Ashtu siç ndodhi gjatë themelimit të Amerikës, përpjekja në Shqipëri për të zbatuar ato parime për të ndërtuar një shoqëri të drejtë me ndarje pushtetesh dhe një gjyqësor të pavarur pas rënies së komunizmit, u ndesh me rezistencë.
I këtij mendimi është avokati amerikan Roger Sherrard, i cili me librin e tij “Jeto për t’i bërë njerëzit të lirë”, i çon lexuesit brenda tranzicionit të rrezikshëm dhe të brishtë të Shqipërisë nga një shtet ateist në stilin stalinist në një demokraci të brishtë.
Gjatë një gjysmë shekulli nën sundimin komunist, diktatura shqiptare e portretizoi Shtetet e Bashkuara të Amerikës si armikun kryesor të vendit, duke paralajmëruar qytetarët për një pushtim të pashmangshëm.
Në atë kohë, hyrja e amerikanëve në shtetin ballkanik ishte e ndaluar. Por pas rënies së Perdes së Hekurt, liderët shqiptarë ftuan amerikanët të ndihmonin në përpjekjet e tyre për të krijuar “një identitet të ri dhe një qëllim të ri kombëtar.”
Një pjesë e librit i kushtohet ish-kryetarit të Gjykatës së Lartë, Zef Brozi, i cili u shkarkua nga detyra pasi liroi nga burgu 6 minoritarë të organizatës Omonia.
*’NËSE KENI NJË PLAN SHPËTIMI, ZBATOJENI TANI’*
Më vonë atë të shtunë, i mbështetur tashmë nga dëshmitë e zyrtarëve amerikanë dhe gazetarëve, Zefi dorëzoi pasaportën e tij diplomatike.
Apartamenti i familjes Brozi mbeti nën mbikëqyrjen e policisë sekrete. Por, i privuar nga pasaporta, Zefi nuk shihej më si një rrezik arratisjeje. Ndërkohë, mora një mesazh nga një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë që më paralajmëroi se arresti shtëpiak nuk ishte problemi i vetëm i Zefit.
“Do ta mohoj që ta kem thënë këtë, por kemi prova se miku juaj do të vdesë në një aksident automobilistik,” më informoi zyrtari. “Nëse keni një plan shpëtimi, zbatojeni tani.”
Ajo që Berisha nuk dinte ishte se Zefi kishte aplikuar për një pasaportë personale ditën pasi u largua nga detyra. Plani i shpëtimit që kishim hartuar me Ambasadën Amerikane ishte ky: Zefi do të telefononte ambasadën dhe do të thoshte: “Jam Zef Brozi, dua të flas me Carlo.” Carlo ishte Carl Siebentritt, zyrtari politik në ambasadë. Para se telefonata të përcillej te Siebentritt, një makinë do të nisej për në apartamentin e Zefit, duke sjellë një përfaqësues të ambasadës, pasaportën e tij dhe biletat e avionit.
Në orët e para të mëngjesit të së dielës, më 12 nëntor 1995, Zefi dhe Diana iu shmangën vëzhgimit të zbutur të “bandës së Berishës” dhe u futën në një makinë. Të shoqëruar nga një zyrtar i ambasadës, ata ishin rrugës për në Aeroportin Ndërkombëtar të Rinasit, i cili atëherë ishte thjesht një ndërtesë e vogël pranë një piste të amortizuar të rrethuar nga fusha me bagëti, pak jashtë kryeqytetit.
Zefi dhe Diana morën frymë thellë ndërsa u ulën në vendet e tyre dhe dera e një avionit sovjetik Tupolev, me destinacion Budapestin, u mbyll pas tyre. Ky fluturim do t’i lidhte me një tjetër për në Nju Jork.
Pasi morën lejen për t’u ngritur, avioni i Malev Hungarian Airlines lëvizi në pistën e shkatërruar. Papritur, zhurma e fortë e motorëve filloi të zbehej dhe avioni u ndaT
