Eksportet përshpejtuan ritmet e rënies duke u tkurrur me 8% për periudhën janar-maj 2016, për të zbritur në 95 miliardë lekë, sipas statistikave të publikuara sot nga INSTAT. Për 4 mujorin rënia vjetore kishte qenë 6%. Dy janë grupet kryesore që po ndikojnë në këtë tendencë negative të eksporteve.
Së pari, Mineralet, “lëndët djegëse dhe energjia”, që për 5 mujorin kanë rënë me 48% me bazë vjetore në vlerë, duke reflektuar konjukturën e pafavorshme ndërkombëtare, si me çmimet e ulëta, ashtu dhe me tkurrjen e interesit për të blerë naftën shqiptare që ka një cilësi të dobët. Efekt negativ ka dhënë edhe ulja e eksporteve të energjisë. Pesha e këtij grupi ka rënë ndjeshëm në 16% nga 28% të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Grupi i dytë që ka ndikuar në tendencën rënëse ka qenë ai i materialeve të ndërtimit dhe metaleve, që është tkurrur me 27% për 5 mujorin. Falimentimi i Kurum, eksportuesit më të madh të metaleve në vend, ka dhënë ndikimin kryesor në këtë tendencë. Pesha e këtij grupi ka rënë në 13% nga 16% në 5 mujorin 2015.
Grupi i vetëm që po shënon një ecuri pozitive këtë vit, është ai i tekstileve dhe këpucëve, që është zgjeruar me 24% me bazë vjetore për periudhën janar-maj 2016. Flamur Hoxha i Kler, një prej sipërmarrjeve më të mëdha tekstile e pranon tendencën rritëse dhe thotë se ajo vjen më së shumti si rrjedhojë e rritjes së vlerës së shtuar. Megjithatë, ai shton se industria po punon nën potencial, duke pasur parasysh kërkesat e larta që ajo ka nga furnitorët e huaj, teksa rritja e kostove (nga taksat dhe energjia elektrike) po e bën atë gjithnjë e më pak konkurruese. Pesha e grupit të tekstile e këpucë ka arritur në 47% për 5 mujorin, duke e bërë vendin tepër të varur nga ky sektor, që ka si avantazh kryesor krahun e lirë të fuqisë punëtore.
Me ecuri pozitive vazhdojnë eksportet e ushqimeve, pijeve e duhanit që janë rritur me 33%. Gjithsesi, rritja e këtyre dy grupeve ka qenë e pamajftueshme për të amortizuar tkurrjen e lartë të lëndëve djegëse e metaleve.
Dy grupe që kanë pasur ecuri të mirë vitet e kaluara, duke u rritur me vlera dyshifrore, ai i prodhimeve druri dhe letre dhe makineri e pjesë këmbimi kanë rezultuar me rënie këtë vit, duke mos arritur të diversifikojnë gamën e eksporteve dhe të shkojnë përtej shitjes së lëndëve të para dhe krahut të lirë të fuqisë punëtore./a.m.
