Nga Ilva Tare/
Dy janë risitë e reformës Kushtetuese që do të mundësojë fillimin e një epoke të re në drejtësinë shqiptare, Vetingu dhe struktura SPAK. Pjesa tjetër e institucioneve parashikon një ristrukturim, që do të kontrollohet imtësisht nga procesi i Vetingut. Pa këto dy elementë reforma në drejtësi dhe investimi disa vjeçar i të gjithë spektrit politik në vend, do të rezultojë nul. Verifikimi i integritetit profesional, pasurisë personale dhe raporti me zbatimin e ligjeve në vendimet e dhëna të prokurorëve dhe gjykatësve do të përcaktojë të ardhmen e tyre, por sidomos të shqiptarëve të thjeshtë që presin drejtësi.
Nëse Vetingu do të lejohet të kryhet ashtu siç është menduar dhe shkruar në Kushtetutë, do të shkundë sistemin gjyqësor dhe politik dhe këtë e dinë mirë të gjithë aktorët.
Kësisoj, me apo pa dashje pengimi i fillimit të procesit të vetingut dhe bllokimi nga Gjykata Kushtetuese prodhoi kaos në ngritjen e institucioneve, por mbi të gjitha i shtyu afatet në limitin e parazgjedhjeve. Afrimi i fushatës zgjedhore rezulton gjithmonë me përshkallëzim të retorikës politike, e për rrjedhojë e bën procesin e vetingut të cënueshëm e të shantazhueshëm nga numrat në Kuvend dhe fryma e politikës së ditës.
Një vit më parë Komisioni i Venecias, i thirrur nga palët në pozicionin e arbitrit të gjithëpranuar, paralajmëroi se struktura e propozuar ishte e mirë, por mbetej për t’u parë nëse Shqipëria do t’i kishte burimet njerëzore të aftë për t’u përfshirë në system me kriteret e reja ligjore. Edhe Partia Demokratike e ngriti shqetësimin e mungesës së burimeve njerëzore në atë kohë. Por ky shqetësim mbeti i paragjykuar, deri ditën kur komisionet e vetingut rrezikojnë të mbeten pa garë. Nxitimi për të bërë një sistem gjyqësor të pakompromentueshëm solli një ligj të rreptë me kritere ligjore, që siç u pa në fazën e parë vetëm 29 vetë u kualifikuan, nga 27 që duhen.
Duhet thënë se këta kandidatë nuk janë vetuar, por vetëm verfikuar paraprakisht për kandidimin e tyre. Procesi i vetingut mund të rezultojë i pasuksesshëm për një pjesë të tyre, që do të sjellë dhe ngërç në plotësimin e trupave të vetingut. Nëse ndodh ky skenar, duhen rihapur aplikimet dhe procesi do të shtyhet me afate të tjera që e kalojnë këtë legjislaturë.
Përfshirja e Kuvendit në përzgjedhjen e kandidatëve që do të bëjnë vetingun, falë të ashtëquajturës “formula Nuland” ishte një lëvizje që do të ndikohej prej humorit të politikës, apo sic është artikuluar ditët e fundit me fjalën bojkot. Deri më tani lëvizjet duken të parashikueshme dhe të kuptueshme përfshi dhe mesazhet e koduara që përcjellin aktorët politikë nga të dyja kahet. Me këtë Parlament apo me të riun reforma në drejtësi nuk do të mund të ndalet. Çfarë është shkruar në Kushtetutë dhe u votua me unanimitetin e “sinqertë” të 140 deputetëve do të zbatohet një ditë, qoftë ajo para apo pas 18 Qershorit dhe pavarësisht se cili do të jetë emri i Kryeministrit.
Posaçërisht për JAVANEWS
