Gazetarja Anila Hoxha, ka publikuar pamje nga ambientet e Gjykatës së Posaçme, ku shihet një i moshuar në karrocë me rrota duke hasur vështirësi për të aksesuar godinën e gjykatës.
Në reagimin e saj, Hoxha vë në diskutim mënyrën se si është realizuar investimi prej 104 milionë lekësh për ambientet e reja të GJKKO-së, të cilat u inauguruan më 11 maj 2026.
Sipas gazetares, në pjesën e jashtme të godinës mungon një rampë që do të mundësonte hyrjen më të lehtë të personave me vështirësi në lëvizje.
Hoxha e lidh këtë situatë edhe me rregulloren e re të GJKKO-së, e cila ka sjellë diskutime për aksesin e medias në seancat gjyqësore. Në postimin e saj, ajo ironizon institucionin duke shkruar se “strategët ishin të zënë me hartimin e rregullores që censuron praninë e medias në gjykatë”, duke vënë përballë rregullat e reja për median dhe nevojën për akses të barabartë në ambientet e gjykatës.
Postimi i plotë:
“Në 11 maj 2026 gjykata e posacme inaguroi ambjentet e reja , stil amerikan
Investimi i alokuar nga AAPSK ishte 104 milione lekë
Mbas ceremonisë inaguruese se sa të efektiv është investimi e tregon paraqitja e këtij shtetasi si dëshmitar. GJKKO nuk kishte dhe nuk ka ndërtuar asnjë rampë në ambjentet e jashtme ndaj ai hyri me shumë vështiresi deri tek rampa që paraardhës të denjë e ndertuan atë kohë këtë godinë sipas modelit të BE
Sic duket ” strategët” ishin të zënë me hartimin e rregullores që censuron praninë e medias në gjykatë. Pavaresisht se gjyqet janë te hapura dhe për kete shprehet Strasburgu në dhjetra vendime
Meqë sot hyn be fuqi rregullorja e re, ja cfarë thotë ChatGPT që mjafton ti japësh ketë rregullore dhe konsideron ” devijim nga standartet e vendosura të Strasburgut” . Ja arsyetimi që rrezon praktikat e Teksasit të sjella si shembull për mbylljen e drejtësisë
Kur siguria errëson transparencën!
Në çdo demokraci kushtetuese, drejtësia nuk është vetëm një proces institucional; ajo është një akt publik. Pikërisht për këtë arsye, neni 6 i Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut garanton që gjykimet zhvillohen publikisht, ndërsa neni 10 mbron të drejtën e medias për të informuar publikun mbi funksionimin e drejtësisë.
Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut e ka përsëritur vazhdimisht se publiciteti i proceseve gjyqësore është një nga mekanizmat më të rëndësishëm të kontrollit demokratik mbi pushtetin gjyqësor.
Megjithatë, filozofia që përshkon Komentarin për Rregulloren e Brendshme të Sigurisë së GJKKO-së duket se zhvendos qendrën e gravitetit nga transparenca drejt administrimit të sigurisë. Media trajtohet kryesisht si pjesë e arkitekturës së menaxhimit të riskut, ndërsa aksesi publik konceptohet si element që duhet administruar dhe kontrolluar.
Kjo përbën një devijim të rëndësishëm nga filozofia e Strasburgut.
Strasburgu: publiciteti është rregulli
Që në çështjen Axen kundër Gjermanisë (1983), GJEDNJ theksoi se publiciteti i gjykimit mbron qytetarët nga drejtësia e fshehtë dhe forcon besimin tek gjykatat. Gjykimet publike nuk ekzistojnë për komoditetin e medias, por sepse drejtësia duhet të jetë e dukshme.
Në Riepan kundër Austrisë (2000), Gjykata shkoi edhe më tej, duke theksuar se publiku duhet të ketë mundësi reale për të ndjekur procesin dhe se kufizimet nuk mund të bëhen rutinë administrative.
Ndërkohë, në komentarin e GJKKO-së, vetë arkitektura e rregullores ndërtohet mbi konceptin e sigurisë institucionale, kontrollit të aksesit dhe administrimit të medias.
Ky ndryshim nuk është vetëm terminologjik.
Është filozofik.
Media nuk është rrezik; është garanci demokratike
Në jurisprudencën e saj, GJEDNJ e ka cilësuar median si “public watchdog”, rojtare publike të demokracisë.
