Një burrë tibetian që protestonte kundër pushtimit kinez ia vuri flakën vetes për vdekje jashtë selisë së Kombeve të Bashkuara në Manhattan të enjten në mbrëmje, shkruan New York Post.
Protestuesi, i identifikuar nga një mik si Lobga Rangzen, ishte veshur me rroba të plota monastike kur vendosi një flamur tibetian në trotuar dhe më pas i vuri flakën vetes.
Rreth 15 sekonda më vonë, dy persona të ekipeve të ndërhyrjes së shpejtë shuan flakët me fikëse zjarri.
Rangzen, 42 vjeç, u dërgua në Spitalin Bellevue, ku u konstatua vdekja e tij, njoftoi policia.
Një dëshmitar, një burrë 37-vjeçar nga Nju-Xhersi, tha se “thjesht pa tym që dilte me vrull andej”.
“Ishte një flakë e madhe,” vazhdoi ai, duke shtuar se pa dy oficerë të OKB-së teksa shuanin flakët.
“Falë Zotit që ishin aty, por ishte tepër vonë, miku im.”
Kur mbërritën ekipet e ndërhyrjes së shpejtë, frymëmarrja e Rangzenit ishte aq e dobët saqë mbijetesa e tij dukej e pamundur, tha dëshmitari.
“Ai kishte arritur në një pikë pa kthim.”
Lobsang Paljor, një shofer tjetër i Uber-it dhe mik i Rangzenit, tha se e kishte njohur Rangzenin përmes komunitetit lokal tibetian dhe se ishte tronditur nga fakti që ai kreu vetëdjegie.
Paljor tha se miku i tij mbështeste protestat paqësore.
“Jo, kurrë agresion,” i tha Paljor gazetës. “Por ai ishte gjithmonë, e dini, për protesta paqësore, si gjithmonë,” vazhdoi ai.
Paljor theksoi se Rangzeni e kundërshtonte pushtimin kinez dhe se dëshironte “një Tibet të plotë dhe të lirë”.
Flamuri ishte ende në vend rreth një orë pas ngjarjes tronditëse, ndërsa policia po heton.
Policia u pa duke mbajtur fletët e letrës që Rongzen shpërndau, njëra prej të cilave thoshte “KINA JASHTË TIBETIT”, një slogan që zakonisht shoqërohet me Lëvizjen e Pavarësisë Tibetiane, ose lëvizjen bashkëkohore “Tibeti i Lirë”.
Që nga marsi i vitit 2009, më shumë se 150 persona dihet se i kanë vënë flakën vetes në Tibet për të protestuar atë që ata e përshkruajnë si “pushtim kinez”, sipas Tibetit të Lirë.
Lëvizja “Tibeti i Lirë” kërkon të rimarrë sovranitetin për Rajonin Autonom të Tibetit, i shënuar nga rivendosja e pushtetit te Dalai Lama, udhëheqësi më i lartë shpirtëror në budizmin tibetian.
“Shumë nga protestuesit kanë bërtitur slogane ndërsa ishin në flakë, duke përfshirë thirrje për jetëgjatësinë e Dalai Lamës dhe kthimin e tij në Tibet, për lirimin e Panchen Lamës dhe për të drejtat dhe lirinë e njeriut në Tibet”, thotë Free Tibet në faqen e saj zyrtare të internetit.
“Dënime të rënda u jepen atyre që akuzohen për ndihmë ose inkurajim të protestuesve ose për ndarjen e informacionit jashtë vendit”, vazhdon Free Tibet.
Kjo lëvizje sfidon inkorporimin e rajonit në Kinë, i cili pasoi Marrëveshjen e 17 Pikave në maj 1951, një marrëveshje që synonte të krijonte një tranzicion paqësor ndërsa Ushtria Çlirimtare Popullore u zhvendos në rajon.
Gjatë viteve 1990, lëvizja fitoi dukshmëri ndërkombëtare nëpërmjet “Koncerteve të Lirisë Tibetiane” të mbajtura në Shtetet e Bashkuara, ku morën pjesë grupe të shquara si U2, Red Hot Chili Peppers dhe Rage Against the Machine.
Para ardhjes në pushtet të Partisë Komuniste Kineze gjatë epokës së Republikës së Kinës, Tibeti funksiononte me autonomi de facto dhe mbante strukturat e veta të dallueshme administrative.
Ndërsa shumë individë që zgjedhin vetëdjegien nuk janë zyrtarisht të lidhur me urdhrat monastikë budistë tibetianë, shumë prej të cilëve vijnë nga profesione laike, këto shfaqje publike mbeten një formë e rëndësishme e rezistencës politike dhe fetare.
