Gusht, gurë dhe të marrë në ujë

Eshtë verë. Eshtë gusht dhe shumë vapë. Politika, prodhuesja më e madhe e lajmeve në vendin që prodhon shumë më shumë “politikë” sesa mund të konsumojë, është gjithashtu në gusht. Domethënë, në pushim. Lajmet kryesore, në vend apo në botë janë të ngjashme, me tituj që variojnë e vrapojnë nga një superlativë në tjetrën: si u drodh Italia nga vajza e mrekullueshme e ekranit, si mbeti pa frymë Greqia nga hiret e bukuroshes tjetër, si u mahnit, rajoni, Evropa e më gjerë, nga sharmi i pabesueshëm i vajzës pa operacione plastike. Zakonisht teknologjia është e njëjta. Vajzat fotografojnë veten dhe i nisin fotot në redaksitë e portaleve apo dhe në rrjetet e tyre sociale dhe bëjnë sikur ka i fotografuar pa mendje “paparaci”, ndërsa gazetat dhe portalet që i botojnë ato, bëjnë sikur botojnë fotot që i kanë porositur nga “paparacët” e tyre. Pjesa tjetër që merret sërish me frymën, dredh diafragmat dhe rrit jo vetëm adrenalinën është ajo që ka të bëjë me titujt: kush shkon me kë, por sërish me të njëjtën teknologji, ku të gjitha palët e përfshira në marrë-dhënie, japin e marrin nga pak hiprokizi: merret një gur, hidhet në det. Zhyten për ta kapur për të shtyrë kotësinë e ditëve dhjetra të mençur e të marrë. Dalin në breg pa gur dhe grinden me njëri-tjetrin, por jo për gurin.

Në këtë kohë të nxehtë, një letër e pothuaj 40 vjetëve më parë e shkrimtarit të madh Ismail Kadare drejtuar ish-diktatorit, është një dhuratë e jashtëzakonshme për të luftuar mërzinë që jep prehja, është një mjet fantastik për të ushqyer kënaqësinë që pretendon vaniteti dhe është pak më shumë se një futje gishti në ujë për të hapur vrimën e rradhës në sipërfaqen e tij. Si për të kuptuar lemerinë e pafundme të sipërfaqes që shfaqet publikisht dhe fare pa turp.

Skema ngrihet në çast sipas skemës së vjetër mediokre dhe armiku i vjetër i mediokritetit, shkrimtari, gjendet sërish përballë lumit me dy rrjedha: një palë që e mbrojnë për fajet që nuk ka bërë dhe një palë që e mallkojnë për mëkatet që mendojnë se i rëndojnë në ndërgjegje.

Edhe njëra palë, si pala tjetër, edhe kush e do, edhe kush e urren, përgjithësisht merret me gjithçka, por çfarë është më e rëndësishmja, kalohet në mos me heshtje, sërish me sipërfaqe. Për shkrimtarët nuk vlejnë dogmat e vogla morale, sociale apo qoftë dhe penale si për njerëzit e tjerë. Për shembull, pija do të quhej ves për dikë, por për Heminguejin është një përmasë që e bën edhe me egzotik.

Por në verë dhe në gusht, në gusht dhe në vapë, loja me hedhje guralecësh në det nuk duhet marrë shumë për ters. Kjo është një pjesë e haraçit që Kadare duhet të paguajë për breza të tëra lexuesish në Shqipëri, të cilët sa më pak e lexojnë, aq më shumë e komentojnë në sipërfaqen e padurueshme të rrjeteve vetjake sociale, aty ku secili lind e jeton si gjeni dhe vetëfërkohet e vetëlëvdohet si perëndi.

Zakonisht në Shqipëri skajet e botës së vogël e meskine lokale, i përcakton politika. Dhe tani që politika është me rroba banjoje, është rradha e aseteve të tjera shqiptare të lenë pa frymë me rradhë, njëherë Tiranën, pastaj vendet fqinje, rajonin, Evropën dhe më gjerë. Që nga atletet e Ramës, tek silikoni i …nës, deti, njëlloj si marrëzia, është shumë i madh për t’u mbushur me gurë. As deti dhe as marrëzia nuk flenë kurrë. Si dashuria. Si ligësia.