Në vendimin e madh Axel Springer AG kundër Gjermanisë (2012), Gjykata theksoi se raportimi mbi procedurat gjyqësore përbën çështje me interes të lartë publik dhe gëzon mbrojtje të veçantë sipas nenit 10.
Po kështu, në Sunday Times kundër Mbretërisë së Bashkuar (1979), Gjykata pranoi se mbrojtja e autoritetit të gjyqësorit është një qëllim legjitim, por nënvizoi se kufizimet ndaj medias nuk mund të cenojnë në mënyrë disproporcionale debatin publik mbi funksionimin e drejtësisë.
Në komentarin e GJKKO-së, media trajtohet kryesisht si subjekt akreditimi, kontrolli administrativ, kufizimesh operative dhe procedurash autorizimi.
Kjo e zhvendos median nga roli kushtetues i mbikëqyrësit publik në një subjekt të administruar nga vetë institucioni që ajo mbikëqyr.
Akreditimi nuk mund të shndërrohet në licencë
Gjykatat mund të vendosin procedura akreditimi.
Por GJEDNJ ka qenë e qartë se çdo kufizim mbi aksesin e gazetarëve duhet të jetë:
* i parashikuar me ligj;
* i nevojshëm në një shoqëri demokratike;
* proporcional;
* subjekt i kontrollit efektiv.
Nëse administrata e gjykatës fiton diskrecion të gjerë për të vendosur kush hyn, kush filmon dhe kush raporton, krijohet rreziku që akreditimi të shndërrohet në mekanizëm kontrolli, jo organizimi.
Edhe siguria ka kufij
Askush nuk vë në diskutim se GJKKO trajton çështje me risk të lartë.
Por edhe në procese që lidhen me terrorizmin, krimin e organizuar apo mbrojtjen e dëshmitarëve, Strasburgu nuk ka pranuar kurrë që kufizimet të bazohen vetëm në natyrën e gjykatës.
Në Martinie kundër Francës (2006), Gjykata rikujtoi se çdo shmangie nga parimi i publicitetit kërkon një justifikim konkret dhe specifik.
Po kështu, në Bédat kundër Zvicrës (2016), megjithëse pranoi kufizime ndaj publikimit të materialeve konfidenciale të hetimit, Gjykata ritheksoi se çdo ndërhyrje në lirinë e shprehjes kërkon një analizë rigoroze proporcionaliteti.
Në komentarin e GJKKO-së, vetë fakti që bëhet fjalë për gjykimin e krimit të organizuar paraqitet si arsye për një regjim të zgjeruar sigurie.
Ky arsyetim është problematik.
Sipas standardit evropian, nuk është institucioni që justifikon kufizimin; janë rrethanat konkrete të çdo çështjeje.
Paradoksi i Strasburgut
Paradoksi është se vetë Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut funksionon nën masa shumë të forta sigurie.
Megjithatë:
* seancat janë publike;
* gazetarët kanë akses;
* transmetimet audiovizive publikohen;
* vendimet komunikohen në mënyrë aktive.
Modeli evropian demonstron se siguria nuk kërkon domosdoshmërisht më pak transparencë.
Përkundrazi.
Administrimi modern i sigurisë ekziston pikërisht për ta bërë transparencën të mundur.
Në vend të një kulture kontrolli
Komenti për Rregulloren e Brendshme të Sigurisë është një punim serioz dhe i pasur me referenca ndërkombëtare. Megjithatë, filozofia që e përshkon mbetet dukshëm e orientuar drejt administrimit të riskut institucional dhe jo drejt parimit kushtetues të drejtësisë së hapur.
Ky është devijimi kryesor nga jurisprudenca e GJEDNJ-së.
Strasburgu nuk e sheh median si një faktor që duhet kontrolluar.
E sheh si një instrument përmes të cilit qytetarët kontrollojnë gjykatat.
Në fund të fundit, drejtësia nuk fiton besimin e publikut sepse kufizon shikueshmërinë e saj.
Ajo e fiton atë sepse, edhe kur gjykon çështjet më të rënda, mbetet e hapur ndaj vështrimit kritik të publikut, duke kufizuar transparencën vetëm atëherë kur është vërtet e domosdoshme dhe pasi ka provuar se nuk ekziston një masë më pak kufizuese. Pikërisht ky është standardi që ka ndërtuar Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe ndaj të cilit duhet të matet çdo rregullore që prek marrëdhënien midis gjykatës, medias dhe qytetarëve.” /Top Channel/
