Nga Eljanos Kasaj*
Gjatë një interviste të dhënë për të përditshmen prestigjioze ruse Kommersant(Коммерсанть), Nikolaj Platonoviç Petrushev, ish-oficer i KGB-së, ish-kreu i FSB-së, ish-sekretar i Këshillit të fuqishëm të Sigurisë të Rusisë, tani një ndihmës i qeverisë së presidentit Vladimir Putin, i njohur për retorikën e tij antiperëndimore, bënte “thirrje” për bashkëpunim midis Rusisë me Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
“Historikisht si Fuqi të Mëdha, Rusia dhe Shtetet e Bashkuara mbajnë përgjegjësi të veçantë për fatin e botës. Dhe përvojat e disa dekadave të fundit, madje edhe shekujve, tregojnë se momentet më të vështira të krizës vendet tona gjejnë gjithmonë një mënyrë për të kapërcyer dallimet”, u shpreh ai.
Si shembull i bashkëpunimit historik mes dy vendeve, zoti Patrushev, përmend: autokolonat e Arktikut (të Luftës së Dytë Botërore, te cilat u përdorën për të furnizuar Bashkimin Sovjetik me ndihmat e domosdoshme të Aleatëve, gjatë viteve të vështira kur vendi po përballej me okupimin nazist dhe rrethimet e Leningradit dhe Stalingradit) dhe Lend Laese, si shembuj të mrekullueshëm se si Rusia dhe SHBA mund të bashkëpunojnë pavarësisht dallimeve të tyre.
Pastaj ai shkon më tej në kohë: “Ekspedita e Flotës Ruse në Amerikën e Veriut në vitin 1863, ajo filloi në një moment kritik në historinë e SHBA, kur vendi u përfshi në kaosin e Luftës Civile. Kishte një rrezik real që vendi të shpërbëhej dhe britanikët dhe francezët po hartonin plane për të ndërhyrë në kontinentin amerikan(!). Por ishte Perandoria Ruse ajo që mori vendimin të mbështeste Uashingtonin dhe qeverinë legjitime të presidentit Abraham Linkolm dhe të dërgonte dy skuadrilje të fuqishme në të dy brigjet e Amerikës. Kjo u prit me entuziazëm të madh nga elitat politike amerikane dhe qytetarët e thjeshtë, pasi Rusia ishte e vetmja fuqi e madhe për të mbështetur Amerikën në këtë moment më të vështirë”.
Sigurisht që këtu nuk mund të themi se kjo retorike e zotit Patrushev, sugjeron se Shtetet e Bashkuara 162 vjet pas kësaj periudhe te turbullt te historisë së saj dhe kuadër të bisedimeve të paqes për konfliktin e armatosur në Ukrainë, i detyrohen Rusisë për ndihmën që ajo i ka dhënë gjatë dikur.
Më shumë kjo ngjan me një ftesë për bashkëpunim bazuar në një interes të përbashkët politik, ushtarak dhe ekonomik-pasi, tek e fundit a nuk është më e lehtë të arrish dakortëzim me një partner si Rusia, marrwdhënia me të cilën është një nga më të vjetrat e SHBA-së, se sa me Bashkimin Evropian, i cili paraqet sot tregun më të madh të përbashkët ndërshtetëror (single market) dhe një nga organizimet kontinentalo-governante më të mira në botë(pavarësisht diversiteteve të Kontinentin të Vjetër)dhe, njëkohësisht një konkurrent potencial fort të rrezikshëm për dominancën politike dhe ekonomike(ndoshta dhe ushtarake) të Shteteve të Bashkuara ne botë?
Nëse do të hedhim një sy në realitete e reja politike dhe, në situatën aktuale në të cilën ndodhen marrwdhëniet midis SHBA-së dhe Bashkimit Evropian, si rreshtimin e delegacionit amerikan në OKB krahas delegacioneve koreanoveriore, kineze dhe ruse tregojnë qartë që fjalët e zotit Patrushev, më shumë se sa një opinion personal, duket se po tregojnë një pasqyrimin e asaj çka në realitet duket si një e ardhme që shfaq sfida të reja me të cilat kontinenti ynë do të duhet të përballet herët ose vonë.
*Fakulteti i Shkencave Politike. Universiteti i Wroclaw (Uniwersytet Wrocławski), Poloni
