Në mediat shqiptare gjatë vitit 2022 pati shumë raportime se kryeministri Edi Rama po synonte të merrte rolin si sekretar i Përgjithshëm i NATO-s, një prej posteve më të rëndësishme në rang ndërkombëtar, pasi flitet për organizatën më të madhe dhe më të fortë ushtarake në botë. Kanë mbetur pak muaj deri në zgjedhjen e pasuesit të ish-kryeministrit norvegjez Jens Stoltenberg, mandati i të cilit u zgjat me një vit pas fillimit të luftës në Ukrainë. Por mesa duket emri i kryeministrit Rama është “djegur”. Në mediat evropiane janë zbuluar 6 emrat më favoritë për të marrë kreun e NATO dhe emri i kreut të qeverisë shqiptare nuk figuron gjëkundi. Emri mendohet të bëhet publik në samitin e NATO-s më 11 dhe 12 korrik në kryeqytetin e Lituanisë, sepse mandati i norvegjezit Stoltenberg skadon më 30 shtator, dhe këta janë favoritët për postin.

Andrej Plenkoviç

Kryeministri kroat Andrej Plenkoviç përmendet për herë të parë si një nga kandidatët e mundshëm për pasardhësin e kreut të NATO-s. “Evropa Lindore dhe Qendrore Evropiane kanë ndjerë prej kohësh se ato janë gjithmonë duke u injoruar, kur bëhet fjalë për pozicione të rëndësishme ndërkombëtare”, shkruan Ëiktor Nummelin, korrespondent i agjencisë suedeze të lajmeve TT nga Brukseli.

Sanna Marin

Në vend të parë është Sanna Marin, e cila papritur humbi postin e saj si kryeministre finlandeze pak ditë më parë, dhe ajo është një grua, ka përvojë në krye të qeverisë dhe është gjithashtu e preferuara e mediave dhe politikanëve perëndimore. Megjithatë, Finlanda iu bashkua NATO-s vetëm pak ditë më parë dhe Marin, në moshën 37-vjeçare, mund të jetë papërvojë në nivel ndërkombëtar për një pozicion të rëndësishëm në një kohë kaq delikate. Për më tepër, para Stoltenberg, në krye të NATO-s ishte danezi Anders Fogh Rasmussen, gjë që zvogëlon shanset për një “bos të tretë nordik radhazi”.

Ursula von der Leyen, kryetarja aktuale e Komisionit Evropian që mbështeti fuqishëm Ukrainën dhe më parë ishte ministre gjermane e mbrojtjes, është një tjetër kandidate. Megjithatë, ajo ka ende të paktën një vit e gjysmë mandat dhe do të ishte e vështirë të hiqte dorë para kohe. Një kanidaturë e fortë gjermane mund të jetë edhe Annalena Baerbock, shefja gjermane e diplomacisë, por ndoshta në atë rast do të kishte ende shumë gjermanë në krye të NATO-s dhe BE-së, thekson autori. Diplomatët amerikanë gjithashtu mendohet të jenë të pakënaqur për idenë e zhvendosjes së Von der Leyen nga BE në NATO, pasi Shtëpia e Bardhë preferon që dy blloqet të jenë të ndara.

Autori përmend edhe presidentin rumun Klaus Iohannis. Kaja Kallas, kryeministrja e Estonisë, për të cilën ndikon fakti që është grua, konsiderohet tepër kritike ndaj Moskës.“Kallas është një udhëheqëse që flet hapur për gjërat qe mendon, dhe kjo mund t’i vërë jo pak herë në siklet vendet e Evropës Perëndimore. E para që më vjen në mendje është Franca. Parisi mund të ketë rezerva ndaj Kallas. Po sikur Emmanuel Macron të rinisë kontaktet me Putinin dhe Kallas ta kundërshtojë publikisht këtë gjë”- thotë Maks Bergman, drejtor i programit të Europës në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare.

Dhe kur gjërat bëhen të vështira, atëherë shpesh shpresat varen nga vendet e Beneluksit, thotë autori duke përmendur kryeministrin holandez Mark Rutte. Megjithëse ai konsiderohet me përvojë të mjaftueshme, Rutte thuhet se nuk është i prirur të lëvizë, kështu që Kajsa Ollongren, ministrja e tij e mbrojtjes, përmendet si një kandidat i përshtatshëm.

Është përfolur edhe emri i Pedro Sanchez, kryeministri i Spanjës. Megjithatë, ashtu si në rastin e Ursula von der Leyen, pyetja është nëse ai është i lirë. Spanja merr presidencën e Bashkimit Evropian më 1 korrik dhe zhvillon zgjedhjet në vjeshtë. Megjithatë, partia e Sanchez nuk ka dale mirë në sondazhe, kështu që ndoshta mund të kërkohet një lider i ri partie, spekulon Nummelin.

Sërish Stoltenberg

Dhe “karta e egër”, sipas tij, mund të jetë vetë Stoltenberg. Në fakt, edhe pse ish-kryeministri norvegjez ka deklaruar vazhdimisht se do të ishte i lumtur të kthehej në atdhe, ka mundësi për një vazhdim tjetër të mandatit të tij. Në këtë moment, Stoltenberg ende pretendon se ka në plan të largohet. “Nuk kam plane të tjera veçse të largohem më 1 tetor”, tha ai në një konferencë për shtyp në Bruksel.