Vendet evropiane, përfshirë Francën dhe Italinë, kanë nisur bisedime paraprake me Iranin për të siguruar kalimin e sigurt të anijeve përmes Ngushticës së Hormuzit, një korridor strategjik ku kalon rreth një e pesta e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë.
Këto diskutime synojnë të rinisin eksportet e energjisë nga Gjiri pa përshkallëzuar konfliktin, pas sulmeve iraniane ndaj cisternave dhe deklaratës së udhëheqësit të ri suprem të Iranit për ta mbajtur ngushticën të mbyllur.
Sipas Financial Times, Franca dhe Italia janë ndër vendet që kanë hapur kanale komunikimi me Teheranin, ndërsa disa kryeqytete të tjera evropiane kanë shprehur rezerva për këtë qasje.
“Disa besojnë se duhet të flasim me iranianët. Por shtetet e BE-së kanë pikëpamje shumë të ndryshme për këtë, gjë që e bën më të komplikuar,” tha një zyrtar evropian.
Kriza ka rritur ndjeshëm çmimet e energjisë, ku nafta ka arritur në rreth 100 dollarë për fuçi, nga 60 dollarë në fillim të vitit, ndërsa çmimet e gazit natyror në Evropë janë rritur me 75%.
Qeveritë evropiane janë të shqetësuara se një mbyllje e zgjatur e ngushticës do të përkeqësonte më tej problemet ekonomike dhe do të ushtronte presion mbi buxhetet kombëtare.
Italia, Franca dhe Greqia kanë anije luftarake në Detin e Kuq si pjesë e misionit të BE-së Aspides, por zyrtarët theksojnë se asnjë forcë evropiane nuk është e gatshme të shoqërojë cisternat përmes Hormuzit nëse ekziston rreziku i sulmit.
“Duhet të jetë një mjedis i sigurt,” tha një zyrtar francez.
Nga ana tjetër, Britania nuk është në bisedime të drejtpërdrejta me Iranin, por Sekretarja e Jashtme Yvette Cooper po diskuton furnizimet e naftës me shtetet e Gjirit gjatë vizitës së saj në Arabinë Saudite.
Presidenti francez Emmanuel Macron ka deklaruar se Parisi do të ishte i gatshëm të bashkohej me shoqërimin e anijeve nëse situata qetësohet, duke i bërë thirrje Teheranit të garantojë lirinë e lundrimit.
Ministri italian i Mbrojtjes, në një intervistë për Corriere della Sera, tha “Po përpiqemi ta bëjmë Evropën të flasë me një zë të vetëm, duke nxitur dy pika kryesore. E para është të kërkohet zyrtarisht leja për kalimin e anijeve nga vendet që nuk janë në luftë nëpër Hormuz.”
