Serbia ndodhet në një pozicion shumë të vështirë. Duhet të zgjedhë mes Rusisë, ose Perëndimit. Sipas këtij skenari tmerri, Brukseli mund të pezullojë dhënien e ndihmës financiare, e cila do të ishte fundi i investimeve të ardhshme dhe të mëparshme. Dhe mund të jetë shumë më keq: fundi i udhëtimit pa viza në BE, i cili është i mundur që nga viti 2009, dhe mund të ketë një pezullim të asistencës së madhe para anëtarësimit të BE-së nga fondet IPA, si dhe heqjen të statusit kandidat.
Ultimatumi i qartë ka ardhur nga Holanda, të cilët për herë të parë në këto muaj i kanë vendosur presidentit serb Aleksandër Vuçiç një afat kohor për të vendosur përfundimisht se cilën anë do mbajë. Amsterdami bëhet vendi i parë i Bashkimit Evropian që dënon Serbinë për sjelljet e saj të fundit. Parlamenti i këtij shteti miratoi një rezolutë që i bën thirrje qeverisë së saj të avokojë në Bruksel për pezullimin e përkohshëm të regjimit pa viza për shtetasit serbë, të paktën deri në mars të vitit 2023.
Goditje e fortë për Serbinë
Propozimi u dorëzua pasi “Serbia nuk është në harmoni me politikën e vizave dhe ato të jashtme të BE-së”. Si rrallëherë, rezoluta, që u propozua nga deputetë të mazhorancës, mori mbështetjen e ligjvënësve të koalicionit qeverisës dhe të opozitës. “Dhoma e Përfaqësuesve mbështet propozimin tonë për një qasje më të rreptë ndaj Serbisë nëse presidenti Vuçiç nuk mbështet sanksionet kundër Rusisë. Ndërprerja e procesit të pranimit të Serbisë në BE mund të jetë një opsion. Ne nuk do të hezitojmë ta përdorim atë”, theksoi deputeti Joeren van Wijngarden nga Partia Popullore për Liri dhe Demokraci.
BE i bën presion Serbisë
Që nga koha kur ofensiva ruse filloi pushtimin e saj në territorin e Ukrainës, qëndrimi i Bashkimit Evropian ka qenë i qartë. Ajo u ka kërkuar edhe vendeve që janë pjesë e kësaj organizate apo vendeve që duan të bëhen pjesë e familjes europiane të mbajnë të njëjtin qëndrim. Të gjitha vendet që synojnë integrimin në BE duhet të mbështesin sanksionet ndaj Rusisë. Por ky presion duket se ka rënë në veshin e shurdhër të Serbisë, pasi Beogradi jo vetëm që nuk i ka mbështetur këto sanksione, por i ka injoruar ato. Kjo ka rritur zemërimin e BE-së, e cila ka marrë masa paraprake duke ngrirë procesin e negociatave për integrimin e Serbisë në BE. Kujtojmë se Serbia nuk ka mbyllur asnjë kapitull në procesin e negociatave brenda këtij viti.
Tensione në Veri
Kërkesa e fortë e Holandës përkon dhe në situatën e vështirë në Veri të Kosovës, ku lëvizjet serbe po e tensionojnë edhe më shumë situatën. Rrugët kryesore mbeten të bllokuara, në ditën e tretë të protestave të organizuara nga serbët etnikë. Mjetet e tonazhit të vendosura që prej pasdites së të premtes në Rudarë, vazhdojnë të jenë në mes të rrugës, duke pamundësuar qarkullimin nga pikat kufitare të Jarinjës dhe Bërnjakut. Pranë barrikadës, ndodhen trupa të KFOR-it, por jo të Policisë së Kosovës dhe EULEX. Sakaq, autoritetet rajonale kanë deklaruar se shkollat fillore dhe të mesme në komunat në veri të Kosovës do të mbyllen deri në një njoftim të dytë për shkak të situatës aktuale të sigurisë. Në prag të një takimi të ministrave të Jashtëm në Bruksel, edhe BE i bëri thirrje palëve të ç’tensionojnë situatën.
Ndërkombëtarët thanë se Kosova dhe Serbia duhet t’i kthehen dialogut, duhet të kapërcejnë këtë tendencë për të luftuar në rrugë. Më herët, ministrja e Jashtme gjermane reagoi ashpër ndaj deklaratës së Presidentit Aleksandër Vuçiç, se po shqyrton dërgimin e ushtrisë në veriun e Kosovës. “Kosova i reduktoi tensionet duke shtyrë zgjedhjet lokale. Retorika e fundit nga Serbia bëri të kundërtën. Sugjerimi për të dërguar forcat serbe në Kosovë është totalisht i papranueshëm. Të tilla janë edhe sulmet e fundit ndaj EULEX në Kosovë. Mbështetja ime shkon e gjitha për dialogun e ndërmjetësuar nga BE”, tha ajo. Situata në veriun e Kosovës, ku gjatë ditëve të fundit janë shënuar një sërë incidentesh të dhunshme përshkallëzoi të mbrëmjen e së shtunës, pas shkëmbimit të zjarrit mes policisë dhe serbëve lokalë, si pasojë e arrestimit të një ish-zyrtari të policisë serbe, Dejan Pantiç.
/s.f
