Nga Fatmir Merkoçi*
Tashmë për herë të dytë, Kuvendi kërkon shkarkimin e Presidentit. Nëse herën e parë ishte Komisioni i Venecias që se miratoi kërkesën, duke e quajtur si të pa bazuar, herën e dytë do jetë Gjykata Kushtetuese ajo që do dalë me një vendim përfundimtar.
Kërkesa e Kuvendit është një kërkesë e mbështetur në Kushtetutë. Pra, deri në këtë moment, jemi brenda ligjit por jemi me sa duket jashtë moralit. Kjo, pasi akuzat e ngritura nuk përputhen me kërkesat e Kushtetutës. Qartazi, ato përputhen me kërkesat e shumicës, të cilat, janë politike. Si të tilla, duket se kalojnë limitin e abuzivitetit në këtë rast.
Shumica kuvendare ngutet në kërkesën e saj. Ajo kërkon me çdo kusht ta miratoi këtë kërkesë në seancë plenare. Kjo, për të vetmen arsye, pasi është e bindur se kjo kërkesë, nuk mundet të miratohet në Kuvendin e ri.
Duke e miratuar në këtë kohë, duket qartazi se kjo kërkesë është e paligjshme. Pa ligjshmërinë ja jep arsyetimi i fakteve, nga ku, bazohet kjo kërkesë. Ja jep dhe vetë ky Kuvend. Jo vetëm se është në kufijtë e mbarimit të tij, por dhe nga joligjimiteti që ky Kuvend ka.
Nëse shohim me vëmendje po citoj:
Neni 90
- Presidenti i Republikës nuk ka përgjegjësi për aktet e kryera në ushtrim të detyrës së tij
- Presidenti i Republikës mund të shkarkohet për shkelje të rëndë të Kushtetutës dhe për kryerjen e një krimi të rëndë. Propozimi për shkarkimin e Presidentit në këto raste mund të bëhet nga jo më pak se një e katërta e anëtarëve të Kuvendit dhe duhet të mbështetet nga jo më pak se dy të tretat e të gjithë anëtarëve të tij.
- Vendimi i Kuvendit i dërgohet Gjykatës Kushtetuese, e cila, kur vërteton fajësinë e Presidentit të Republikës, deklaron shkarkimin e tij nga detyra.
Pra, në pikën 1,duket se shkruhet qartë për mos përgjegjësin e Presidentit gjatë ushtrimit të detyrës. Kjo pikë është e vendosur nga ligjvënësi. Pikërisht për të mos abuzuar ( si në rastin e parë por dhe të dytë) me postin e Presidentit.
Pa dyshim se pika 2, i jep të drejtën Kuvendit të marrë nisma për shkarkim, por pa i tejkaluar ato.
Ndërsa pika 3 është pika ku, ligjvënësi me të drejtë i ka përcaktuar rastet nominalisht. Këtu ligjvënësi ka pasur parasysh pikërisht abuzimin që mund të bëhet me pikën 2 të nenit 90 të Kushtetueses.
Kjo kërkesë e tregon qartazi nivelin e ulët të Kuvendit. Tregon se deputetët janë ushtarë të bindur të Liderit të tyre. Ata mundet të bëjnë çdo veprim dhe pse me pasoja të rënda juridike pasi ky moment u kthye në një precedent. U kthye në një betejë të pastër politike, sidomos mes Ramës e Metës.
Nëse do kishim vërtetë një krim, apo thirrje për revoltë, përse nuk e arrestoi prokuroria në flagrancë? Pra në momentin që u bë kjo thirrje, prokuroria kishte të gjithë legjitimitetin e duhur për ta bërë një veprim të tillë.
