Përpjekja e Katalonjës për t’u shkëputur nga Spanja mori një kthesë tjetër këtë fundjavë, pasi ish-presidenti i rajonit, Carles Puigdemont, u dorëzua vetë te policia belge, një javë pasi ishte larguar nga rajoni që ai e drejtonte. Spanja ka lëshuar një urdhër arrest për të dhe disa udhëheqës të tjerë katalonjas të cilët akuzohen për rebelim. Ndërsa Madridi kërkon të shuajë përpjekjet e rajonit për pavarësi, lëvizjet e tjera për pavarësi në Evropë po i ndjekin me interes zhvillimet në Katalonjë. Korrespondenti i Zërit të Amerikës, Henry Ridgwell njofton nga Londra.
Në rrugët e qyteteve Edinburg dhe Glasgou, përkrah flamurit skocez në javët e fundit po valon edhe flamuri i Katalonjës, pasi përkrahësit e lëvizjes pro-pavarësisë po shprehin solidaritetin e tyre nga skaje të ndryshme të Evropës.
“Pavarësisht nëse bëhet fjalë për Rajonin Bask, Katalonjën, Skocinë, ose edhe më larg për rajone si Palestina dhe Kurdistani, të gjithë kanë të drejtën të ekzistojnë si kombe”, thotë Sonja Coquelin, mbështetëse e lëvizjeve për pavarësi.
Skocia mbajti një referendum për pavarësi në vitin 2014 dhe votoi me një rezultat të ngushtë për të vazhduar të jetë pjesë e Britanisë së Madhe. Ky votim u mbajt me miratimin e qeverisë britanike. Qeveria e Spanjës duhet të kishte marrë mësim nga britanikët, thotë përkrahësi i fushatës për pavarësinë e Skocisë, Chris Bambery, autor i një libri të ardhshëm mbi pavarësinë e Katalonjës.
“Pyetja që duhet shtruar është nëse Kryeministri Rajoy do të lejonte referendumin, a do ta kishte fituar ai atë? Një numër i konsiderueshëm njerëzish besojnë se ai do ta lejonte referendumin nëse do të fitonte. Sa herë që shteti spanjoll ndërhyn në mënyrë të ashpër, grupe të reja njerëzish arrijnë në këtë përfundim dhe e mbështesin pavarësinë”.
Të tjerë thonë se përvoja e Skocisë duhet të shërbente si mësim për Katalonjën.
“Nëse Skocia do të kishte votuar për pavarësi, ne e dimë se Britania do ta lejonte atë që të shkëputej. Por, Spanja është shprehur qartë kundër shkëputjes, duke mos ia dhënë Katalonjës madje as të drejtën për referendum. Dhe ajo që ne kemi parë është se komuniteti ndërkombëtar që e mbështeti Spanjën tha se nuk dëshiron të merret me ndryshimin e këtyre rregullave”, thotë profesor James Ker-Lindsay.
Lëvizjet për pavarësi në mbarë Evropën po e ndjekin me vëmendje fatin e Katalonjës. Dy nga rajonet më të pasura të Italisë votuan për më shumë autonomi nga Roma në referendume të mbajtura muajin e kaluar.
Në Belgjikë, tensionet mes veriut flamand dhe jugut frëngjisht-folës kërcënojnë unitetin kombëtar.
“Shumë lëvizje për pavarësi në fillim ishin mjaft të gëzuara nga veprimet e Katalonjës. Por unë mendoj se ajo që ndodhi më vonë i dekurajoi ato. Pra, ata mund të bëjnë presion për pavarësi, por nëse nuk mund të marrin mbështetjen e bashkësisë ndërkombëtare, kjo nuk do të ndodhë”.
Bashkimi Evropian i dha një mbështetje të fortë Madridit. Kritikët argumentojnë se historia tregon se blloku duhet të jetë më dashamirës ndaj popullsive që kërkojnë vetë-administrim.
Chris Bambery është autori i librit të ardhshëm “Katalonja e Rilindur”
“BE mund të shikojë prapa në vitin 1989 dhe ta kuptojë se kur u shemb Bashkimi Sovjetik, shtetet baltike dhe vendet e tjera fituan pavarësinë në mënyrë paqësore”.
Si Katalonja ashtu edhe Skocia e kanë mbështetur në mënyrë të gabuar qëndrueshmërinë e tyre si shtete të pavarura në anëtarësimin në Bashkimin Evropian, thotë profesor James Ker-Lindsay.
James Ker-Lindsay, Universiteti i St. Merit, Tuikenhem:
“Bashkimi Evropian nuk është i autorizuar të njohë shtete. Vendet anëtare të Bashkimit Evropian janë ato që bëjnë këtë gjë. Mbi të gjitha, Spanja do t’i vinte veton një përpjekjeje për njohje të Katalonjës, dhe për t’u bërë anëtare e Bashkimit Evropian duhet të keni mbështetje unanime nga të të gjitha vendet anëtare”.
Përveç kësaj, analistët thonë se Bashkimi Evropian po kërkon të shmangë përçarjet e mëtejshme, ndërkohë që blloku po përpiqet të merret me çështjen e Brexitit dhe krizën e emigrantëve./VOA/a.m.
