• Kontakt
  • Kreu
  • Rreth Nesh
Monday, November 9, 2026
  • Login
Javanews
  • Politikë
  • Kronikë
  • Ekonomi
  • Bota
  • Sport
  • Kulturë
  • Opinion
  • Tendencë
  • Të tjera
    • Media në Tranzicion
    • Kosova
    • Editorial
    • Kuriozitete
    • Teknologji
    • Sociale
    • Horoskopi
    • Dossier
    • Shëndetesi
No Result
View All Result
Javanews
Home Bota

Euro mbush 20 vjet, ja historia e monedhës evropiane

by Java News
01/01/2019 14:08
Shperndaj ne FacebookShperndaj ne Twitter

Në 1 janar euro-ja mbush 20 vjet, duke i mbijetuar dy dekadave të trazuara dhe duke u bërë monedha nr. 2 në botë.

Pas 20 vjetësh, euro-ja është bërë një instrument i fuqishëm në tregjet financiare, edhe pse mbetet prapa dollarit, i cili dominon tregun botëror.

Euro-ja ka përballuar disa sfida të mëdha, duke përfshirë vështirësitë e fillmit, krizën financiare të vitit 2008 dhe një krizë borxhi të eurozonës që kulmoi me paketa shpëtimi për disa vende.

Këto kriza vunë në provë unitetin e eurozonës, 19 vendet e Bashkimit Evropian që përdorin euron. Ndërsa disa analistë thonë se trazirat dhe elasticiteti i euros e kanë forcuar monedhën dhe e kanë bërë atë më pak të ndjeshme ndaj problemeve të ardhshme, vëzhgues të tjerë thonë se euro-ja do të mbetet e brishtë nëse nuk ka më shumë integrim në eurozonë.

 

Fillimet

Euro-ja lindi më 1 janar 1999. Fillimisht ajo ekzistonte vetëm si një monedhë virtuale për transaksionet financiare. Evropianët filluan të përdorin monedhën në kuletat e tyre tre vjet më vonë kur dolën në qarkullim kartmonedhat dhe monedhat e para.

Në atë kohë, vetëm 11 shtete anëtare përdornin monedhën dhe duhej të kualifikoheshin për disa parametra, si borxhi, deficiti dhe inflacioni. Përpara krijimit të euros, vendeve anëtare BE-së, Britanisë dhe Danimarkës, iu dha alternativa për të mos e përdorur monedhën e përbashkët.

Euro-ja përdoret tani nga mbi 340 milionë njerëz në 19 vende të Bashkimit Evropian, të cilat janë: Austria, Belgjika, Qiproja, Estonia, Finlanda, Franca, Gjermania, Greqia, Irlanda, Italia, Letonia, Lituania, Portugalia, Sllovakia, Sllovenia dhe Spanja.

Anëtarëve tjerë të BE-së u kërkohet të bashkohen me eurozonën kur të plotësojnë kërkesat monetare për përdorimin e monedhës.

 

Popullariteti

Sot, euroja është më popullore se kurrë ndonjëherë gjatë dy dekadave të fundit, pavarësisht rritjes së lëvizjeve populiste në disa vende evropiane që shprehin skepticizëm ndaj Bashkimit Evropian.

Në një studim të Bankës Qendrore Evropiane, 64 për qind e të anketuarve në të gjithë eurozonën thanë se euro-ja është diçka pozitive për vendin e tyre. Gati tre të katërtat e të anketuarve thanë se mendonin se euro ishte e mirë për Evropën.

Në vetëm dy vende – Lituani dhe Qipro, shumica e njerëzve mendojnë se euroja është e keqe për ta.Kjo përbën një kontrast të madh me vitin 2010, kur Greqia dhe Irlanda morën paketa ndërkombëtare shpëtimi. Në atë kohë, vetëm 51 për qind e të anketuarve mendonin se euroja ishte e mirë për vendin e tyre.

