Një kompani izraelite e quajtur ADC do të ndërtojë Datacenterin e parë në Shqipëri. Investimi prej 100 milionë euro do të realizohet brenda Zonës së Zhvillimit Ekonomik dhe Teknologjik (TEDA), që po ndërtohet në Kashar nga Bashkia e Tiranës.
“Pas marrëdhënieve më të ngushta midis Izraelit dhe Shqipërisë, kompania izraelite ADC është përzgjedhur për të ndërtuar qendrën e parë të të dhënave në vend. Projekti, i cili do të ndërtohet në një zonë të tregtisë së lirë pranë kryeqytetit Tirana, do të kushtojë rreth 100 milionë euro. Objekti do të bazohet në procesorët grafikë Robin të Nvidia dhe do të ofrojë 32 megavat, me potencial për t’u zgjeruar në 100 megavat,” shkruan media izraelite Globes.
Një qendër të dhenash është një vendndodhje fizike që ruan makinat kompjuterike dhe pajisjet e tyre përkatëse harduerike. Ajo përmban infrastrukturën kompjuterike që kërkojnë sistemet IT, siç janë serverat, disqet e ruajtjes së të dhënave dhe pajisjet e rrjetit. Është objekti fizik që ruan të dhënat dixhitale të çdo kompanie.
ADC është në pronësi të përbashkët të Happy Technologies (80%) – një kompani kibernetike dhe informatike në pronësi të Roi Shaposhnik, Noam Frank, Shlomi Avni dhe Itai Melchior; dhe nga kompania konsulente e qendrave të të dhënave DIT (20%), e kryesuar nga ekspertët Zvika Friedman, Nir Poltorak dhe Dan Carmi.
Qeveria miratoi lejen e ndërtimit për dy muaj
Si një projekt qeveritar në një shtet anëtar të NATO-s dhe kandidat për anëtarësim në BE, sipërmarrja do të përfitojë nga kushte të favorshme për kompanitë izraelite. Leja e ndërtimit iu dha kompanisë brenda vetëm 60 ditësh dhe objekti po ndërtohet në 1.8 hektarësh tokë qeveritare (me një opsion edhe për 1.3 hektarësh shtesë) në zonën e tregtisë së lirë TEDA, e cila është në ndërtim e sipër në perëndim të Tiranës.
Për më tepër, infrastruktura e komunikimit dhe energjisë elektrike është hedhur paraprakisht dhe OSHEE është duke ndërtuar një nënstacion të dedikuar elektrik në vend. Kompania Kombëtare e Energjisë Elektrike e Shqipërisë do të ofrojë një objekt të energjisë elektrike të gjelbër nga një burim hidroelektrik.
Në frontin e financimit, ADC ka siguruar një linjë krediti nga Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) për 75% të kostos së projektit.
Edhe para se të përfundojë ndërtimi, qendra e të dhënave ka siguruar tre klientë kryesorë: kompaninë shqiptare të teknologjisë Infosoft, një kompani gjermane magazinimi dhe një klient të qeverisë shqiptare, identiteti i të cilit mbetet konfidencial.
Sipërmarrësit e qendrës së të dhënave i shohin klientët evropianë dhe amerikanë që kërkojnë qendra përpunimi të inteligjencës artificiale të mundësuara nga energjia elektrike e gjelbër si një potencial kyç rritjeje edhe për fazën e zgjerimit. Qendrat e të dhënave në Evropë janë një zëvendësim për ato në SHBA, të cilat vuajnë nga një pengesë në zhvillimin e qendrave të të dhënave dhe termocentraleve.
Fronti izraelit i biznesit
Izraeli dhe Shqipëria janë afruar ndjeshëm në dy vitet e fundit, veçanërisht pas një sulmi kibernetik iranian në Tiranë në vitin 2022, pas të cilit vendi filloi të përdorë teknologjitë izraelite të sigurisë kibernetike për të mbrojtur qeverinë dhe organizatat private.
Gjatë luftës, marrëdhëniet midis vendeve përjetuan një ngrohje tjetër të konsiderueshme dhe Shqipëria u dallua si një nga miqtë më të ngushtë të Izraelit në Evropë.
Kryeministri shqiptar Edi Rama vizitoi Izraelin në kulmin e luftimeve dhe në fjalimin e tij në OKB ai denoncoi Hamasin dhe mbajti gjilpërën e verdhë për lirimin e pengjeve. Një muaj pas nënshkrimit të marrëveshjes së armëpushimit në Gaza, Elbit Systems nënshkroi një kontratë për të furnizuar sisteme artilerie dhe dronë ushtrisë shqiptare.
