Nga Thoma Gëllçi
Në Shqipëri ekziston një debat i madh për drejtësinë. Debati është aq i madh dhe i justifikuar, sepse dihet që në Shqipëri kemi më shumë muhabete sesa drejtësi.
Një nga faktet më të thjeshta të këtij debati është ky: rreth 60 për qind e të burgosurve në Shqipëri janë në paraburgim, pra pa vendim gjyqi të formës së prerë. Një shifër që në shumë vende do të shkaktonte panik juridik. Tek ne shkakton vetëm muhabete kafeneje.
Kodi i Procedurës Penale është i qartë: arresti me burg është masa e fundit, kur masat e tjera nuk funksionojnë.
Në praktikë, kjo masë shpesh përdoret si masa e parë.
E përdorin për presion.
E përdorin për spektakël.
E përdorin për të krijuar idenë e një lufte të madhe kundër korrupsionit.
Por kjo është vetëm gjysma e historisë.
Gjysma tjetër fillon kur Gjykata e Lartë vendos të rishqyrtojë standardet e arrestit me burg.
Në çdo vend normal kjo do të konsiderohej një lajm i mirë. Kur një vend ka 60 për qind të të burgosurve në paraburgim, është logjike që gjykata më e lartë të pyesë:
“Mos vallë kemi tepruar pak?”
Por në Shqipëri kjo pyetje nuk interpretohet si reflektim juridik.
Interpretohet si dramë politike.
Menjëherë fillojnë deklaratat: kjo mund të minojë SPAK, kjo mund të lirojë të korruptuar, kjo mund të prishë luftën kundër krimit.
Pra krijohet një situatë interesante.
Kur paraburgimi përdoret shumë, është abuzim.
Kur dikush përpiqet të rregullojë standardet, është rrezik.
Kur arrestohet kundërshtari, drejtësia është heroike.
Kur arrestohet aleati, drejtësia është e kapur.
Kur paraburgimi përdoret shumë, është diktaturë.
Kur diskutohet paraburgimi, është komplot.
Dhe ndërkohë qytetari i zakonshëm përpiqet të kuptojë një gjë shumë të thjeshtë:
Në fund të fundit, paraburgimi është problem apo zgjidhje?
Por përgjigjja nuk është juridike.
Është politike. Është muhabet.
Sepse në politikën shqiptare drejtësia shpesh vlerësohet jo sipas ligjit, por sipas personit që ndodhet në dosje.
Në këtë pikë populli shqiptar ka një avantazh të madh ndaj analistëve dhe ekspertëve.
Populli nuk ka nevojë për analiza të gjata. Ai e ka përmbledhur këtë histori shumë kohë më parë me një fjali të vetme.
Një fjali që shpjegon martesën, politikën dhe drejtësinë shqiptare në të njëjtën kohë:
Hall me burrë, hall pa burrë, hall të mos martohesh kurrë.
Hall me burrë, hall pa burrë, hall të mos martohesh kurrë