 

Sfidat

Euro-ja u përball me sfida qysh në fillimet e saj me parashikimet se Banka Qendrore Evropiane ishte shumë e ngurtë në politikën e saj dhe se monedha shpejt do të dështonte. Euro-ja nuk u pëlqye menjëherë në shtëpitë dhe bizneset evropiane. Shumë njerëz e perceptonin hyrjen e saj në qarkullim si një rritje çmimesh për mallrat e përbashkëta.

Më pak se dy vjet pas hyrjes në qarkullim, kur një euro shkëmbehej me 1.1747 dollarë, monedha kishte humbur 30 për qind të vlerës. Banka Qendrore Evropiane ndërhyri me sukses për të ndalur zhvlerësimin e mëtejshëm të euros.

Sfida më e madhe për bllokun ishte kriza financiare e vitit 2008-s, e cila më pas nxiti një krizë borxhi të eurozonës që kulmoi me paketa shpëtimi për disa vende.

Dhjetëra miliarda euro iu huazuan Greqisë, Irlandës, Portugalisë, Qipros dhe Spanjës, ose për të shpëtuar bankat e tyre ose për shkak se investitorët nuk donin të hidhnin para në ato vende.

Këto zhvillime nxorën gjithashtu në pah pabarazinë ekonomike midis shteteve anëtare, veçanërisht midis veriut më të pasur dhe vendeve jugore të ngarkuara me borxhe.

Vendet më të dobëta përjetuan si avantazhe ashtu edhe disavantazhe nga hyrja në eurozonë.

Vendet më të dobëta përfituan menjëherë, duke kursyer triliona euro për shkak të uljes së kostos së huamarrjes të monedhës së re.

Megjithatë, gjatë periudhave të rënies ekonomike, ata kishin më pak alternativa për të vepruar.Zakonisht, në një krizë financiare, monedha e një vendi bie në vlerë, duke i bërë mallrat e saj më konkurruese dhe duke lejuar ekonominë të stabilizohet. Por në eurozonë, monedha në vendet e varfëra nuk mund të zhvlerësohet, sepse ekonomitë më të forta si Gjermania e mbajnë atë të lartë.

Ekspertët thonë se periudhat e krizës së borxheve nxorën në pah disa nga gabimet e projektit të euros.Megjithatë, euro-ja i mbijetoi krizës financiare nëpërmjet një kombinimi masash të Bankës Qendrore.

E ardhmja

Kreut të Bankës Qendrore Evropiane, Mario Draghi i njihet merita e shpëtimit të euros në vitin 2012, kur tha se banka do të bënte “gjithçka që duhej” për ta mbrojtur monedhën.

Disa ekspertë thonë se fleksibiliteti i bankës dëshmon se ajo është në gjendje të përballojë sfidat financiare.

Por sipas disa vëzhguesve të tjerë, 19 vendet e monedhës së përbashkët nuk kanë bërë mjaft për të kryer reforma politike të nevojshme në mënyrë që vendet e ndryshme të bashkëpunojnë më mirë për politikën fiskale dhe që të jenë më të përgatitur për krizat e ardhshme.

Propozimet për një koordinim më të madh, duke përfshirë një union bankar dhe një buxhet të eurozonës, janë ende në fazat e planifikimit./VOA

Next Post
Qytetarët: Unaza të ndërtohet, protesta politike!

2019/ Çfarë do bëjnë tani kumarxhinjtë e bastexhinjtë? Policia vrojtime të kujdesshme

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

TË FUNDIT

Opozita braktis sallën, dështon mbledhja për “Zgjedhoren”, s’ka paqe mes PD dhe PS! Demokratët kërkojnë plotësimin e kushteve

Opozita braktis sallën, dështon mbledhja për “Zgjedhoren”, s’ka paqe mes PD dhe PS! Demokratët kërkojnë plotësimin e kushteve

November 9, 2026
U arrestua se plagosi me drapër babanë e ish-bashkëjetueses, Gjykata e Fierit lë në “arrest me burg” dajën e deputetes Zegjine Çaushi

Plagosi me drapër babanë e ish-partneres, Gjykata e Fierit lë në burg 52-vjeçarin!

