Në Nepal është përjetuar një moment i rëndësishëm kulturor dhe shpirtëror pasi një statujë e Budës e shekullit XIII, e cila ishte vjedhur dekada më parë nga një tempull në Kathmandu, është kthyer dhe është vendosur sërish në vendin origjinal.
Statuja e shenjtë u transportua me ceremoni tradicionale dhe u rikthye në tempullin e saj në kryeqytetin e Nepalit, Kathmandu, mes muzikës rituale dhe pjesëmarrjes së besimtarëve.
Sipas autoriteteve nepaleze, statuja ishte marrë në vitet 1980 nga një tempull lokal dhe më vonë kishte përfunduar në Nju Jork, në një qendër kulturore të quajtur Tibet House US, ku ishte dorëzuar nga një murg i panjohur. Pas viteve hetimesh dhe negociatash për kthimin e artefakteve të vjedhura, ajo u riatdhesua në vitin 2022.
Ceremonia e rikthimit u mbajt në një ditë simbolike që përkonte me festivalin e Buddha Jayanti, që shënon lindjen e Budës. Në këtë event mori pjesë edhe një përfaqësues i Shteteve të Bashkuara, i cili deklaroi se po bëhen përpjekje për të korrigjuar padrejtësitë historike dhe për të kthyer trashëgiminë kulturore në vendet e origjinës.
Banorët dhe besimtarët lokalë në Kathmandu e përjetuan rikthimin e statujës si një moment emocional, duke theksuar se objekti nuk është thjesht një objekt arti, por pjesë e identitetit dhe besimit të tyre fetar. Shumë prej tyre kujtuan edhe ditën kur ajo u vodh, duke shkaktuar tronditje në komunitet dhe duke lënë bosh një pjesë të rëndësishme të ‘jetës’ së tempullit.
Autoritetet në Nepal bëjnë të ditur se rreth 200 artefakte janë kthyer nga vende të ndryshme të botës, përfshirë SHBA-të dhe Evropën, ndërsa mbi 400 të tjera vazhdojnë të figurojnë si të zhdukura. Ekspertët besojnë se numri real i objekteve të vjedhura mund të jetë edhe shumë më i madh.
Ky rikthim shihet si pjesë e një vale më të gjerë ndërkombëtare për kthimin e trashëgimisë kulturore të grabitur, duke theksuar rëndësinë e mbrojtjes së monumenteve historike dhe fetare në vende si Nepali, ku tempujt dhe objektet e shenjta janë pjesë thelbësore e jetës së përditshme.
