Ftesa për nacionalistët, anashkalim për aleatët tradicionalë. Çfarë tregon ceremonia e inagurimit të Trump?

Lista e të ftuarve të Donald Trump për inaugurimin e tij më 20 janar si president i SHBA-së duket se tregon rendin e ri global që anon nga populistët e krahut të djathtë, duke sinjalizuar edhe drejtimin e ri politik të administratës së tij.

Siç raporton Politico në analizën e saj, inaugurimet tradicionalisht karakterizohen me karakter kombëtar, lokal dhe festiv, ku marrin pjesë kryesisht zyrtarë amerikanë dhe diplomatë nga vendet e huaja. Kështu, ftesa për krerët e shteteve është jashtëzakonisht e rrallë. Por Trump, besnik ndaj retorikës së tij kundër traditave politike, ka ftuar figura të tilla si presidenti i Argjentinës Javier Millay, Vladimir Putin dhe presidenti i Kinës Xi Jinping, duke kërkuar të krijojë aleanca ndërkombëtare të afinitetit ideologjik.

Megjithatë, në të njëjtën kohë mungesa e ftesës për persona të caktuar është tregues i disponimit të tij.

Liderët e qendrës së djathtë dhe të qendrës së majtë evropiane janë lënë mënjanë. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, nuk është ftuar ndërsa nga ana tjetër janë ftuar disa liderë të ekstremit të djathtë dhe nacionalist. Lista përfshin Nigel Farage, i njohur për retorikën e tij anti-evropiane, shkrimtarin dhe politikanin francez të ekstremit të djathtë Eric Zemur, nacionalistin belg Tom Van Grieken dhe ish-kryeministrin polak Mateusz Moraëiecki, i cili është përplasur vazhdimisht me Brukselin për çështje të sundimit të ligjit.

Prania e këtyre individëve, sipas Politico, pasqyron kthesën politike djathtas që po përpiqet të diktojë Trump. Indikative është prania e kryeministres italiane, Giorgia Meloni,  e cila është ftuar dhe ruan marrëdhënie miqësore me Trump, pavarësisht bashkëpunimit të saj me administratën Biden në kuadër të NATO-s dhe G7-ës. Meloni madje udhëtoi për në Mar a Lago disa ditë më parë, ndërsa Trump pas takimit e përshkroi atë si një “grua të mahnitshme”.

Presidenti i Argjentinës Javier Millay, i cili cilësohet si një “titan i reformave ekonomike”, ka konfirmuar tashmë praninë e tij.

Kryeministri hungarez Viktor Orbán, i njohur për qëndrimet e tij pro-ruse, është gjithashtu i ftuar, por nuk do të marrë pjesë për shkak të angazhimeve.

Ftesa për presidentin kinez Xi Jinping erdhi si befasi duke pasur parasysh tensionet në marrëdhëniet SHBA-Kinë. Por ajo sinjalizoi “gatishmërinë e Trump për të pasur një dialog të hapur” me Xi, tha sekretarja e re e shtypit, Carolyn Levitt për Fox News muajin e kaluar.

Është gjithashtu e qartë se ai i kapi diplomatët kinezë në befasi. Ambasada e Pekinit në Uashington ende nuk ka konfirmuar nëse ka marrë në të vërtetë një ftesë zyrtare për Xi për të marrë pjesë ose nëse Xi është përgjigjur. Vihet re se liderët kinezë nuk kanë marrë pjesë asnjëherë në inaugurimin e një lideri të huaj. Por Xi qartë dëshiron t’i dërgojë një mesazh vullneti të mirë të Trumpit duke dërguar një zyrtar të rangut të lartë për të marrë pjesë në këtë ngjarje.

Financial Times raportoi javën e kaluar se kandidatët përfshijnë Zëvendës Presidentin Han Zheng dhe Ministrin e Jashtëm Wang Yi.

Në ceremoni pritet të marrin pjesë edhe ministrat e Jashtëm të Indisë dhe Japonisë, si dhe presidentët e El Salvadorit dhe Ekuadorit. Në të kundërt, ish-presidenti i Brazilit Jair Bolsonaro nuk do të mund të marrë pjesë për shkak të çështjeve ligjore në vendin e tij.

Përveç politikanëve, pjesëmarrës në ceremoni do të jenë figura të shquara të teknologjisë si Jeff Bezos dhe Mark Zuckerberg, si dhe sipërmarrësi miliarder francez Xavier Niel. Aty do të jetë edhe Elon Musk, por ai ka një arsye më shumë pasi tani do të mbajë edhe një post në administratën Trump.

Nga Gjermania është ftuar kryetarja e partisë së ekstremit të djathtë AfD, Alice Weidel, por ajo tha se nuk do të marrë pjesë për shkak të angazhimeve parazgjedhore. Nuk është e qartë nëse një tjetër politikan i AfD do të zërë vendin e saj. Megjithatë, Jurgen Hardt, zëdhënësi i politikës së jashtme për Unionin Kristian Demokrat konservator, si dhe i dërguari i Berlinit në SHBA, Andreas Michaelis do të marrin pjesë.

Spanja do të përfaqësohet nga kreu i partisë së ekstremit të djathtë Vox, Santiago Abascal, ndërsa Portugalia nga lideri i Chega, Andre Ventura. I ftuar do të marrë pjesë edhe ambasadori francez në Uashington, Laurent Billy.

Në të kundërt, mungon ftesa për Marine Le Pen dhe Jordan Bardela nga Franca. Kjo po interpretohet si një shenjë e zgjedhjes strategjike të Trump për t’iu drejtuar atyre që e kanë shprehur hapur mbështetjen e tyre për të. Mungesa e Presidentes së Komisionit Evropian, e kombinuar me ftesën për ambasadoren e BE-së në SHBA, Iovita Neliovciene, dëshmon gatishmërinë e Trump për të punuar drejtpërdrejt me shtetet dhe jo me institucionet evropiane.

Pra, inaugurimi nuk është thjesht një ngjarje kombëtare, por një sinjal ndërkombëtar i linjës së politikës që administrata e re e Trump synon të ndjekë, duke forcuar lidhjet me udhëheqësit nacionalistë dhe duke anashkaluar aleatët tradicionalë.