November 9, 2026
Urrejtja si produkt i injorancës dhe i mosrealizimit të vetvetes

Shteti nuk mund të tërhiqet përpara dhunës – protesta nuk është pushtet mbi ligjin

November 9, 2026
“Alimehmeti kandidaturë e shkëlqyer për Tiranën, por…”- Bardhi për zgjedhjet dhe protestën: Deputetët e PD s’janë refuzuar nga studentët!

“Alimehmeti kandidaturë e shkëlqyer për Tiranën, por…”- Bardhi për zgjedhjet dhe protestën: Deputetët e PD s’janë refuzuar nga studentët!

November 9, 2026
“Nuk jam në pritje të ëmbël, por…”- Me çorape fëmijësh në duar, ministrja Ismaili prezanton skemën e re për “Bonusin e bebeve”: Mbështetje për 5 vite!

“Nuk jam në pritje të ëmbël, por…”- Me çorape fëmijësh në duar, ministrja Ismaili prezanton skemën e re për “Bonusin e bebeve”: Mbështetje për 5 vite!

November 9, 2026
Protesta e dhunshme dhe bllokimi i rrugës dje në bulevard, Policia gjobit 21 persona! Ja shuma që do paguajnë

Protesta e dhunshme dhe bllokimi i rrugës dje në bulevard, Policia gjobit 21 persona! Ja shuma që do paguajnë

November 9, 2026
OKB paralajmëron për një epokë të re të fenomeneve ekstreme të motit: Toka po akumulon nxehtësi me ritme të përshpejtuara!

OKB paralajmëron për një epokë të re të fenomeneve ekstreme të motit: Toka po akumulon nxehtësi me ritme të përshpejtuara!

November 9, 2026
Turqia kërkon zgjidhje diplomatike, çfarë ishte në fokus të një telefonate midis Trump dhe Erdogan

“I përcolla shqetësimet e Turqisë për Iranin”- Erdogan konfirmon bisedën telefonike me presidentin Trump: Zgjidhja përmes dialogut!

November 9, 2026
Liga e Kombeve/ Ndeshjet deçizive me Finlandën dhe Bjellorusinë, Berisha dhe Shehu: Çdo ndeshje ka vështirësi, duam mbështetjen e tifozëve!

Liga e Kombeve/ Ndeshjet deçizive me Finlandën dhe Bjellorusinë, Berisha dhe Shehu: Çdo ndeshje ka vështirësi, duam mbështetjen e tifozëve!

November 9, 2026
Helmimi i fëmijëve në kopshtin publik, Ujësjellësi i Vlorës: Rezultatet e analizave të ujit dolën brenda normave, nga verifikimet…

Helmimi i fëmijëve në kopshtin publik, Ujësjellësi i Vlorës: Rezultatet e analizave të ujit dolën brenda normave, nga verifikimet…

November 9, 2026
  • Adresa: Rruga “Mihal Popi”, Pallatet 1 Maji, Shkalla 26, Apartamenti 5, Tiranë
  • Email: javanews.al@gmail.com
  • Kontakt
  • Kreu
  • Rreth Nesh

© 2025 JAVA NEWS - Të drejtat mbi përmbajtjen mbrohen sipas etikës profesionale dhe ligjeve të Republikës së Shqipërisë.

No Result
View All Result
  • Politikë
  • Kronikë
  • Ekonomi
  • Bota
  • Sport
  • Kulturë
  • Opinion
  • Tendencë
  • Të tjera
    • Media në Tranzicion
    • Kosova
    • Editorial
    • Kuriozitete
    • Teknologji
    • Sociale
    • Horoskopi
    • Dossier
    • Shëndetesi

© 2025 JAVA NEWS - Të drejtat mbi përmbajtjen mbrohen sipas etikës profesionale dhe ligjeve të Republikës së Shqipërisë.

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In