Sulmet e SHBA-së ndaj Iranit janë të parat në rreth një muaj, pasi administrata Trump kishte ndryshuar objektivin e saj të luftës për t’i shkaktuar Teheranit dëm maksimal ekonomik. Uashingtoni thotë se sulmet kishin për qëllim parandalimin e forcave iraniane nga prishja e transportit global detar përmes Ngushticës së Hormuzit.
Irani tha të hënën se ka nisur sulme ajrore kundër pozicioneve ushtarake amerikane në Jordani, në hakmarrje për sulmet e para të Uashingtonit në territorin e tij brenda një muaji, duke shënuar një përshkallëzim të ri të luftës gjashtëmujore.
Korpusi i fuqishëm i Gardës Revolucionare të Teheranit tha se goditi dy baza ajrore ushtarake amerikane me raketa balistike në Jordaninë, e cila është aleate e Uashingtonit, duke shkaktuar “dëme të rënda”. Ushtria jordaneze, menjëherë pas njoftimit të Iranit, tha se kishte kapur tetë raketa, pa deklaruar origjinën e tyre.
Sulmet erdhën pasi Shtetet e Bashkuara zbuluan të dielën se kishin sulmuar raketahedhësit iranianë në Larak, një ishull të vogël në Ngushticën e Hormuzit.
Uashingtoni tha se sulmet e tij kishin për qëllim parandalimin e Iranit nga hedhja e më shumë minave detare në ngushticë, disa ditë pasi njoftoi se kishte përfunduar pastrimin e eksplozivëve nga rruga ujore strategjike.
“Forcat amerikane ndërmorën veprime të kufizuara dhe të sakta kundër forcave të minimit të IRGC-së (Gardës Revolucionare të Iranit) që përbënin një kërcënim të menjëhershëm në Ngushticën e Hormuzit”, shkroi Komanda Qendrore e SHBA-së në një postim në X.
Garda tha se sulmet amerikane rezultuan në “viktima” dhe se sulmi i tyre i mëvonshëm në Jordani ishte “në përgjigje të agresionit ajror amerikano-sionist”.
Shkëmbimi i zjarrit ndodhi menjëherë pasi lufta SHBA-Iran arriti në gjashtë muaj dhe në një kohë kur armiqësitë kishin filluar të qetësoheshin.
Në javët e fundit, Presidenti i SHBA-së Donald Trump dhe administrata e tij i dhanë përparësi “luftës ekonomike” mbi sulmet ushtarake ndaj Iranit, mes presionit të fortë vendas dhe ndërkombëtar për t’i dhënë fund fushatës ushtarake, fillimisht e parashikuar të ishte jetëshkurtër, por që është zgjatur me muaj pa asnjë përfundim në horizont.
Teherani në fakt ka bllokuar Ngushticën e Hormuzit, një korridor strategjik detar përmes të cilit kalonte 20% e naftës botërore përpara se Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli të nisnin sulmin e parë të luftës më 28 shkurt.
“Javën e kaluar, CENTCOM përfundoi pastrimin e minave detare nga rrugët ndërkombëtare të transportit detar të ngushticës”, tha Kapiteni i Marinës Tim Haëkins, një zëdhënës i Komandës Qendrore të SHBA-së.
“Forcat amerikane po e monitorojnë nga afër zonën dhe mbeten të përgatitura për të mbrojtur rrjedhën e lirë të tregtisë përmes kësaj rruge ujore thelbësore”, tha ai.
Përpjekjet diplomatike, të udhëhequra nga ndërmjetësues, përfshirë Pakistanin dhe Katarin, janë përpjekur prej muajsh t’i japin fund luftës.
Ndërsa një armëpushim u arrit në prill dhe një memorandum mirëkuptimi drejt një marrëveshjeje përfundimtare paqeje u nënshkrua në qershor, asnjë marrëveshje nuk është arritur dhe që atëherë Uashingtoni ka shpallur “luftë ekonomike” kundër Teheranit.
Një kundërbllokadë detare amerikane e porteve iraniane po pakëson furnizimet me naftë në Iran gjatë një mungese në prodhimin vendas, ndërsa SHBA-të rrisin presionin.
Armëpushimi i prillit i dha fund luftimeve më të ashpra, por sulmet sporadike, kryesisht rreth Ngushticës së Hormuzit, kanë zbehur perspektivat e një marrëveshjeje përfundimtare paqeje.
Sulmi i fundit amerikan ndaj Iranit para atij të së dielës ndodhi më 29 korrik në përgjigje të “një sulmi të papritur në tentativë ndaj forcave amerikane” në rajon, tha ushtria amerikane. Më herët gjatë korrikut, CENTCOM sulmoi Iranin për 13 netë rresht.
Gjatë gjithë luftës, Irani është kundërpërgjigjur duke goditur objektet dhe aleatët e SHBA-së në rajonin e Gjirit, duke goditur objektiva në Katar, Emiratet e Bashkuara Arabe, Arabinë Saudite, Bahrein, Kuvajt dhe Oman, ndër të tjera, duke e futur rajonin më të gjerë në konflikt.
Mbyllja e rrugës ujore strategjike nga Teherani ka shkaktuar dëme të konsiderueshme ekonomike në të gjithë botën në formën e krizave logjistike dhe të zinxhirit të furnizimit, rritjes së çmimeve dhe mungesës së plehrave dhe energjisë.
Çmimet e naftës u rritën pas lajmit për sulmet e rinovuara të SHBA-së ndaj Iranit. Nafta e papërpunuar Brent, çmimi ndërkombëtar i referencës, u ngjit përsëri mbi pragun simbolik prej 90 dollarësh për fuçi, për herë të parë në një muaj. Gjatë kulmit të luftimeve, çmimet e naftës tejkaluan 120 dollarë për fuçi për herë të parë në dekada.
