Nga Ardi Stefa
Në Shqipëri po shfaqen gjithnjë e më qartë dy opozita, të cilat shumë shpejt mund të përplasen me njëra-tjetrën më fort sesa me qeverinë.
Nga njëra anë është opozita e protestuesve të rinj. Një opozitë spontane, ende e paorganizuar plotësisht, por që ka një kërkesë të qartë: Fytyra të reja, ide të reja dhe ndoshta një model të ri politik. Kjo opozitë nuk ngrihet vetëm kundër qeverisë. Ajo ngrihet kundër gjithë establishmentit politik të 35 viteve të fundit. Kundër një sistemi ku pushteti dhe opozita kanë prodhuar të njëjtat figura, të njëjtat konflikte dhe të njëjtat zhgënjime.
Nga ana tjetër është opozita tradicionale, me në krye Berishën dhe strukturat politike që prej dekadash pretendojnë të përfaqësojnë pakënaqësinë qytetare. Për këtë opozitë, çdo protestë kundër qeverisë shihet si një mundësi për rikthim në pushtet. Jo domosdoshmërisht për të ndryshuar sistemin, por për të realizuar edhe një herë rotacionin e njohur politik.
Pikërisht këtu lind edhe handikapi i madh i lëvizjes së re.
Sa herë që shfaqet një protestë qytetare, partitë tradicionale përpiqen ta përqafojnë atë. Në pamje të parë duket si mbështetje. Në realitet, shpesh është përpjekje për ta kanalizuar energjinë e revoltës drejt objektivave të tyre politike. Protestuesit kërkojnë ndryshim sistemi; partitë e vjetra kërkojnë ndryshim qeverie. Protestuesit kërkojnë zëvendësimin e elitës politike; partitë tradicionale kërkojnë zëvendësimin e elitës qeverisëse me veten.
A do të arrijë opozita e re të formësojë një lëvizje të pavarur dhe të suksesshme kundër establishmentit?
Apo opozita e vjetër do ta përdorë këtë energji si trampolinë për të rikthyer në pushtet emrat që shqiptarët i njohin prej dekadash?
Ekziston edhe një mundësi e tretë, ndoshta më cinikja. Që opozita tradicionale të mos e mbështesë realisht protestën sapo të kuptojë se ajo nuk mund të kontrollohet prej tyre. Në atë moment, protesta mund të shndërrohet në kërcënim jo vetëm për qeverinë, por edhe për vetë opozitën e vjetër.
Një lëvizje që sfidon establishmentin sfidon të gjithë establishmentin. Ajo nuk pyet nëse dikush është në pushtet apo në opozitë. Ajo pyet se kush e ka prodhuar gjendjen ku ndodhet vendi.
Kjo është arsyeja pse beteja e ardhshme mund të zhvillohet mes dy opozitave: asaj që kërkon të zëvendësojë qeverinë dhe asaj që kërkon të zëvendësojë klasën politike.
Dhe kjo do të jetë në favor të qeverisë.
Nëse opozita e re arrin të ruajë pavarësinë, organizimin dhe qëllimin e saj, ajo mund të kthehet në sfidën më serioze që establishmenti shqiptar ka njohur ndonjëherë.
Nëse jo, protesta rrezikon të përfundojë si shumë protesta të tjera më parë.
