Nga Lorenc Vangjeli
Komisioni hetimor për Presidentin e Republikës është pika e ujit ku tentojnë të notojnë të gjithë dhe po të gjithë janë zhytur dhe mbytur. Edhe protagonistët e tij, edhe publiku që ndjek me ëndje ndeshjen e egër në katet e sipërme të politikës. Në një vend si Shqipëria, emrat e përveçëm janë më interesantë se beteja për ide; fatet individuale ngjajnë më të rëndësishëm se vetë proceset, ngjarjet dhe rrethanat që kushtëzojnë ngjarje dhe proçese. Dhe ky këndvështrim sipërfaqësor që refuzon analizën e thelbit të asaj që ka ndodhur, ka kushtëzuar keqkuptimet e shumëfishta të shumëkujt.
Keqkuptimi i parë vjen nga kryeministri. Socialistët e tij janë të bindur se Rama e do me çdo kusht shkarkimin e Metës, si një faturë që duhet paguar për shkeljet presidenciale të kushtetutës. Në të vërtetë, rendja e vëmendjes mbas fatit të Ilir Metës, bëri që kryeministri të dëgjojë shumë më pak për 30 qershorin dhe gjithë rrjedhojat e tij.
Sipas parimit, kundërshto kundërshtarin në çdo gjë dhe je në rregull me veten, opozita e sheh komisionin hetimor si një mjet në dorë të kryeministrit për të marë dhe pushtetin e fundit që ai nuk kontrollon, presidencën. Ky qëndim i saj, bashkë dhe me nuancat shumë të ndryshme në gjykim mbi këtë problem mes Bashës dhe Kryemadhit, kanë prodhuar keqkuptimin e opozitës me komisionin hetimor.
Edhe vetë Presidenti Meta e ka keqkuptuar atë që po ndodh në ambientet e ish-Komitetit Qëndror të Partisë së Punës. Komisioni nuk është gjyq për të, siç mendon ai. Komisioni nuk është thelb që diskutohet, por vetëm forma që serviret për të dëshmuar ndalesat e të ardhmes.
Edhe publiku që ndjek ndeshjen është i keqkuptuar në gjithë sa po ndodh. Kanë ndihmuar në krijimin e perceptimit të gabuar, edhe tonet e mirësjelljes formale, përtej kufinjve edhe të hipokrizisë, që shfaqën palët gjatë ballafaqimit të parë: akuzuesit që bënin sikur sqaroheshin për një gjë që e kishin firmosur me parë e falenderonin Metën si pacienti doktorin dhe vetë Meta në anën tjetër, që kishte zgjedhur të fliste me mirësjellje hebreu përballë një grupi njerëzit që më së paku i përbuzte. Një skenë e panatyrshme dhe e shtirur, që është identike me kujdesin për të dezifektuar tehun e gijotinës përpara përdorimit.
Komisioni i Venecias që është thirrur të bëjë Kadiun e Evropës në këtë sherr tipik ballkanas, nuk do t’i japë të drejtë asnjë pale. Vendimi i pritshëm i tij do të jetë gijotina sterile që do të presë lidhjen mes çdo vullneti individual të presidentëve në lidhje me periodicitetin e zgjedhjeve dhe do të ndajë politikën e të dy krahëve nga loja ciklike me peridiocitetin e zgjedhjeve.
Komisioni i Venecias do t’i shpjegojë aktorëve të pikës së ujit, se në këtë verë përvëluese Meta bëri aktin e duhur politik, por me mjete të gabuara kushtetuese dhe Rama bëri aktin e duhur kushtetues, por me mjete të gabuara politike. Edhe pse i dyti duket sikur tenton shkarkimin e tw parit, edhe pse i pari duket se i premton tw dytit se do t’ja dhurojw fatin e tij vetwm Komisionit tw Venecias.
