Ai u rikthye në qendër të vëmendjes me një kthesë ngjarjeje që do t’i pëlqente edhe vetë Alexander Dumas, shkrimtarit që i dha atij famë të përjetshme. Fjala është për kalorësin e famshëm D’Artagnan.
Për çfarë është fjala?
La Repubblica shkruan se në një kishë në Maastricht, në Holandë, papritmas u shemb një pjesë e dyshemesë. Për këtë arsye u thirr një skuadër punëtorësh për ta riparuar. Gjatë punimeve të restaurimit, njëri nga marangozët vuri re se poshtë kishte diçka. Nga gërmimet doli një skelet, pranë të cilit, ende të ruajtura mirë, ishin një monedhë dhe një plumb.
Pasi u verifikuan karakteristikat e të dyjave, prifti kontaktoi menjëherë arkeologun vendas që për tri dekada kërkonte mbetjet e D’Artagnanit. “Mendoj se e kemi gjetur”, i tha ai. Dhe muskutjeri më i famshëm i Francës, “është rikthyer”.
Kalorësi Charles de Baltz-Castelmore
Kockat në fjalë do t’i përkisnin kalorësit Charles de Baltz-Castelmore, fisnikut të Gaskonjës në shekullin e 17-të, i njohur si D’Artagnan, i cili frymëzoi shkrimtarin Alexander Dumas që ta bënte heroin e romanit të tij “Tre Muskutjerët”, botuar fillimisht në seri në një gazetë në vitin 1844 dhe më pas kthyer në një nga librat më të rëndësishëm të letërsisë franceze, një klasik i përkthyer në të gjitha gjuhët, adaptuar në filma pafund, seriale televizive. Ishte e ditur se protagonisti i romanit ishte i frymëzuar nga D’Artagnani real, për të cilin në vitin 1700 ishte botuar në Francë një biografi pas vdekjes, “Memorie të Monsieur D’Artagnan”.
Por vendi i varrimit të D’Artagnanit të vërtetë ishte humbur me shekuj, pas vdekjes së tij në vitin 1673 gjatë rrethimit të Maastricht-it në luftën franko-holandeze.
Kërkimet
Një nga kërkuesit më të përkushtuar të mbetjeve të tij ishte Wim Dijkman, një arkeolog holandez tani në pension, i cili i kishte ndjekur gjithë jetën rrethinat e qytetit ku u zhvillua beteja e famshme, më vonë e njohur për një traktat të njëjtë të Bashkimit Evropian.
Në Maastricht të gjithë e njihnin. Kur mori telefonatën e diakonit (personi që ndihmon priftin ose ipeshkvin në shërbime dhe detyra kishtare), studiuesi nxitoi për në kishën e Shën Pjetrit dhe Palit.
“Disa detaje tregonin se bëhej fjalë për skeletin e muskutjerit të famshëm”, rrëfeu prifti për një rrjet televiziv lokal.
“Ai ishte varrosur pikërisht nën altar, në tokë të shenjtë, për të dëshmuar se ishte një personazh i rëndësishëm. Në varr ishte një monedhë franceze e kohës së vdekjes së D’Artagnanit të vërtetë. Dhe plumbi që e vrau qëndronte në nivelin e gjoksit, pikërisht siç përshkruhet në librin e kujtimeve të vitit 1700.”
Kockat u hoqën nga kisha dhe u dërguan në një institut arkeologjik pranë. Një mostër ADN-je, nxjerrë nga skeleti, është tani në ekzaminim në një laborator shumë të specializuar në Mynih, ku do të krahasohet me ADN-në e dhënë nga pasardhësit e babait të D’Artagnanit të vërtetë për të përcaktuar nëse ka përputhje.
“Është një zbulim jashtëzakonisht emocionues, por duam të kemi siguri shkencore”, thotë arkeologu.
Dhe tre muskutjerët
Aventurat e D’Artagnanit, dhe të tre muskutjerëve Athos, Porthos, Aramis, të cilëve ai i bashkohet në oborrin e mbretit të Francës, janë në qendër të trilogjisë së Dumas-it.
“Tre Muskutjerët”, “Njëzet vjet më vonë”, “Visconti i Bragelonne-it”, romane të quajtura dikur “romanë të shtyllës së gazetës”, që do të thotë histori të botuara në seri në gazeta, të mbushura me kthesa për të mbajtur lexuesit të ndjekin secilën pjesë, më pas kthyer në libra që patën sukses global dhe vazhdojnë të botohen në të gjitha gjuhët.
Vetëm në italisht janë botuar më shumë se njëzet edicione të ndryshme. Në kinema, D’Artagnan është interpretuar, ndër të tjera, nga Douglas Fairbanks, Michael York, Chris O’Donnell dhe Pierfrancesco Favino në filmin dhe serialin italian të drejtuar nga Giovanni Veronesi në 2018 dhe 2020.
Motoja e muskutjerëve, “një për të gjithë, të gjithë për një”, është bërë një shprehje e zakonshme. Edhe personazhet dytësore të aventurave të tyre, si Milady dhe kardinali Richelieu, kanë hyrë në gjuhën e përditshme.
Nëse ADN-ja do të konfirmojë autenticitetin e mbetjeve, varri i “muskutjerit të katërt” do të bëhet një destinacion pelegrinazhi, me Holandën dhe Francën që do të garojnë për të përcaktuar se kujt i përket.
