Kurrë më parë në botë nuk është prodhuar dhe konsumuar kaq shumë kokainë sa sot. Të dhënat alarmante të Zyrës së Kombeve të Bashkuara për Drogën dhe Krimin (UNODC) tregojnë se numri i përdoruesve ka arritur në të paktën 25 milionë persona, nga të cilët rreth 6 milionë jetojnë në Europë, pothuajse dyfish krahasuar me 20 vite më parë.
Sipas raportit vjetor World Drug Report 2025, i bazuar në të dhëna të vitit 2023, prodhimi global i kokainës ka kaluar 3.700 tonë, katër herë më shumë se një dekadë më parë. OKB e cilëson kokainën si “drogën e paligjshme me rritjen më të shpejtë të tregut”.
Kokaina, një klik larg: tregu i ri digjital i drogës
Juan, 46 vjeç, që jeton në Bruksel prej më shumë se një dekade, tregon se sa e thjeshtë është sot të sigurosh drogë. Një mesazh në WhatsApp, një video e paketës që fshihet automatikisht dhe porosia mbërrin në derë brenda një ore.
Çmimi: 50 euro për gram, me oferta promocionale për sasi më të mëdha. Asnjë kontakt fizik, asnjë rrezik i dukshëm.
“Të gjithë kanë kokainë. Është gjëja më e zakonshme,” thotë ai.
Shitja e drogës në Bruksel konsiderohet prej kohësh një “sekret i hapur”, por sot mundësitë janë shumëfishuar: nga rrugët tradicionale, te dark web-i dhe aplikacionet e mesazheve private që funksionojnë si “menu ditore” me shërbim delivery.
Nga Amerika drejt Europës: zhvendosja e epiqendrës
Për dekada me radhë, epiqendra e kokainës ka qenë në Amerikat, me Kolumbinë, Perunë dhe Bolivinë si prodhuesit kryesorë dhe SHBA-të si treg dominues konsumi. Por kjo hartë po ndryshon.
Shtimi i kontrolleve në Amerikë, fragmentarizimi i kartelëve të mëdhenj dhe ngopja e tregut amerikan kanë shtyrë trafikantët drejt Europës, ku fitimet janë shumëfish më të larta.
Sipas OKB-së:
• 1 kg kokainë në Kolumbi kushton rreth 1.400 dollarë
• Në Europën Qendrore dhe Perëndimore, çmimi me shumicë shkon në 39 mijë dollarë
Një treg miliardash dhe porte kyçe
Vetëm në Europë, kokaina gjeneron çdo vit mbi 11.6 miliardë euro. Sekuestrimet kanë thyer rekorde për të shtatin vit radhazi, me 419 tonë të konfiskuara.
Belgjika kryeson:
• Mbi 500 tonë kokainë të sekuestruara mes viteve 2019–2024
• 90% në portin e Antwerpit, porta kryesore e drogës drejt Europës
Rreth 90% e kokainës hyn në Europë me rrugë detare, drejtpërdrejt nga Amerika Latine ose përmes Afrikës Perëndimore. Trafikantët shfrytëzojnë infrastrukturën moderne, lidhjet globale dhe afërsinë strategjike me tregjet kryesore europiane.
440 organizata kriminale, Shqipëria mes aktorëve kryesorë
Sipas Europol, në kufijtë e Bashkimit Europian veprojnë mbi 440 organizata kriminale të narkotrafikut.
Grupet me ndikimin më të madh në trafikun e kokainës vijnë nga:
• Shqipëria
• Belgjika
• Holanda
• Italia
• Spanja
Metodat e kontrabandës janë gjithnjë e më të sofistikuara: nga fshehja në mallra legale dhe strukturat e kontejnerëve, deri te përdorimi i gomoneve, skafeve dhe mjeteve gjysmë-nënujore.