Por tashmë jemi në kushte të tjera. Deklaratat e Metës nuk sollën asnjë efekt. Ato mbeten thjesht në kuadrin e deklaratave, duke mos përbërë vepër penale. Kjo situatë është e njëjtë kur: – një person apo grup personash, kërkojnë të kryejnë një vepër penale. Me gjithë përgatitjen e bërë, ata tërhiqen nga kjo vepër. Pra vepra mbetet e pa realizuar. Në këto kusht, askush nuk mund të dënohet në raportin e Kuvendit, ku janë rreshtuar një varg me pika të ndryshme. Në thelb, ato janë më së shumti, një fjalor i pa përshtatshëm apo emocional. Por dhe shprehja e Metës: “Rrëmbeni kosa, kosore, cfurqe etj., e dilni të mbroni votën”
është një thirrje më së shumti për një gatishmëri ndaj atyre që vijnë për të blerë votën. Pra e gjitha duket se është në kuadër të votës.
Por a i ka kaluar kompetencat Presidenti?! Duke parë këto 30 vjet dhe qëndrimet e presidentëve të mëparshëm, duket se jemi në tejkalim kopetencash, por realisht Presidenti është dhe kryetar shteti. Si i tillë ai ka informacione në lidhje me situatën. Nëse do heshtën dhe do dilte më pas të thoshte se, unë e dija që do blihej vota, çfarë do thoshin qytetarët ? Por a ishte një lloj parandalimi i një masakre zgjedhore ky qëndrim? Gjykoj se po. Por a mundet të hesht presidenti karshi një situate të tillë, ku pushteti është në duart e një partie ? Nëse do hesht, atëherë gjithkush me të drejtë do ta quante palë.
Tashmë është e qartë që çdo gjë do zgjidhet në Gjykatën Kushtetuese. Reforma në Drejtësi, tashmë është në një provë të madhe. Deri më tani, Gjykata Kushtetuese nuk ka treguar pozicionin e saj real. Kjo për vetë faktin se në kushtet normale, Gjykata Kushtetuese, duhej të merrte në shqyrtim legjitimitetin e Kuvendit. Kjo do bënte të mundur dhe ligjitimitetin e të gjitha ligjeve të prodhuara pas daljes së Opozitës nga Kuvendi ose rrëzimin e tyre në bllok. Mos marrja e këtij vendimi tregon se Gjykata Kushtetuese nuk është në lartësinë e pavarësisë së saj.
Po në rastin e Presidentit, çfarë vendimi do marrë ? Nëse do niset nga Kushtetuta, ajo nuk ka asnjë bazë ligjore për shkarkimin e tij. Pasi, çdo gjë është deklarative dhe pa pasoja. Por nëse do marri një vendim për shkarkim, atëherë do legjitimoi me vendimin e saj se nuk është një gjykatë e pavarur dhe se funksionon si një organ partiak. Por dhe nëse vendimi nuk është unanim, atëherë përsëri kemi një Gjykatë Kushtetuese të jetë e kapur nga partia shtet. Kjo është mjaft e rrezikshme por bëhet dhe më e rrezikshme pasi, do kuptoi gjithkush se drejtësia në tërësinë e saj është e kapur nga politika.
Presidentin mundet ta dënosh moralisht për qëndrimet e tij, por jo ta shkarkosh me vendim gjykate. Ky do jetë precedenti më i keq që do këtë pasoja të mëtejshme. Nëse Meta ka shkelur ligjet e shtetit e nëse ka abuzuar me detyrat që ka pasur apo nëse gjatë viteve është korruptuar dhe ka fakte konkrete, nuk është e nevojshme që të ndiqet kjo rrugë. Është e mjaftueshme heqja e imunitetit, me kërkesën e prokurorisë ose me vullnetin e tij të lirë. Kjo do përbënte dhe shkeljen kryesore për shkarkimin e tij.
Nëse themi se, të gjithë janë të barabartë para ligjit, ashtu duhet të jenë dhe në zbatimin e procedurave ligjore. Pasi kjo, do tregonte se vërtetë zbatohet barazia dhe funksionon shteti i së drejtës.
*Avokat
