Tarifat e reja globale të presidentit amerikan Donald Trump kanë hyrë në fuqi sot, 24 shkurt, në nivelin 10%, pasi Gjykata Supreme e SHBA-ve bllokoi të premten një pjesë të konsiderueshme të taksave të mëparshme të importit të vendosura nga administrata e tij.
Presidenti firmosi një urdhër ekzekutiv vetëm disa orë pas vendimit të Gjykatës Supreme, duke autorizuar tarifën 10% mbi importet. Edhe pse paralajmëroi publikisht se norma mund të rritej në 15%, kjo nuk u formalizua deri në orën 12:01 të mesnatës me kohën e Uashingtonit, kur masa 10% hyri zyrtarisht në fuqi.
Trump deklaroi këtë javë se tarifat mund të përdoren në një mënyrë “shumë më të fuqishme dhe të pakëndshme”, duke sinjalizuar një qasje më agresive në politikën tregtare.
Pasiguri në marrëdhëniet tregtare
Tarifat e reja po aplikohen në bazë të Nenit 122 të Aktit të Tregtisë të vitit 1974, i cili i lejon presidentit të vendosë detyrime doganore për deri në 150 ditë në rast të problemeve serioze në bilancin ndërkombëtar të pagesave.
Masa ka krijuar pasiguri te partnerët kryesorë tregtarë të SHBA-ve, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar dhe Bashkimin Evropian.
Britania negocioi vitin e kaluar një normë 10% me SHBA-të, ndërsa BE-ja kishte arritur një marrëveshje në korrik për tarifa të përgjithshme 15% mbi importet, që përfshinin edhe detyrimet ekzistuese.
Të hënën, BE-ja pezulloi për herë të dytë brenda një muaji procesin e ratifikimit të marrëveshjes me SHBA-të, pas luhatjeve të mëparshme që pasuan deklaratat e Trump lidhur me Groenlandën.
Në Londër, një zëdhënës i kryeministrit Keir Starmer deklaroi se “askush nuk dëshiron një luftë tregtare”, por shtoi se “asgjë nuk është jashtë tryezës” në këtë fazë.
Kina paralajmëron reagim
Ministria kineze e Tregtisë tha se Pekini do të marrë vendim nëse do të kundërpërgjigjet ndaj tarifave të reja amerikane. Në një deklaratë për Reuters, një zëdhënës theksoi se Kina kundërshton çdo masë të njëanshme tarifore dhe i kërkoi SHBA-ve të anulojë tarifat ekzistuese dhe të shmangë vendosjen e të rejave.
Kina ishte ndër përfituesit kryesorë të vendimit të fundit të Gjykatës Supreme, e cila kufizoi një seri tarifash të mëparshme të administratës Trump.
Vitin e kaluar, Pekini reagoi me tarifa kundërpërgjigjëse ndaj mallrave amerikane, përfshirë produkte bujqësore dhe energjetike.
Trump pritet të vizitojë Kinën nga 31 marsi deri më 2 prill për bisedime me presidentin Xi Jinping.
Debat mbi deficitin tregtar
Vendimi i fundit i Trump mbështetet në argumentin se SHBA përballet me një deficit tregtar mallrash prej 1.2 trilionë dollarësh dhe një deficit të llogarisë korrente prej 4% të PBB-së.
Megjithatë, disa ekonomistë e kanë kundërshtuar këtë interpretim.
Gita Gopinath, ish-zëvendësdrejtoreshë e parë e Fondit Monetar Ndërkombëtar, deklaroi për Reuters se SHBA-të nuk ndodhen në një krizë të bilancit të pagesave.
Sipas saj, balanca negative në të ardhurat primare të SHBA-ve për herë të parë që nga viti 1960 lidhet me rritjen e ndjeshme të investimeve të huaja në aksione dhe asete me risk në Amerikë, të cilat kanë tejkaluar performancën e tregjeve të huaja gjatë dekadës së fundit.
