Fituesja e Çmimit Nobel për Paqen të këtij viti, juristja dhe ish-komisionerja e të drejtave të njeriut e OKB-së, Navi Pillay, të shtunën i quajti sanksionet e shpallura nga SHBA-të ndaj Gjykatës Ndërkombëtare Penale “të papranueshme”.
“Ka shumë tension dhe ankth për ekzistencën e vazhdueshme të gjykatave ndërkombëtare, kryesisht Gjykatës Ndërkombëtare Penale në Hagë”, tha Pillay nëpërmjet një video-lidhjeje nga Nuremberg gjatë një aktiviteti në Qendrën Nobel për Paqen në Oslo.
Pillay u ankua gjithashtu se “ka qindra anëtarë të stafit që ndihen të kërcënuar”.
“Më e rëndësishmja, një vend ka njoftuar sanksione kundër gjyqtarëve, vetëm për urdhrat gjyqësorë që ata lëshojnë. Kjo është e padëgjuar, e papranueshme”, tha avokati 85-vjeçar nga Afrika e Jugut.
Komiteti Norvegjez i Çmimit Nobel njoftoi të premten se Pillay, e cila dikur ishte anëtare e GJPN-së, ishte fituesja e këtij viti e Çmimit prestigjioz Nobel për Paqen.
Si Shtetet e Bashkuara, udhëheqësi i të cilave Donald Trump e ka lakmuar prej kohësh çmimin për vete, ashtu edhe aleati Izraeli e dënuan dhënien e këtij nderi nga ana e saj.
Disa orë pasi Pillay u emërua fituese e Nobelit, Shtetet e Bashkuara njoftuan sanksione të reja kundër GJPN-së, duke provokuar dënim të shpejtë nga shtetet anëtare dhe Kombet e Bashkuara.
Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, tha se Uashingtoni do të ndalonte transaksionet me atë që ai e përshkroi si një “gjykatë mashtruese”, duke përshkallëzuar një fushatë të gjatë nga administrata e Trump kundër gjykatës me seli në Hagë.
Gjykata i hodhi poshtë sanksionet e SHBA-së si një sulm ndaj ligjit ndërkombëtar dhe paralajmëroi në një deklaratë se “historia do ta gjykojë këtë moment”.
Përveç shërbimit në GJND, Pillay ishte komisionere e lartë e të drejtave të njeriut në OKB nga viti 2008 deri në vitin 2014 dhe drejtoi Komisionin e Pavarur Ndërkombëtar të Hetimit (COI) të OKB-së, i cili vitin e kaluar zbuloi se në Gaza po ndodhte gjenocid. Ky organ nuk flet në emër të OKB-së.
Izraeli i ka hedhur poshtë gjetjet e COI-t, duke i quajtur ato “të shtrembëruara dhe të rreme”.
Ministria e Jashtme e Izraelit tha se çmimi legjitimonte “urrejtjen anti-Izrael”, duke shtuar se mendonte që propagandisti nazist Joseph Goebbels duhet të jetë duke “duartrokitur nga ferri”.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu tha se dhënia e çmimit Pillay tregoi se komiteti i Nobelit kishte “humbur busullën e tij morale” duke nderuar “një fanatik”.
Trump, i cili muajin e kaluar u bëri thirrje shteteve anëtare të GJPN-së të largoheshin nga gjykata, ndërkohë e cilësoi zgjedhjen e komitetit si “një vendim të turpshëm dhe të sikletshëm”, duke i thënë një tubimi të mbështetësve të tij në Syracuse, New York se “nuk kishte dëgjuar kurrë për” Pillay.
