Kaos në Beograd, policia përplaset me studentët që kërkojnë largimin e Vuçiçit

Tensione dhe përplasje janë regjistruar mbrëmjen e së shtunës në Beograd, ku mijëra protestues të udhëhequr nga studentët dolën sërish në rrugë duke kërkuar zgjedhje të parakohshme dhe largimin e presidentit serb Aleksandar Vuçiç pas 12 vitesh në pushtet.

Ky i fundit është akuzuar nga kritikët se ka konsoliduar pushtetin dhe ka minuar kontrollin dhe balancat demokratike.

Lëvizja protestuese ka nisur pas tragjedisë së ndodhur në nëntor 2024 në qytetin Novi Sad, ku shembja e një strukture betoni në një stacion hekurudhor shkaktoi vdekjen e 16 personave. Tragjedia ndodhi pas rikonstruksionit të stacionit në kuadër të një projekti të financuar nga Kina dhe u konsiderua nga opinioni publik si pasojë e korrupsionit dhe mungesës së kontrollit shtetëror.

Çfarë ndodhi në protestën e fundit?

Sipas raporteve të mediave, dhjetëra mijëra njerëz iu bashkuan tubimit, me shumë protestues që mbanin bluza me sloganin “Studentët fitojnë” ose flamuj serbë e pankarta me emrat e qyteteve të tyre.

Ndërsa protesta kryesore ishte kryesisht paqësore, grupe të rinjsh më vonë u përplasën me policinë, duke hedhur fishekzjarre, gurë dhe shishe. Policia speciale reagoi me gaz lotsjellës për t’i shpërndarë.

Gjatë protestës, pjesëmarrësit kërkuan zgjedhje të parakohshme parlamentare, akuzuan qeverinë për krim e korrupsion dhe kërkuan rikthimin e sundimit të ligjit.

Pas anulimit të trenave brenda dhe jashtë Beogradit, për shkak të një alarmi për bombë, organizatorët akuzuan gjithashtu operatorin shtetëror të hekurudhave se po përpiqej të pengonte qytetarët nga pjesë të tjera të Serbisë të udhëtonin drejt protestës.

Tubimi, në Sheshin Slavija të Beogradit, ishte skena e një proteste të madhe anti-qeveritare edhe në mars të vitit 2025 që mblodhi 300 mijë njerëz, por përfundoi në rrethana të diskutueshme.

Gjatë atij tubimi, qeveria mohoi përdorimin e një arme zanore kundër protestuesve, një mohim që ekspertët e pavarur nuk mund ta konfirmonin plotësisht.

Kryengritja studentore e nxitur nga katastrofa në Novi Sad

Lëvizja studentore u shfaq pas shembjes fatale të një çatie betoni 48 metra në një stacion hekurudhor në qytetin e dytë më të madh të Serbisë, Novi Sad, në nëntor 2024.

Gjashtëmbëdhjetë persona humbën jetën në tragjedi, e cila ndodhi pak pas rinovimit të stacionit si pjesë e një projekti të madh infrastrukture të financuar nga Kina.

Për shembjen, faji iu vu punimeve të dobëta dhe mbikëqyrjes së pamjaftueshme, duke shkaktuar një zemërim të madh publik.
Pas ngjarjes, kryeministri i atëhershëm Milos Vuçeviç u detyrua të jepte dorëheqjen, ndërsa Vuçiç nisi një shtypje të lëvizjes protestuese pasi disa nga tubimet u bënë të dhunshme.

Mbështetësit e Vuçiçit forcojnë pozitat

Ndërsa tubimi i së shtunës zhvillohej, besnikët e Vuçiçit u mblodhën në një kamp park pranë presidencës serbe, të ngritur nga ai që në mars si një “mburojë njerëzore” kundër protestuesve.

Vuçiç dhe mediat pro-qeveritare kohët e fundit kanë ashpërsuar retorikën politike kundër kritikëve të tij, duke i etiketuar si terroristë dhe agjentë të huaj që duan të shkatërrojnë vendin.

Serbia zyrtarisht po kërkon anëtarësim në Bashkimin Evropian, por ruan lidhje të ngushta me Rusinë dhe Kinën.
Rënia demokratike e vendit nën Vuçiç mund t’i kushtojë Serbisë rreth 1.5 miliardë euro (1.8 miliardë dollarë) në fonde të BE-së, paralajmëroi muajin e kaluar zyrtari kryesor i zgjerimit të bllokut.

Të premten, komisioneri i të drejtave të njeriut i Këshillit të Evropës ngriti shqetësime serioze për gjendjen e përkeqësuar të të drejtave të njeriut në Serbi, duke theksuar sulmet në rritje ndaj gazetarëve dhe aktivistëve, ngushtimin e hapësirës qytetare dhe raportet për dhunë policore gjatë protestave.