Qeveria ka miratuar një vendim, me të cilin i detyron investitorët strategjikë që para se të aplikojnë për shpronësim duhet të kenë arritur më parë marrëveshje me pronarët. Procedurat e stërzgjatura dhe statusi i komplikuar i pronave do të vërë vendin në pozita jokonkurruese për investimet
Teksa rajoni është duke ndjekur një politikë agresive për tërheqjen e investimeve, nëpërmjet taksave më të ulëta dhe procedurave më të lehta të investimit dhe të gjetjes së tokës ku do të bëhet investimi, duket se klima për thithjen e investitorëve të huaj në vendin tonë po shkon në të kundërt. Qeveria sapo ka miratuar një vendim, me të cilin i detyron investitorët strategjikë që para se të aplikojnë për shpronësim, duhet të kenë arritur më parë marrëveshje me pronarët. Precedentët e mëparshëm kanë treguar se investitorët e parqeve industriale nuk i kanë zhvilluar projektet e fituara pas vitit 2010 pikërisht për shkak të statusit të paqartë të pronësisë. Në këtë mënyrë, dështuan projektet e fshatrave turistikë në Vilbashtovë dhe parqet industriale në zonën e Shkodrës, Lezhës, Spitallës etj. Qeveria e Serbisë, në politikat e saj, siguron falas tokën ndaj investitorëve.
Në vendimin e fundit të qeverisë që u botua së fundmi në Fletoren Zyrtare, investitorët strategjikë përpara se të kërkojnë shpronësimin e pronarëve të pasurive të paluajtshme, pronë private, të cilat preken nga investimi duhet që më parë të kryejnë dhe dokumentojnë procedurat për arritjen e një marrëveshjeje me pronarët.
Për realizimin e këtij detyrimi, investitorët u propozojnë pronarëve nënshkrimin e marrëveshjeve të posaçme, duke u ofruar atyre instrumente të përshtatshme alternative ose kompensuese.
Instrumentet alternative që ofrohen nga investitorët përfshijnë mundësinë e përdorimit të përkohshëm të pasurive, pronë private; mundësinë e përdorimit të pasurive, pronë private, me anë të kontratave që nuk parashikojnë kalimin e pronësisë, por përcaktojnë të drejta përdorimi ose kalimi të tilla si: qira, servitut, enfiteozë, uzufrukt ose kontrata të ngjashme.
Në rastet kur projekti strategjik nuk mund të realizohet pa cenuar pasuritë e paluajtshme, pronë private, investitori duhet t’u ofrojë pronarëve marrëveshje për shitblerjen e pasurive, me një kompensim financiar jo më të vogël se vlera financiare e kompensimit si pasojë e shpronësimit, ose marrëveshje alternative, që ofrojnë përfitime të një natyre të ndryshme, të cilat rezultojnë të pranueshme për pronarët.
Procedurat për arritjen e marrëveshjes
Vendimi i qeverisë detyron investitorin të identifikojë pasuritë e paluajtshme dhe pronarët përkatës, të cilët preken nga investimi strategjik, bazuar në të dhënat e zyrave të regjistrimit të pasurive të paluajtshme. Më pas, investitori duhet të kontaktojë drejtpërdrejt pronarët e identifikuar, sipas dokumentacionit të zyrave të regjistrimit të pasurive të paluajtshme, duke rënë dakord me ta për datat dhe procedurat e përshtatshme për kryerjen e negociatave.
Në rastet kur është i pamundur kontaktimi i drejtpërdrejtë i pronarëve nga investitori, informimi i tyre bëhet nëpërmjet publikimit, për një afat 15-ditor, në median e shkruar dhe televizive, të njoftimit publik, i cili përmban informacionin për projektin strategjik, të dhënat kadastrale të zonës ku do të realizohet investimi, të dhënat e kontaktit të investitorit strategjik, të dhënat e pronarëve, sipas dokumentacionit të zyrave të regjistrimit të pasurive të paluajtshme, dhe përcaktimin e vendndodhjes, datës dhe orarit të takimeve të posaçme me pronarët. Qeveria sanksionon se, data për kryerjen e takimit me pronarët nuk mund të jetë më afër se 15 ditë nga data e publikimit të parë të njoftimit.
Në takimet dhe negociatat që investitori kryen me pronarët, investitori u ofron atyre të gjithë informacionin e nevojshëm mbi projektin dhe u propozon marrëveshjen përkatëse, në të cilën përcaktohen instrumentet alternative ose kompensimi i përshtatshëm.
Investitori organizon konsultime e takime paraprake për diskutimin e kushteve të marrëveshjeve me pronarët. Afati për përmbylljen e negociatave nuk mund të jetë më i vogël se 30 ditë, nga data e takimit të parë, por, gjithsesi, jo më shumë se 60 ditë, nga kjo datë.
Në takimet e kryera mbahet procesverbali përkatës, në të cilin shënohen pjesëmarrësit, propozimet, kushtet e marrëveshjeve, diskutimet dhe arritja ose jo e marrëveshjeve përkatëse.
Për arritjen e marrëveshjes me pronarët, investitorët strategjikë kanë të drejtë t’i kërkojnë Agjencisë Shqiptare të Zhvillimit të Investimeve asistencë dhe mbështetje në lidhje me mbledhjen e informacionit nga zyrat e regjistrimit të pasurive të paluajtshme.
Agjencia monitoron respektimin, nga ana e investitorit, të procedurave për arritjen e marrëveshjeve me pronarët, duke verifikuar informacionin dhe dokumentet e paraqitura nga investitori për këtë procedurë.
Vetëm në rastet kur investitori ka dokumentuar kryerjen e të gjitha procedurave për arritjen e marrëveshjeve me pronarët e pasurive të paluajtshme, pronë private, dhe pas një afati prej 90 ditësh, nga data e takimit të parë, nuk është arritur marrëveshja me pronarët, investitori strategjik mund të kërkojë shpronësimin, në përputhje me procedurat e përcaktuara nga legjislacioni shqiptar mbi shpronësimet.
MONITOR
