Me mbylljen e muajit maj, ambasadori i Zvicrës, Christoph Graf, përfundon mandatin e tij 4-vjeçar në Tiranë.
Në një intervistë për gazetaren Entela Reusli të Dita-s, ai jep disa konsiderata për Shqipërinë dhe shqiptarët.
-Ambasador Graf, ju jeni tani afër mbylljes së mandatit tuaj në Tiranë, si ndiheni?
Jam i lumtur që kam shërbyer për forcimin e lidhjeve midis dy vendeve tona; jam i trishtuar që po lë një vend dhe popull interesant dhe dinamik; dhe jam plot me shpresë se Shqipëria është në rrugën e duhur.
-Thonë që ambasadorët e huaj shpesh e kanë të vështirë të pranojnë emërimin në Shqipëri, por kur vijnë këtu, ata e kanë të vështirë të largohen. Po për ju si ka qenë?
Shqipëria gradualisht po e përmirëson imazhin e saj në botën e jashtme. Për shumë diplomatë ky vend shihet si ekzotik, por jo si një vend i rrezikshëm. Pasi kam shërbyer më parë në vende më të largëta dhe të rrezikshme unë u ndjeva i gëzuar me emërimin si kreu i Ambasadës në Tiranë. Dhe në fund të fundit këtu është Europë, dhe afër vendit tim.
-Ne në Shqipëri dëgjojmë me kuriozitet kur të huajt rendisin karakteristikat tona, qofshin pozitive, negative apo të çuditshme. Pas gati katër vitesh çfarë ju ka mbetur në mendje nga ky vend?
Ky është një vend dinamik, që gumëzhin dhe është gjithnjë në ndryshim. Njerëzit janë sanguinë, vitalë dhe shpesh edhe me tepri. Nga ana pozitive, Shqipëria ka shumë energji, lëviz shpejt, dhe sheh përpara- si nga aspekti njerëzor dhe aspekte të tjera. Nga ana negative kjo energji nganjëherë nuk kanalizohet siç duhet dhe situata është pak kaotike dhe jo-produktive, me një kulturë të polarizuar të debatit, e cila pengon gjetjen e zgjidhjeve të mira. Njerëzit janë plotësisht në favor të demokracisë dhe integrimit në BE dhe gjithnjë e më shumë po ngrihen për të drejtat dhe interesat e tyre.
-Z. Ambasador, shumë njerëz e kanë krahasuar Shqipërinë e veriut me Zvicrën për nga bukuria natyrore. Ju duhet të keni udhëtuar shumë nëpër Shqipëri. Si ju duket ky vend?
Shqipëria ka disa gjëra të përbashkëta me Zvicrën, bukuria natyrore është njëra prej tyre.
Zvicra dhe Shqipëria ndajnë gjithashtu faktin që janë vendet me burimet më të shumta ujore në Europë. Shumë pjesë të Shqipërisë së veriut ngjajnë me Alpet zvicerane, për shembull, kur bëja ecje në male, në Kelmend, u ndjeva si në shtëpi.
Shqiptarët janë me shumë fat sepse ata kanë gjithashtu edhe detin dhe plazhet me një bregdet të bukur, gjë që nuk e kemi në Zvicër.
-Gjatë qëndrimit këtu duhet të keni takuar shumë njerëz, të njohur dhe të panjohur, me pushtet ose jo… si do t’i përkufizonit shqiptarët?
Njerëzit në Shqipëri janë kuriozë, kërkues, gjithashtu edhe ambiciozë dhe që mësojnë shpejt. Ata janë gjithashtu krenarë si popull, krenarë për vendin dhe flamurin e tyre, shqiponjën me dy krerë. Lidhjet familjare dhe klanet janë shumë të rëndësishme, dhe të moshuarit respektohen dhe për ta tregohet kujdes.
-A mendoni edhe ju se ne jemi një popull mikpritës?
Në përvojën time shqiptarët janë një nga popujt më mikpritës që kam njohur. Kudo që kemi vizituar kemi gjetur një hapje dhe një pritje të ngrohtë, qoftë në kontaktet formale apo në ato jo formale.
-A ndryshojnë njerëzit që kanë një post politik nga njerëzit e zakonshëm në Shqipëri?
Politikanët zgjidhen nga populli dhe janë qenie njerëzore si të gjithë – me anët e forta, dobësitë, të mirat dhe të këqijat e tyre. Në demokraci është populli që drejton politikanët dhe jo e kundërta.
Nëse populli vazhdon të kërkojë më shumë transparencë dhe llogari, Shqipëria do të shohë më shumë përmirësim në cilësinë e politikanëve në kohërat e ardhshme.
-Ju lutemi na tregoni një ngjarje interesante nga Shqipëria, një bisedë, apo mesazh nga dikush që ju ka lënë përshtypje?
Kur njëherë harrova kuletën në dyqan, e zonja e dyqanit vrapoi menjëherë për të më dhënë kuletën. Ose kur një ekspert i huaj pas një trajnimi mbi emergjencat mjekësore më tha se të rinjtë shqiptarë janë studentët më të mirë, më të zellshëm dhe më të angazhuar të cilët ai ka trajnuar ndonjëherë.
-Çfarë mendoni për Tiranën, a ka ndryshuar gjatë kohës që keni shërbyer këtu si ambasador?
Tirana është një qytet vibrant dhe gjatë katër viteve kam parë shumë ndryshime. Shoh një përmirësim të infrastrukturës publike, dhe më pëlqen sheshi “Skenderbej”, një vend ku po ndodhin shumë aktivitete për publikun. Më pëlqejnë përpjekjet e bashkisë për të promovuar përdorimin e biçikletave dhe për të bërë qytetin më të gjelbër – Tirana ka nevojë për më shumë mushkëri për të marrë frymë. Gjithashtu, gjysmë-maratona e parë e qytetit ishte një sukses – jam i gëzuar që mora pjesë!
– A ka qenë gruaja juaj me ju në Tiranë gjatë shërbimit tuaj si ambasador? Si është ndjerë në Shqipëri?
Ajo është ndjerë si në shtëpi në Shqipëri dhe është pritur me përzemërsi. E ka shijuar zbulimin e vendit dhe të njerëzve. Ecja e saj e preferuar është shtegu përreth Liqenit Artificial të Tiranës. Ajo ka patur kënaqësinë të takohet me artistë dhe të vizitojë galeri arti, si dhe është angazhuar si vullnetare në një jetimore./Dita
