më parë, impakti dominues në sistemin Tokë-Hënë u zhvendos nga asteroidet kryesisht jo-karbonike në një pjesë më të lartë të asteroideve karbonike.
Gjetjet e reja sugjerojnë se rritja e bombardimit të asteroideve karbonike, ndodhi gjatë një periudhe të mëvonshme, kur shkalla e përgjithshme e impaktit të asteroideve kishte rënë tashmë. Kjo nënkupton që sasia totale e ujit dhe materialeve organike të dërguara në Tokë nga asteroidet karbonike, mund të ketë qenë më e kufizuar nga sa supozohej më parë.
Shkencëtarët propozojnë disa shkaqe të mundshme për këtë ndryshim, duke përfshirë migrimin orbital të planetëve gjigantë, zhvendosjen graduale të orbitave të asteroideve ose shpërbërjen e asteroideve të mëdhenj karbonikë.
