“Unë nuk kërkova azil, u thashë se jam emigrant ekonomik. Na dhanë qese plastike me gjërat tona, më thanë nesër në mëngjes do të mbërrini në Tiranë”.
Kështu e nis rrëfimin e tij për BBC-në Artani, pas dëbimit nga Britania e Madhe. Emri i tij nuk është i vërtetë, pasi identiteti i tij ka nevojë për mbrojtje nga frika e hakmarrjeve. Nga periferia e kryeqytetit shqiptar ai tregoi rrugët e mbërritjes në Mbretërinë e Bashkuar përmes trafikantëve dhe apelon që askush mos ta ndërmarrë një udhëtim të tillë.
Ndryshe nga shumë shqiptarë të tjerë, të cilët kanë hyrë ilegalisht në Mbretërinë e Bashkuar me varka të vogla, ai u dërgua shpejt në shtëpi me një fluturim të shpejtë dëbimi.
Ai u kishte paguar kontrabandistëve kurdë rreth 3,500 paund për udhëtimin e rrezikshëm nëpër kanalin anglez, duke marrë hua paratë nga miqtë dhe familja.
“Trafikantët ishin të armatosur me thika dhe pistoleta. Ata na kërcënonin vazhdimisht, duke thënë të mos filmonim asgjë dhe as të mos pinim cigare pasi drita do të na largonte vendndodhjen.”
Pavarësisht kërcënimit, ai arriti të regjistrojë disa pamje nga udhëtimi i tij nëpër Kanal.
“Largimi nga Shqipëria, veçanërisht për në Britaninë e Madhe apo Gjermaninë, është një aspiratë e përbashkët e shumë të rinjve këtu. Më shumë se 12,000 shqiptarë kanë mbërritur në Britaninë e Madhe me varka të vogla këtë vit, grupi më i madh i emigrantëve që përpiqen të hyjnë në vend në këtë mënyrë. Mesatarisht më shumë se gjysma e shqiptarëve u jepet azil.
“Udhëtimi përtej Kanalit ishte torturë”, kujtoi Artani. Ishte ftohtë, stuhi dhe tepër e frikshme.
“Një varkë e policisë franceze u shfaq 20 minuta në udhëtimin tonë. Ata na shoqëruan nga një distancë ndoshta 200 metra, vetëm duke vëzhguar, gjë që na siguroi. Ata qëndruan për tre orë, ndoshta më shumë. Më pas kaluam në ujërat e Mbretërisë së Bashkuar dhe thirrëm policinë britanike.”
Artani kujton se si autoritetet britanike i ndihmuan të dilnin të sigurt në breg. “Ata na thanë se po vinin për të na marrë, se nuk duhet të na zërë paniku. Ata u sollën mirë dhe u dukën shumë mikpritës dhe të sjellshëm. Ne u hodhëm në varkën e policisë në Mbretërinë e Bashkuar ku morëm jelekët e shpëtimit.”
Ashtu si mijëra të tjerë që kanë kaluar Kanalin me varka të vogla këtë vit, ai përfundoi në qendrën e pritjes Manston në Kent.
Në kulmin e krizës së anijeve të vogla në tetor, 4,000 njerëz po strehoheshin në një vend ku niveli i sigurt i banimit është 1,600. Shifrat ishin aq të larta sa Sekretarja e Brendshme Suella Braverman denoncoi në mënyrë të diskutueshme ardhjen e emigrantëve që kalojnë Kanalin si një “pushtim”.
Artani e hodhi poshtë etiketimet e Sekretares së Brendshme Suella Braverman për emigrantët shqiptarë, por nuk e fshehu arsyen pse kishte udhëtuar në Mbretërinë e Bashkuar ilegalisht.
“I thashë gruas që më intervistonte: “E di që kam hyrë ilegalisht, por nuk kam ardhur për qejf. Kam ardhur se dua të punoj. Nuk kam kërkuar azil. Unë u thashë atyre se jam një emigrant ekonomik. Babai im është invalid. Prej 15 vitesh ai jeton me pensionin e një invalidi, nuk mjafton për të blerë ilaçet e tij.”
“Nëse hyn në një vend të huaj pa dokumentacion të rregullt, viza, pulla, sigurisht që po hyn ilegalisht”.
Shumica e shqiptarëve që kemi takuar në Shqipëri ankohen se rrugët ligjore të hyrjes në Mbretërinë e Bashkuar janë shumë të vështira për t’u aksesuar, raportojnë gazetarët e BBC.
“Ka rrugë ligjore, por unë nxitova. Shkova për mënyrën më të shpejtë dhe më të lirë. Viza duhet të ishte më e lirë, por kisha nevojë për ndihmë me aplikimin dhe njerëzit paguajnë më shumë për këtë sesa udhëtimin me gomone”, vijon Artani.
Një nga arsyet pse ai u deportua ishte se ai ishte i sinqertë për arsyet e tij të udhëtimit në Mbretërinë e Bashkuar. Ai nuk u përpoq të kërkonte azil, ai këmbënguli se ishte atje për të punuar.
“Na nxorën jashtë, ne ishim të rrethuar nga policia. Në atë moment isha aq i mërzitur sa nuk mund ta përshkruaj. Ndjeva se truri po më shpërtheu dhe nuk mund të bëja asgjë për të gjithë.”
Artani pranon me lehtësi se ka shkelur ligjin e Mbretërisë së Bashkuar dhe kjo ishte arsyeja pse ai u dëbua. Përveç fluturimit në shtëpi, ai tani është i ndaluar nga vendet e tjera evropiane për tre vitet e ardhshme.
“Kam qarë gjatë gjithë udhëtimit, që nga momenti që hipa në atë autobus dhe kuptova se po më dëbonin, deri sa mbërrita në Shqipëri”.
Çështja e kalimeve me varka të vogla ka çuar në debate të forta në Mbretërinë e Bashkuar, me disa që pretendojnë se problemi është mbivlerësuar, ndërsa të tjerë mendojnë se është një krizë e plotë.
E vetmja gjë për të cilën pothuajse të gjithë bien dakord, është se të vetmit njerëz që përfitojnë realisht nga status quo-ja janë bandat e kontrabandës, që nxjerrin fitime të mëdha nga rrezikimi i jetëve të të tjerëve.
Vetë rrugëtimi i Artanit i ka lënë mijëra paund borxh dhe i vjen keq. Ai tani beson dhe u bën apel kujtdo tjetër që mendon për një udhëtim të tillë do të ishte më mirë të mos largohej fare.
“Ishte një terror i paimagjinueshëm. Me siguri do të thoja që mos zgjidhni gomonen. Nëse ka një rrugë ligjore, me vizë, atëherë po largohuni, por ju lutem mos mendoni kurrë të largoheni me gomone.”
/a.r
