A mund t’ju ‘shtyjë’ inteligjenca artificiale që të votoni në një mënyrë apo në një tjetër?
Sipas shkencëtarëve të të dhënave në Institutin Alan Turing, ndikimi i inteligjencës artificiale në zgjedhjet në mbarë botën po monitorohet nga afër. Hulumtimi i tyre sugjeron se ndërsa ndikimi i drejtpërdrejtë i AI në rezultatet e zgjedhjeve deri më tani ka qenë i kufizuar, por inteligjenca artificiale ende mund të minojë procesin më të gjerë demokratik.
Bashkautori i studimit Sam Stockwell nga Qendra për Teknologjinë dhe Sigurinë në zhvillim (CETaS) në Institutin Alan Turing, tha për Reuters se deri më tani nuk ka prova që inteligjenca artificiale ka manipuluar zgjedhjet.
“Dyshimi im për shumë nga këto tendenca që po shohim, këto sinjale të hershme që kemi parë në zgjedhjet e fundit që kemi bërë në analizën tonë është se ato janë në të vërtetë gjithçka që ata do të bëjnë. Vetë sistemi demokratik për momentin që mund të përballet me këto presione dhe sulme.”
Në një studim të fundit, ata analizuan 112 zgjedhje kombëtare që nga janari 2023, duke identifikuar ndërhyrjen e AI në vetëm 19 raste. Pavarësisht nga këto dukuri, nuk kishte asnjë provë të qartë se ndërhyrja e AI ndikoi ndjeshëm në rezultatet e zgjedhjeve.
Megjithatë, studiuesit paralajmërojnë se AI mund të gjenerojë rreziqe të rendit të dytë, të tilla si krijimi i konfuzionit mbi origjinalitetin e përmbajtjes së gjeneruar nga AI , ulja e besimit në burimet në internet dhe urrejtja në internet ndaj figurave politike.
“Vërtet duke parë prapa në këtë grup zgjedhjesh vërtet kyçe dhe duke kuptuar se çfarë në fakt pamë të shfaqej me kërcënimin e AI mes kaq shumë spekulimeve dhe shqetësimeve gjatë gjashtë muajve të fundit? Çfarë pamë ne? Cili ishte ndikimi? Dhe, në fund të fundit, lind pyetja çfarë do të thotë roli i AI në zgjedhje?”
2024 është një vit ku shumë vende në mbarë botën kanë mbajtur zgjedhje me rreth 2 miliardë njerëz në nivel global me të drejtë vote në vendet e tyre. Sipas profesoreshës Sandra Ëachter e Institutit të Internetit të Oksfordit në Universitetin e Oksfordit, se inteligjenca artificiale AI do të bëhet gjithnjë e më i sofistikuar.
“Unë mendoj se të gjithë janë në rrezik. Dhe kjo nuk do të thotë që ne duhet të jemi të pashpresë. Ne nuk duhet të themi, ‘oh Zot, kjo është e tmerrshme’ dhe nuk ka asnjë mënyrë për të dalë nga kjo situatë do të thotë vetëm se mënyrat tona tradicionale të përjetimit të njohurive, duhet të ndryshojnë me teknologjinë se gjithçka që shohim në internet ndoshta duhet të jetë si, të ekzaminohet në mënyrë shumë kritike dhe do të duhet shumë, shumë më tepër për të kuptuar se çfarë është fakt.”
Ndërsa platformat kryesore të mediave sociale si Facebook, Tëitter dhe YouTube kanë bërë përpjekje për të ndaluar dhe hequr falsifikimet e thella, efektiviteti i tyre në kontrollimin e përmbajtjeve të tilla po ndryshon.
Gjatë zgjedhjeve të përgjithshme të Indisë, video të rreme me dy nga personalitetet e shquara të Bollyëood-it të Indisë portretizuan aktorët që shprehnin kritika ndaj kryeministrit Narendra Modi.
“Por algoritmet e bëjnë këtë pas shpine, ata janë prapa, ju lexojnë, ju mësojnë, kuptojnë se çfarë ju pëlqen, çfarë nuk ju pëlqen, kë do të votoni. Dhe kjo thjesht na tregon se ajo që ne mendojmë për të vërtetën dhe njohurinë po ndryshon plotësisht, sepse teknologjia thjesht po mashtron sytë, veshët tanë. Dhe kjo është gjëja që ne besojmë si shumica, kjo është mënyra se si ne e përjetojmë botën. Frika ime është se ne do të arrijmë në një pikë ku do të jetë pothuajse e pamundur, ndoshta, të dallohet me sy të lirë, dhe veçanërisht kur votuesi ose përdoruesi mund të shqyrtojë domosdoshmërisht veçanërisht një pjesë të imazhit ose audios. Për shembull, bëhet edhe më sfiduese të sigurohemi që të mos kemi dezinformata thjesht të përhapura kudo, kryesisht përmes AI.”
Dhe në SHBA, zyrtarët janë të ndarë nëse reklamat politike të transmetuara në radio dhe televizion duhet të rishikohen nëse përmbajtja gjenerohet nga AI. Një gjë është e sigurt: vendet në mbarë botën ende nuk kanë gjetur një zgjidhje për çështjen e inteligjencës artificiale.
“Pra, ne nuk kemi mekanizma për ta rregulluar atë, nuk kemi mekanizma për të vërtetuar vërtet përmbajtjen e saj. Dhe është diçka me të cilën rregullatorët, ligjvënësit, jam i sigurt se do të duhet të merren në disa vitet e ardhshme. Përndryshe ne rrezikojmë të destabilizojmë mjedisin politik, duke krijuar më shumë rrezik kibernetik dhe duke shkaktuar një problem për ekonominë globale.”
Instituti Alan Turing i ka bërë thirrje Komisionit Zgjedhor të Mbretërisë së Bashkuar dhe rregullatorit të telekomit Ofcom që të lëshojnë udhëzime të përbashkëta dhe të kërkojnë marrëveshje për përdorimin e AI nga partitë politike gjatë kampeve zgjedhore.
“Të gjitha krimet kibernetike, pavarësisht nga objektivi dhe tentojnë të përdorin identitetin për të kryer ato krime. Dhe sigurisht, ne po gjenerojmë gjithnjë e më shumë identitete, pavarësisht nëse është identiteti juaj njerëzor dhe identiteti elektronik, pavarësisht është duke u përhapur në kompani. Ajo që duhet të bëjnë qeveritë është të krijojnë baza të qendrueshme dhe të sigurta në dekadën e ardhshme.”
Shkencëtarët shpresojnë se njohuritë e nxjerra nga zgjedhjet e përgjithshme në Mbretërinë e Bashkuar më 4 Korrik dhe zgjedhjet e nëntorit në SHBA do të japin disa përgjigje për rolin e AI në procesin demokratik.
/a.r
