Siguria e Evropës nuk mund të ndahet nga qëndrueshmëria e Ballkanit Perëndimor. Ky ishte mesazhi kryesor i Sekretarit të Përgjithshëm të Këshillit të Bashkëpunimit Rajonal (RCC), Amer Kapetanović, në Takimin e Ministrave të Jashtëm të Procesit të Berlinit, zhvilluar në Pržno nën Presidencën malazeze.
“Një Ballkan Perëndimor më i qëndrueshëm nuk është një nder për sigurinë e Evropës. Ai është një kontribut i drejtpërdrejtë për të”, tha Kapetanović, duke argumentuar se rajoni duhet të shihet si pjesë funksionale e arkitekturës evropiane të sigurisë dhe jo si periferia e saj.
Në takimin ku morën pjesë ministrat e jashtëm të Gjashtëshes së Ballkanit Perëndimor, Komisionerja Evropiane për Zgjerim Marta Kos dhe përfaqësues të lartë nga Gjermania, Austria, Kroacia dhe Sllovenia, diskutimet u përqendruan në tri sfida të lidhura ngushtë: sigurinë, afrimin ekonomik me BE-në dhe perspektivën e brezit të ri.
Kapetanović e vendosi bashkëpunimin rajonal në qendër të këtij procesi, por paralajmëroi se ai nuk duhet parë si alternativë ndaj anëtarësimit në Bashkimin Evropian.
“Bashkëpunimi rajonal nuk është një dhomë pritjeje për integrimin evropian dhe as zëvendësim për të. Ai është mjeti praktik për ta bërë këtë rajon, dhe rrjedhimisht Evropën, më të qëndrueshme, më të ndërlidhur dhe më të sigurt”, tha ai.
Sekretari i Përgjithshëm i RCC-së solli si shembull Tregun e Përbashkët Rajonal, i cili tashmë ka prodhuar rezultate konkrete, nga lehtësimi i lëvizjes dhe ulja e kostove të roaming-ut, te forcimi i lidhjeve të investimeve, digjitalizimi dhe afrimi me Tregun e Vetëm të BE-së.
Por sfida, sipas tij, është që konvergjenca ekonomike të përshpejtohet dhe përfitimet e procesit të zgjerimit të ndihen në jetën e përditshme. Investimet në arsim, kualifikime, kapital njerëzor dhe teknologji, theksoi Kapetanović, duhet t’u krijojnë të rinjve më shumë arsye dhe mundësi për të ndërtuar të ardhmen në Ballkanin Perëndimor.
Siguria nuk ndalet në kufi
Një pjesë e rëndësishme e diskutimeve iu kushtua kërcënimeve kibernetike, hibride dhe dezinformimit, të cilat, sipas Kapetanović, nuk mund të përballohen nga shtetet veçmas.
RCC ka identifikuar më shumë se 350 nevoja institucionale në fushën e qeverisjes së sigurisë, ndërsa Security Governance Hub pritet të bëhet plotësisht operacional në janar 2027. Synimi është që nevojat konkrete të vendeve të rajonit të lidhen më mirë me mbështetjen e BE-së dhe partnerëve ndërkombëtarë.
Takimi i ministrave të Jashtëm pasoi atë të ministrave të Ekonomisë, zhvilluar një ditë më parë në Cetinë. Atje, Kapetanović kërkoi përshpejtimin e zbatimit të Planit të Veprimit për Tregun e Përbashkët Rajonal 2025–2028, duke e cilësuar realizimin e angazhimeve si testin kryesor të besueshmërisë së Procesit të Berlinit.
Një hap konkret u hodh edhe me nisjen e Partneritetit të Parqeve Industriale WB6-BE. Shtatë parqe industriale dhe zona biznesi nga Ballkani Perëndimor nënshkruan memorandume mirëkuptimi me gjashtë organizata partnere nga BE-ja. Nisma synon lidhje më të forta biznesi, integrim në zinxhirët evropianë të vlerës, shkëmbim ekspertize dhe zhvillim të inovacionit dhe aftësive.
Takimet ministrore përgatisin terrenin për Samitin e Liderëve të Procesit të Berlinit, më 22 tetor në Sveti Stefan, që do të mbyllë Presidencën e Malit të Zi për vitin 2026.
Mesazhi i Pržnos ishte i qartë: në një Evropë ku siguria, ekonomia dhe teknologjia po ndërthuren gjithnjë e më shumë, Ballkani Perëndimor nuk kërkon vetëm të afrohet me Evropën. Ai kërkon të trajtohet si pjesë e saj.
