Nga Aranit Muraçi
Triumfi i fundit i talebanëve të Afganistanit ka entuziazmuar çdo taleban tjetër kudo në botë, sidoemos ata ballkanas, në mes të Europës.
Rënia e Kabulit në duart e talebanëve – 20 vjet pasi ata u dëbua nga pushteti me ndërhyrjen ushtarake të NATO-s – do t’i japë fund ndikimit amerikan në Afganistan, ndoshta për disa dekada. Rikthimi i talebanëve është gati i krahasueshëm me përmbysjen e Shah të Iranit në 1979, rënien e Saigon në Vietnam, 1975, ose revolucionin Kuban të 1959.
Mediat shtetërore kineze dhe ato ruse, por edhe disa nga ato të Perëndimit e kanë konsideruar operacionin Amerikan në Afganistan, një dështim. SHBA në fakt nuk ka pasur për qëllim të civilizojë talebanët e Afganistanit.
Gjatë pranisë 20 vjeçare, SHBA nuk ia doli dot të ulte ndikimin e talebanëve, për të ngritur atje një shtet normal demokratik. Kur e kuptoi që afganët nuk mund të civilizoheshin, por në vend të kësaj admironin kulturën dhe zakonet e tyre bashkë me radikalizmi taleban, SHBA vendosi të tërhiqej.
SHBA nuk mund të investonte me shekuj për të civilizuar dhe demokratizuar një komb, prandaj u detyrua të bënte marrëveshje me talebanët para se të largohej nga Kabuli. Nëse nuk do të kishte pasur marrëveshje, para se talebanët të uzurponin institucionet, do të kishte me siguri me mijëra të vrarë.
Operacioni i talebanëve nuk u konsiderua nga Perëndimi as si ‘grusht shteti’, sepse atje nuk u ngrit dhe nuk u krijua kurrë një shtet normal. Tashmë i mbetet Kinës dhe Rusisë të merren vesh me talebanët.
Ky lloj përfundimi i projektit Amerikan në Lindjen e Mesme mund të jetë pritur me gëzim në Ballkan nga nacionalistët e shumtë serbë, që po shpresojnë se, po ashtu si talebanët në Afganistan, ashtu edhe ata mund të rikthehen sërish me armë për të rimarrë Kosovën.
Edhe “talebanët” shqiptarë që nuk pranojnë të ndërtojnë kurrë shtet kanë rigjetur shpresë. Termi “talebanë” për një pjesë të shqiptarëve që nuk njohin institucione dhe as shtet qarkullon gjerësisht prej vitesh edhe në vendin tonë, që kur talebanët e vërtetë u bënë të njohur me ndërhyrjen smerikane në Afganistan.
Të korruptuarit, politikanë që i pret burgu, njerëz të drejtësisë që i largoi Vetingu, bashkë me përkrahësit e tyre, të gjithë po shpresojnë më shumë se kurrë për “dështimin” Amerikan në Shqipëri, që në vend të largimit dhe ndëshkimit që i pret, të mund të rikthehen një ditë po aq triumfatorë, njësoj si talebanët.
Megjithëse krahasimi dhe ndryshimi i Prishtinës dhe Tiranës me Kabulin është i madh, aq sa mundësia zero që nacionalistët serbë dhe “talebanët” shqiptarë të kenë të njëjtin fat me talebanët e vërtetë afganë.
Nga emergjenca e krijuar ndoshta SHBA nuk ishte e përgatitur për të përcaktuar fatin e mijëra afganëve, të cilët bashkëpunuan me forcat aleate. Kuptohet se sa i përgatitur është populli shqiptar sot, për të kuptuar situatën, sikurse dihet edhe mundësia që kanë Shqipëria dhe Kosova për të mirëpritur refugjatë afganë.
Ky duket se është edhe meraku më i madh që kanë shumica dërrmuese e shqiptarëve të thjeshtë pas rënies së Kabulit në duart e talebanëve. Prandaj, është e nevojshme që të bindet populli më proamerikan në botë, përjetësisht mirënjohës ndaj luftës për çlirimin e Kosovës, se pse duhet që pikërisht ai të presë i pari refugjatët afganë dhe jo një komb tjetër aleat me mundësi shumë të mëdha.
Departamenti Amerikan i Shtetit do të qetësonte disi shqiptarët, nëse do të shprehej publikisht mbi projektin e nisur, në betejën e përbashkët kundër çdo talebani.
Do t’i jepej ndoshta një herë e mirë fund entuziazmit të “talebanëve” serbë dhe atyre shqiptarë, nëse SHBA me largimin nga Lindja e Mesme, do të fokusohej për të përshpejtuar disa nga çështjet e mbetura pezull në Ballkan.
